مقایسه فیوچرز استاندارد و پرپچوال در معاملات ارز دیجیتال

بازار مشتقات ارز دیجیتال به معامله‌گران این امکان را می‌دهد که بدون خرید مستقیم دارایی پایه، روی افزایش یا کاهش قیمت آن معامله کنند. در این میان، دو ابزار بسیار مهم و پرکاربرد وجود دارد: قراردادهای آتی استاندارد (Standard Futures) و قراردادهای پرپچوال (Perpetual Contracts).

هر دو این ابزارهای پرکاربرد برای معامله روی نوسانات قیمت، امکان معامله اهرمی را فراهم می‌کنند، اما از نظر تاریخ سررسید، نحوه تسویه، هزینه نگهداری موقعیت و سازوکار نزدیک ماندن قیمت به بازار اسپات تفاوت‌های مهمی دارند.

اگر نمی‌دانید کدام‌یک برای سبک معاملاتی شما مناسب‌تر است، در ادامه این مقاله ابتدا به اصل تفاوت فیوچرز استاندارد و پرپچوال به‌زبان ساده می‌پردازیم تا بتوانید با دید روشن‌تری ابزار مناسب خود را انتخاب کنید.

جدول تفاوت معاملات در فیوچرز استاندارد و پرپچوال

در جدول زیر، فرق حساب فیوچرز استاندارد و پرپچوال (Perpetual Futures) که یکی از ابزارهای مشتقات مالی است را بررسی کرده‌ایم.

مروری کامل بر فیوچرز استاندارد و پرپچوال

بین قرارداد استاندارد و پرپچوال، چندین تفاوت از جمله حد لیکویید شدن در بازار کریپتو و منتفی شدن معاملات مارجین وجود دارد که در ادامه به‌شکل کامل به آن‌ها خواهیم پرداخت.

قرارداد آتی استاندارد چیست؟

قرارداد آتی یا فیوچرز استاندارد نوعی ابزار مشتقه است که ارزش آن از یک دارایی پایه مانند کالا، ارز، شاخص، نرخ بهره یا دارایی دیجیتال مشتق می‌شود. در این قرارداد، دو طرف توافق می‌کنند که یک دارایی مشخص را در تاریخ معین و با قیمت از پیش تعیین‌شده معامله یا تسویه کنند.

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این نوع قرارداد، استاندارد بودن مشخصات آن است. به این معنا که مواردی مانند:

• اندازه قرارداد
• تاریخ سررسید
• روش تسویه
• نوع دارایی پایه
• و در برخی بازارها کیفیت دارایی

از قبل مشخص و تعریف شده‌اند. همین ویژگی باعث می‌شود قراردادهای آتی استاندارد معمولا در بازارهای سازمان‌یافته و بورس‌های مشتقه معامله شوند.

نکته مهم این است که بسیاری از معامله‌گران، پیش از رسیدن قرارداد به سررسید، موقعیت خود را می‌بندند و وارد مرحله تحویل فیزیکی نمی‌شوند. بنابراین، هر قرارداد آتی استاندارد لزوما به تحویل دارایی ختم نمی‌شود و در بسیاری از بازارها، تسویه نقدی نیز رایج است.

قرارداد پرپچوال چیست؟

قرارداد پرپچوال یا Perpetual Contract که اغلب سوآپ دائمی یا به‌طور خلاصه “perp” نامیده می‌شود،‌ نوعی مشتقه مالی شبیه قراردادهای آتی است که در بازارهای کریپتو رواج بیشتری دارد و برخلاف فیوچرز استاندارد، تاریخ سررسید ندارد.

این ابزار به معامله‌گران اجازه می‌دهد تا زمانی که مارجین کافی داشته باشند و موقعیتشان لیکویید نشود، پوزیشن خود را باز نگه دارند. در این قرارداد،‌ تریدر می‌تواند از نوسانات قیمت دارایی پایه خود بدون محدودیت زمانی کسب سود کند.

این قرارداد برای بازار کریپتو یک فرصت ویژه است؛ زیرا نسبت‌ به بازارهایی مثل بورس و طلا، نوسانات بیشتری را تجربه می‌کند.

در قراردادهای پرپچوال، معامله‌گر معمولا دارایی پایه را به‌صورت واقعی تحویل نمی‌گیرد و سود و زیان معامله به‌صورت مالی محاسبه و تسویه می‌شود. با این حال، نداشتن تاریخ انقضا به معنی تضمین سود یا مناسب بودن این ابزار برای همه معامله‌گران نیست.

• باز نگه داشتن یک موقعیت در پرپچوال به شرایط بازار، هزینه‌های نگهداری، میزان مارجین، سطح اهرم و مدیریت ریسک بستگی دارد.

در هر قرارداد پرپچوال، مکانیسم نرخ تامین مالی یا فاندینگ ریت پیاده می‌شود. این مکانیسم به طرفین اطمینان می‌دهد که بین قیمت قراردادهای پرپچوال و قیمت نقدی دارایی پایه، تعادل وجود خواهد داشت.

ویژگی‌ های قرارداد پرپچوال

هر قرارداد آتی دائمی و استاندارد یک‌سری ویژگی‌ها دارد که برای درک تفاوت معاملات در فیوچرز استاندارد و پرپچوال ضروری هستند. با این ویژگی‌ها در ادامه آشنا خواهیم شد.

طول عمر نامحدود

اولین تفاوت فیوچرز استاندارد و پرپچوال، تاریخ انقضای آن‌ها است. در معاملات آتی دائمی امکان استفاده از اهرم معاملات ارز دیجیتال وجود دارد؛ اما باید مبلغی را تحت عنوان مارجین گرو بگذارید تا زیان‌های احتمالی را پوشش دهد.

خبر خوب این است که معامله‌گران با بستن قراردادهای پرپچوال، می‌توانند تا زمانی که مارجین کافی دارند و لیکویید نشده‌اند، یک موقعیت دائمی را حفظ کنند. در این حالت، نیازی به تمدید قراردادها با نزدیک شدن به تاریخ انقضا نیست و سود به‌شکل مستمر ادامه پیدا می‌کند.

مکانیسم نرخ تأمین مالی

در این نوع قرارداد، نیازی به اثبات دارایی نیست و می‌توان به‌صورت نقدی آن‌ها را مبادله کرد؛ چون دادوستد براساس مکانیسم تامین مالی انجام می‌شود.

درواقع این لنگرگاه، رصدکننده همسویی روند قیمت اسپات دارایی پایه با قیمت دارایی در قرارداد است و اختلاف این دو را یکی از طرفین به دیگری پرداخت می‌کند.

چنانچه اختلاف مثبت باشد، فروشنده دارایی سود می‌کند و اگر منفی باشد، ضرر را متحمل می‌شود.

تسویه نقدی

فرق فیوچرز استاندارد و پرپچوال در روش تسویه آن‌ها مشهود است. بیشتر قراردادهای دائمی، هیچ‌گونه تحویل فیزیکی دارایی پایه ندارند؛ در عوض سود یا زیان به‌صورت نقد، استیبل کوین یا مارجین حاشیه‌ای تسویه می‌شود.

اهرم و ریسک بالا

قراردادهای پرپچوال معمولا در بازار کریپتو با اهرم‌های متنوع و گاهی بسیار بالا ارائه می‌شوند. هرچند خود فیوچرز استاندارد هم ذاتا می‌تواند اهرمی باشد، اما در عمل پرپچوال‌ها معمولا برای کاربران خرد با دسترسی ساده‌تر و اهرم‌های بالاتر در دسترس قرار می‌گیرند.

همین موضوع باعث می‌شود ریسک‌های زیر در پرپچوال‌ها بسیار جدی باشند:

• لیکویید شدن در نوسان‌های شدید
• افزایش هزینه نگهداری موقعیت در صورت نامطلوب بودن فاندینگ
• اسلیپیج و اسپرد در بازارهای کم‌عمق
• فشار روانی ناشی از اهرم بالا و نوسان سریع بازار

در برخی صرافی‌ها نیز برای کنترل ریسک، سازوکارهایی مانند Insurance Fund و Auto-Deleveraging (ADL) به کار گرفته می‌شود.

ویژگی های قراردادهای فیوچرز استاندارد

ویژگی‌های کلیدی هر قرارداد استاندارد شامل موارد زیر است. البته همان‌طور که گفتیم، این قرارداد در بازارهای دیگری به‌جز بازارهای کریپتو حضور دارد و برخی از ویژگی‌هایش از همین ماهیت نشات می‌گیرد.

استانداردسازی مواد قرارداد

یکی از ویژگی‌های مهم فیوچرز استاندارد این است که مشخصات آن از قبل تعریف شده است. به همین دلیل، معامله‌گر نمی‌تواند جزئیات اصلی قرارداد مانند اندازه، تاریخ سررسید یا روش تسویه را به‌دلخواه تغییر دهد.

این استانداردسازی باعث می‌شود:

• قراردادها در بازارهای رسمی راحت‌تر معامله شوند
• نقدشوندگی بهتر شود
• و چارچوب حقوقی و عملیاتی معامله روشن‌تر باشد

تاریخ انقضای ثابت

برخلاف پرپچوال، هر قرارداد آتی استاندارد یک تاریخ انقضای ثابت دارد. با رسیدن به این تاریخ، قرارداد باید تسویه شود یا اگر معامله‌گر بخواهد موقعیت را ادامه دهد، معمولا باید آن را به قرارداد بعدی منتقل کند.

این ویژگی برای برخی معامله‌گران مزیت محسوب می‌شود، چون ساختار زمانی قرارداد روشن است؛ اما در عین حال، می‌تواند باعث ایجاد چالش‌هایی مثل رول‌اور و مدیریت قراردادهای نزدیک به سررسید شود.

تعهد مشخص

طرفین یک قرارداد استاندارد موظف به انجام معامله در زمان مشخص‌شده هستند؛ یعنی خریدار باید در زمان مشخص‌شده خرید کند و فروشنده باید در سررسید تحویل دهد یا تسویه کند. این تعهدها فارغ از قیمت کالا و دارایی پایه در آن زمان است.

شباهت‌ های قرارداد فیوچرز استاندارد و پرپچوال چیست؟

در ادامه این بخش، شباهت‌هایی که بین قراردادهای آتی استاندارد و آتی دائمی وجود دارند را توضیح خواهیم داد. این شباهت‌ها روی بهره باز تاثیر مستقیمی می‌گذارند؛ شاخصی که با توجه به قراردادهای آتی باز محاسبه می‌شود و استفاده از آن در کنار پارامترهایی مثل حجم معاملات، دید خوبی از روند و احساسات حاکم بر بازار به ما می‌دهد.

ماهیت مشتقه

هر دو قراردادها، مشتقی از یک کالای فیزیکی یا دارایی دیجیتال در بازارهای مالی هستند؛ یعنی ارزش آن‌ها از برخی دارایی‌های پایه مشتق می‌شود.

در قراردادهای استاندارد این دارایی پایه می‌تواند کالای فیزیکی مثل طلا یا پول نقد باشد؛ درحالی‌که در قراردادهای آتی دائمی، دارایی پایه عموما یک توکن یا کوین، مثل بیت کوین و اتریوم یا تتر است.

پوشش ریسک

هر دو قرارداد به طرفین معامله اجازه می‌دهند تا موقعیت‌هایی (بلند یا کوتاه) را برای پیش‌بینی حرکات قیمت دارایی پایه بررسی کنند. همچنین پوشش ریسک افت بازار در برابر خطرات ناشی از نوسانات دارایی پایه، در هر دو قرارداد ثابت است.

الزام به داشتن وجه تضمین برای طرفین

در هر دو نوع قرارداد، معامله‌گر معمولا باید وجه تضمین اولیه را تأمین کند و سطح وجه تضمین نگهداری را در حساب خود حفظ کند. اگر ارزش حساب از سطح مارجین نگهداری پایین‌تر برود، ممکن است معامله‌گر با مارجین کال مواجه شود یا موقعیت او به‌صورت خودکار لیکویید شود.

کشف قیمت و نقدینگی بازار

هر دو قرارداد به توانایی بازار در کشف قیمت منصفانه از طریق عرضه، تقاضا و فعالیت معاملاتی کمک می‌کنند.

همچنین میزان نقدینگی در هر دو مهم است تا به پایین نگه داشتن هزینه‌های معاملاتی کمک شود. این نقدینگی روی مواردی همچون اختلاف قیمت پیشنهاد از سوی فروشنده و خریدار یا اسپرد تاثیر مستقیمی می‌گذارد.

چند نکته مهم برای معامله‌گران در رابطه با قراردادهای پرپچوال

برای این‌که به‌عنوان یک تریدر ضرر خود را به حداقل برسانید چند پیشنهاد داریم که در ادامه توضیح خواهیم داد.

• اکیدا پیشنهاد می‌کنیم که قبل از شروع معامله، آموزش تحلیل تکنیکال و آموزش تحلیل فاندامنتال را ببینید؛ چون ورود به پوزیشن‌های باز و طولانی‌مدت بدون استراتژی معاملاتی درست، ارزش دارایی‌های‌تان را کم می‌کند.
• اگر تامین مالی از سوی صرافی رمزارز یا معامله‌گر مقابل کافی باشد، می‌توانید دوره نگهداری خود را برای سود بیشتر بردن طولانی‌تر کنید.
• یک حد ضرر را قبل از ورود به بازار کریپتو مشخص و به‌موقع از آن استفاده کنید. محدوده ضرر، دارایی شما را از حرکت‌های شدید و سینوسی محافظت می‌کند.
• معمولا ارزهای دیجیتال اصلی، یعنی بیت کوین و اتریوم نقدینگی بهتر، اسپردهای پایین‌تر و رفتار قابل پیش‌بینی‌تری دارند.
• معاملات با حجم کم یا ارزش بازار پایین، مثل بازار میم کوین ممکن است نوسان بیشتری داشته باشند، اسپردهای بیشتری بگیرند و افت بیشتری را هم تجربه کنند.
• حتما قوانین صرافی رمزارز یا معامله‌گر را به‌طور کامل بخوانید. بندها و جزئیات هر قرارداد متفاوت از سایر پلتفرم‌ها است.
• نوسان‌ها می‌توانند سود زیادی به شما بدهند؛ اما می‌توانند ضرر بزرگی را به دارایی‌تان وارد کنند. بنابراین پیش از وقوع بحران، از ابزارهایی مانند ATR (میانگین محدوده واقعی)، اندیکاتور باند بولینگر یا نوسانات ضمنی در بازارهای مشتقات برای سنجش حرکات بالقوه استفاده کنید.
• اغلب رویدادهای کلان در سطح بین‌المللی باعث حرکات بزرگی می‌شوند. مثل اطلاعیه‌های نظارتی، شوک‌های کلان اقتصادی، جریان‌های بزرگ ورود و خروج، معاملات نهنگ‌ها در بازار ارز دیجیتال.

پرپچوال با معامله تعهدی چه تفاوتی دارد؟

در بازار ارزهای دیجیتال، ابزارهای مختلفی برای معامله با دیدگاه کوتاه‌مدت و استفاده از نوسانات قیمت وجود دارد. دو مورد از رایج‌ترین این ابزارها، قراردادهای پرپچوال و معاملات تعهدی مبتنی بر مارجین هستند. هرچند این دو روش در ظاهر شباهت‌هایی مانند امکان کسب سود از رشد و ریزش بازار و استفاده از اهرم دارند، اما از نظر ساختار، نحوه تسویه، و تجربه کاربری یکسان نیستند.

• قرارداد پرپچوال یک ابزار مشتقه بدون تاریخ سررسید است که معمولا با مفاهیمی مانند فاندینگ ریت، لیکوییدیشن، مارجین نگهداری و قیمت مارک همراه می‌شود.

این نوع قرارداد بیشتر در پلتفرم‌های مشتقه بین‌المللی رایج است و معمولا برای معامله‌گرانی مناسب‌تر است که با سازوکار بازارهای مشتقه و ریسک‌های آن آشنایی بیشتری دارند.

• معاملات تعهدی به سبک مارجین معمولا ساختاری ساده‌تر و قابل‌فهم‌تر برای بسیاری از کاربران دارند.

در این مدل، معامله‌گر می‌تواند با استفاده از اعتبار دریافتی از پلتفرم یا سازوکار اهرمی تعریف‌شده در پلتفرم، موقعیت خرید یا فروش باز کند و بدون درگیر شدن با برخی پیچیدگی‌های رایج در بازارهای پرپچوال، از نوسانات بازار استفاده کند.

به همین دلیل، برای بسیاری از کاربران، به‌ویژه کسانی که به‌دنبال تجربه‌ای ساده‌تر، محیطی آشناتر و فرآیندی شفاف‌تر برای معاملات اهرمی هستند، معاملات تعهدی مارجین تریدینگ بیت پین می‌تواند نقطه شروع مناسب‌تری نسبت به قراردادهای پرپچوال کلاسیک باشد.

سخن پایانی

درنهایت،‌ در این مقاله متوجه شدیم فیوچرز استاندارد و پرپچوال هر دو از مهم‌ترین ابزارهای بازار مشتقات هستند، اما تفاوت‌های ساختاری مهمی دارند.

• فیوچرز استاندارد دارای سررسید مشخص است و ممکن است با تسویه نقدی یا تحویل فیزیکی همراه باشد.
• در مقابل، پرپچوال بدون تاریخ انقضا است و معمولا از فاندینگ ریت برای نزدیک نگه داشتن قیمت قرارداد به بازار اسپات استفاده می‌کند.
• در عین حال، هر دو ابزار می‌توانند اهرم‌دار باشند و هر دو به وجه تضمین، مدیریت ریسک و درک دقیق از ساختار بازار نیاز دارند.

بنابراین، انتخاب بین این دو بیشتر به سبک معامله‌گری، افق زمانی، نوع بازار، سطح تجربه و میزان تحمل ریسک بستگی دارد؛ نه به این تصور ساده که یکی «مدرن‌تر و بهتر» یا دیگری «کم‌ریسک‌تر برای مبتدی‌ها» است.

نظر شما چیست؟ آیا تجربه استفاده از قراردادهای فیوچرز استاندارد یا پرپچوال را داشته‌اید؟ نظر و تجربه خود را با ما درمیان بگذارید.