بازی تلگرامی داگز (Dogs)، همانند بازی همستر یا نات کوین، پروژه تلگرامی جدیدی است که به تازگی عرضه شده و در همین مدت زمان کم به لیست ترندترین باتهای تلگرامی تبدیل شده است. اگر تابهحال درباره این...
تصور کنید ساعتهای بیشماری را صرف ارتقای ماشین مسابقهای خود در بازی مورد علاقهتان کردید، تمام جزئیات را تنظیم کرده و قفل ویژگیهای جدیدی را در حین بازی باز میکنید تا آن را زیبا و فوقالعاده سریع...
بازیهای بلاک چین بازگشتهاند و به نظر صعودی میرسند. این بخش در سهماهه چهارم سال گذشته 33 درصد رشد کرد و حجم معاملات تنها در شش ماه، تقریباً سه برابر شد. اما در مقابل، بازیهای سنتی روندی نزولی...
به نظر میرسد که بازار ارزهای دیجیتال در حال آماده شدن برای شروع یک بولران است. در این بین، بازیهای مبتنی بر بلاک چین را میتوان یکی از نامزدهای اصلی برای قرار گرفتن در صدر ترندهای بازار دانست. پس...
اگر افزایش سریع و کاهش شدید قیمت توکنها در پروژههای بازی برای کسب درآمد وب 3 مانند Axie Infinity و Pegaxy چیزی را ثابت کرد، این است که مدلهای توکن سنتی P2E کار نمیکنند. با تکیه شدید به جریان...
در سالهای اخیر، چشمانداز بازیها با ظهور وب 3 و فناوریهای غیرمتمرکز دستخوش تغییرات دگرگونکنندهای شده است. پارادایمهای بازی سنتی به چالش کشیده شدهاند و راه را برای عصر جدیدی باز کردهاند که در...
ییلد گیلد گیمز (Yield Guild Games) پلتفرم دیجیتالی است که در آن افراد میتوانند در بازیهای دیجیتال مختلف شرکت کرده و درآمد کسب کنند. از زمان موفقیت بازی Axie Infinity، فضای بازی های بلاک چینی برای...
متاورس (Metaverse) به جهانهای مجازی سهبعدی و همیشه روشنی گفته میشود که کاربران با آواتار وارد آنها میشوند و همزمان با دیگران کار میکنند، بازی میکنند، در رویداد شرکت میکنند و خرید و فروش دارند. در متاورسهای مبتنی بر بلاک چین، زمین و آیتمها به شکل NFT در کیف پول کاربر ثبت میشوند و اقتصاد هر جهان با توکن خودش، مثل MANA در دیسنترالند یا SAND در سندباکس، میچرخد. مطالب این دسته پلتفرمهای متاورس، زمین مجازی، توکنهای متاورسی، بازیهای بلاک چینی، فناوری واقعیت مجازی و افزوده و کاربرد متاورس در آموزش، پزشکی و تجارت را پوشش میدهند.
این واژه را نیل استیونسن در رمان علمیتخیلی «Snow Crash» در سال ۱۹۹۲ ساخت. جهانهای مجازی پیش از کریپتو هم وجود داشتند و Second Life از ۲۰۰۳ اقتصاد و ارز درونبازی خودش را داشت. موج بزرگ توجه اما وقتی آمد که فیسبوک در ۶ آبان ۱۴۰۰ (۲۸ اکتبر ۲۰۲۱) نامش را به متا تغییر داد:
«پلتفرم بعدی از این هم فراگیرتر خواهد بود؛ اینترنتی که در آن حضور دارید، نه اینکه فقط از بیرون به آن نگاه کنید. ما اسمش را متاورس گذاشتهایم.»مارک زاکربرگ، نامه بنیانگذار هنگام تغییر نام فیسبوک به متا، اکتبر ۲۰۲۱
از آن روز قیمت توکنها و زمینهای متاورسی چند برابر شد و کمتر از یک سال بعد، با سرد شدن بازار، بیشتر آن رشد از دست رفت. تعریف کاملتر و فهرست پروژههای شناختهشده را در متاورس چیست و بهترین پروژههایش کداماند بخوانید.
جهان شرکتی یا جهان بلاک چینی
همه متاورسها کریپتویی نیستند. پرکاربرترین جهانهای مجازی امروز، مثل روبلاکس و فورتنایت، هیچ ربطی به بلاک چین ندارند. تفاوت اصلی در این است که دارایی شما واقعا کجا ثبت شده است.
معیار
روبلاکس، فورتنایت، Horizon Worlds
دیسنترالند، سندباکس، Otherside
محل ثبت آیتم
سرور شرکت؛ با بسته شدن حساب از بین میرود
NFT در کیف پول کاربر
فروش بیرون از بازی
ممنوع یا بسیار محدود
در بازارهای باز NFT
پول درون جهان
Robux و V-Bucks با تبدیل محدود
توکن قابل معامله مثل MANA، SAND و APE
تصمیمگیری
شرکت سازنده
بخشی با رأی دارندگان توکن در دائو
تعداد کاربر فعال
دهها میلیون
بهمراتب کمتر
یک نکته را خیلیها نمیدانند: در متاورسهای بلاک چینی هم خود جهان سهبعدی روی سرورهای تیم یا بنیاد پروژه اجرا میشود و فقط سند مالکیت روی زنجیره است. اگر پروژهای تعطیل شود، NFT در کیف پول میماند ولی جایی برای استفاده از آن باقی نمیماند.
زمین، آواتار و توکن؛ سه جزء اقتصاد یک متاورس بلاک چینی.
چند عدد که اقتصاد متاورس را توضیح میدهد
۹۰٬۶۰۱قطعه زمین در نقشه Genesis City دیسنترالند
۱۶۶٬۴۶۴قطعه LAND در نقشه سندباکس
بیش از ۶۰ میلیارد دلارزیان عملیاتی Reality Labs متا از ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴
دو عدد اول پایه قیمتگذاری زمین مجازیاند. تعداد قطعهها از ابتدا ثابت تعیین شده و همین کمیابی، بهاضافه موقعیت قطعه و رفتوآمد اطرافش، قیمت را میسازد. صاحب زمین میتواند روی آن بسازد، اجارهاش بدهد یا رویداد برگزار کند. روش خرید و ارزیابی را در زمین مجازی چیست و چطور خریده میشود ببینید. کاربرد توکن SAND در خرید زمین، استیکینگ و رأیگیری هم در معرفی ارز دیجیتال سندباکس آمده است.
توکن هر پلتفرم چند کار را همزمان انجام میدهد. MANA در دیسنترالند واحد پرداخت در بازار زمین، لباس و آیتمهای آواتار است و دارندگانش در دائوی پروژه درباره سیاستهای جهان رأی میدهند. ارزش این توکنها به میزان استفاده واقعی از جهان وابسته است؛ وقتی کاربران کم شوند، تقاضا برای خرید آیتم و زمین هم پایین میآید و توکن زودتر از بقیه بازار افت میکند.
عدد سوم روی دیگر ماجراست. بخش Reality Labs متا، که هدستهای Quest و پلتفرم Horizon را میسازد، طبق گزارشهای سالانه این شرکت تنها در ۲۰۲۳ بیش از ۱۶ میلیارد دلار زیان عملیاتی داشت. حتی برای ثروتمندترین شرکتها هم ساختن متاورسی که مردم هر روز به آن سر بزنند گران و کند پیش رفته است. در سمت کریپتو، فروش زمینهای Otherside از یوگا لبز، سازنده Bored Ape، در آوریل ۲۰۲۲ حدود ۳۲۰ میلیون دلار جذب کرد و آنقدر تقاضا داشت که کارمزد اتریوم را برای ساعاتی به اوج رساند. پرداختها با ایپ کوین (APE) انجام شد.
فناوریهای پشت صحنه
متاورس یک فناوری واحد نیست، پشتهای از چند لایه است. سختافزار و شبکه پایینترین لایهاند، بعد موتورهای سهبعدی و سرورها، بعد پلتفرمها و در جهانهای کریپتویی، لایه اقتصاد که روی بلاک چین است. تصویر زیر نشان میدهد هر لایه کجا اجرا میشود.
در متاورسهای کریپتویی فقط لایه اقتصاد روی بلاک چین است؛ بقیه پشته روی سرورها و دستگاه کاربر اجرا میشود.
هدستهایی مثل Meta Quest 3 که مهر ۱۴۰۲ (اکتبر ۲۰۲۳) عرضه شد و Apple Vision Pro که بهمن ۱۴۰۲ (فوریه ۲۰۲۴) به بازار آمریکا رسید، حس حضور را کاملتر کردهاند. پایه این تجربه را در فناوری واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR) بخوانید. با این حال بیشتر متاورسهای کریپتویی هنوز روی مرورگر و کامپیوتر معمولی اجرا میشوند. اینکه پروژههای کریپتویی چطور میتوانند از هدست اپل استفاده کنند در پروژههای متاورسی و اپل ویژن پرو بررسی شده و فهرست کاملتر فناوریها در ۷ فناوری که متاورس را میسازند آمده است.
بازی، پرکاربردترین بخش متاورس کریپتویی
بخش بزرگی از آنچه متاورس کریپتویی نامیده میشود در اصل بازی است. مدل «بازی کن و درآمد داشته باش» با آکسی اینفینیتی در ۲۰۲۱ مشهور شد؛ بازیکنانی در فیلیپین و کشورهای دیگر از آن درآمد ماهانه داشتند. وقتی ورود بازیکن تازه کند شد، توکن پاداش بازی سقوط کرد و درآمدها آب رفت. هک پل رونین، شبکه اختصاصی همین بازی، در مارس ۲۰۲۲ هم حدود ۶۲۵ میلیون دلار خسارت زد. این تجربه نشان داد اقتصادی که فقط با ورود پول تازه سرپا میماند دوام ندارد. مدلهای جدیدتر این حوزه زیر عنوان گیم فای بررسی میشوند و شبکههایی مثل ایمیوتبل ایکس مخصوص بازیهای بلاک چینی ساخته شدهاند.
اولین ورود به یک متاورس بلاک چینی
اول بدون کیف پول سر بزنیددیسنترالند و چند پلتفرم دیگر ورود مهمان دارند. قبل از هر خریدی چند ساعت در جهان بچرخید و ببینید چقدر کاربر فعال دارد.
کیف پول غیرامانی آماده کنیدبرای مالکیت آیتم و زمین، کیف پولی مثل متامسک لازم است. عبارت بازیابی را روی کاغذ و دور از گوشی نگه دارید.
توکن را روی شبکه درست منتقل کنیدMANA و SAND هم روی اتریوم و هم روی پالیگان وجود دارند. شبکهای که پلتفرم از آن پشتیبانی میکند را چک کنید، بعد توکن را از فهرست قیمت ارزهای بیتپین بخرید و برداشت کنید.
فقط از بازار رسمی بخریدزمین و آیتم را از بازار خود پلتفرم یا بازارهای معتبر NFT بخرید و آدرس قرارداد را با آدرس اعلامشده پروژه تطبیق دهید.
قبل از خرید زمین مجازیتعداد کاربران فعال روزانه را ببینید، نه تعداد کیف پولهای ثبتشده. فروش زمین ممکن است هفتهها طول بکشد، چون برای هر قطعه خریدار محدودی وجود دارد. برنامه آزادسازی توکنهای تیم و سرمایهگذاران را هم بررسی کنید. موانعی که پیش روی کل این صنعت است در هفت مشکلی که متاورس را تهدید میکند مرور شده است.
کاربردهای جدی و محدودیتهای واقعی
متاورس فقط سرگرمی نیست. شبیهسازی آموزشی، کلاس مجازی، جراحی تمرینی و نمایشگاه آنلاین کاربردهایی هستند که شرکتها و دانشگاهها واقعا از آنها استفاده میکنند و بیشترشان به بلاک چین هم نیاز ندارند. نمونهها را در پرکاربردترین موارد استفاده متاورس ببینید.
جایی که متاورس خوب کار میکند
آموزش و شبیهسازی موقعیتهای پرخطر
رویداد و نمایشگاه برای مخاطب پراکنده
بازی چندنفره با اقتصاد درونی
مالکیت قابل انتقال آیتمها در نسخه بلاک چینی
جایی که هنوز میلنگد
هدست گران و استفاده طولانی خستهکننده
کاربر فعال کم در بیشتر جهانهای کریپتویی
نقدشوندگی پایین زمین و آیتم
حریم خصوصی و جمعآوری داده حرکات بدن
متاورس روی دو پایه کریپتویی دیگر ایستاده است: NFT برای مالکیت و دیفای برای اقتصاد. ترکیب این دو را گاهی متافای مینامند. اگر میخواهید بقیه پازل را کامل کنید، این مسیر را دنبال کنید: