وقتی چند سال پیش درباره سرعت بلاک چینها صحبت میکردیم، معمولا یک سوال ساده مطرح میشد: «این شبکه چند تراکنش در ثانیه انجام میدهد؟» اما الان در سال ۲۰۲۶، داستان کمی پیچیدهتر شده است.
فرض کنید میخواهید در یک بازی بلاک چینی یک آیتم بخرید یا در یک صرافی غیرمتمرکز معامله کنید. اینجا فقط مهم نیست که شبکه ظرفیت پردازش چند هزار تراکنش را داشته باشد؛ بلکه میخواهید بدانید تراکنش شما چند ثانیه طول میکشد تا قطعی شود و دیگر قابل برگشت نباشد.
به همین دلیل، امروز وقتی از «سرعت» صحبت میکنیم، باید به سه چیز نگاه کنیم:
- تراکنش در ثانیه (TPS): ظرفیت کلی شبکه برای پردازش تراکنشها
- زمان نهاییسازی (Finality): مدت زمانی که طول میکشد تا تراکنش شما قطعی و غیرقابل برگشت شود.
- تاخیر (Latency): فاصله زمانی بین ارسال تراکنش و تایید اولیه آن
این سه معیار در کنار هم مشخص میکنند که تجربه واقعی کاربر از یک بلاک چین چطور خواهد بود. در ادامه این مقاله، سریعترین بلاک چینهای سال ۲۰۲۶ را با این معیارها بررسی میکنیم. با ما همراه باشید.
معرفی سریع ترین بلاک چینها در سال ۲۰۲۶
پیش از اینکه سراغ معرفی شبکهها برویم، باید یک نکته مهم را روشن کنیم. احتمالا دیدهاید که بعضی پروژهها ادعا میکنند «ما ۱۰۰,۰۰۰ تراکنش در ثانیه انجام میدهیم!» اما وقتی واقعا از شبکه استفاده میکنید، اوضاع فرق دارد.
TPS تئوری عددی است که در شرایط ایدهآل تیمهای توسعه این عدد را در تستنت یا با تراکنشهای ساده اندازهگیری میکنند؛ اما TPS واقعی عددی است که شبکه در شرایط عادی و روزمره نشان میدهد. این عدد معمولا بسیار کمتر از ادعاهای تبلیغاتی است.
بنابراین، در جدول زیر، ما به TPS واقعی انواع شبکه بلاک چین میپردازیم:
| نام شبکه | TPS واقعی | زمان نهاییسازی | مکانیزم اجماع |
| سولانا (Solana) | ۳,۰۰۰-۵,۰۰۰ | ۴۰۰ میلیثانیه | PoH + PoS |
| سویی (Sui) | ۵,۰۰۰-۱۰,۰۰۰ | کمتر از ۱ ثانیه | Narwhal & Bullshark |
| آپتوس (Aptos) | ۴,۰۰۰-۱۲,۰۰۰ | کمتر از ۱ ثانیه | AptosBFT |
| تون (TON) | ۱۰,۰۰۰-۵۰,۰۰۰ | ۵ ثانیه | PoS + Sharding |
| سی (Sei) | ۵,۰۰۰-۱۲,۵۰۰ | ۴۰۰ میلیثانیه | Twin-Turbo |
| سونیک (Sonic) | ۲,۰۰۰-۵,۰۰۰ | ۱ ثانیه | Lachesis PoS |
| اینترنت کامپیوتر (ICP) | ۳,۰۰۰-۵,۰۰۰ | ۱-۲ ثانیه | Chain Key + PoS |
| بیانبی چین (BNB Chain) | ۱,۵۰۰-۲,۰۰۰ | ۳ ثانیه | PoSA |
| ترون (Tron) | ۱,۵۰۰-۲,۰۰۰ | ۳ ثانیه | DPoS |
| آوالانچ (Avalanche) | ۱,۰۰۰-۴,۰۰۰ | کمتر از ۱ ثانیه | Avalanche Consensus |
| هدرا (Hedera) | ۳,۰۰۰-۱۰,۰۰۰ | ۳-۵ ثانیه | Hashgraph |
| الگوراند (Algorand) | ۱,۰۰۰-۶,۰۰۰ | ۳.۳ ثانیه | Pure PoS |
در ادامه مقاله با هر یک از این شبکههای بلاک چین آشنا میشویم.
بلاک چین سولانا (Solana)
بلاک چین سولانا همچنان یکی از اسامی است که وقتی صحبت از سرعت میشود، اول به ذهن میرسد. این شبکه با ترکیب منحصربهفرد الگوریتم اثبات تاریخچه (PoH) و الگوریتم اثبات سهام (PoS) توانسته جایگاه ویژهای در بازار پیدا کند.
اما خبر جالبتر برای سال ۲۰۲۶، راهاندازی کامل Firedancer است. این کلاینت جدید که توسط تیم Jump Crypto توسعه یافته، عملکرد شبکه را به شکل چشمگیری بهبود داده است.
کلاینت Firedancer با بازنویسی کامل کد از پایه، نه تنها سرعت را افزایش داده، بلکه پایداری شبکه را هم بالا برده است.
قیمت سولانا در سالهای اخیر نوسانات زیادی داشته، اما جامعه توسعهدهندگان قوی و اکوسیستم دیفای و ان اف تی، این شبکه را همچنان در صدر نگه داشته است. اگر به دنبال خرید سولانا هستید، باید بدانید که این شبکه برای کاربردهایی مثل تریدینگ سریع و بازیهای بلاک چینی یکی از بهترین گزینههاست.
شبکه سویی (Sui)
سویی یکی از ستارههای جدید دنیای بلاکچین است که توسط تیم سابق پروژه Diem (لیبرای فیسبوک سابق) ساخته شده است. نکتهای که سویی را متمایز میکند، استفاده از پردازش موازی تراکنشها است.
در اکثر بلاک چینها، تراکنشها به صورت ترتیبی پردازش میشوند؛ یعنی باید یکی تمام شود تا نوبت بعدی برسد. اما سویی با معماری خاص خود میتواند تراکنشهایی که به هم ربطی ندارند را همزمان پردازش کند.
زبان برنامهنویسی Move هم که سویی از آن استفاده میکند، برای امنیت داراییهای دیجیتال طراحی شده و خطاهای رایج در قراردادهای هوشمند را کاهش میدهد.
برای خرید سویی باید بدانید که این پروژه هنوز نسبتا جوان است، اما رشد سریع اکوسیستم آن نشاندهنده پتانسیل بالایی است.
شبکه آپتوس (Aptos)
آپتوس هم مثل سویی از دل پروژه Diem بیرون آمده و از زبان Move استفاده میکند. این دو پروژه شباهتهای زیادی دارند، اما آپتوس با تمرکز بیشتر روی مقیاسپذیری افقی سعی کرده خودش را متمایز کند.
الگوریتم اجماع AptosBFT که نسخه بهینهشدهای از پروتکلهای بیزانتین است، امکان نهاییسازی سریع تراکنشها را فراهم کرده است. قیمت آپتوس در سالهای اخیر با توجه به رقابت شدید در این حوزه، نوسانات زیادی داشته است.
یکی از نقاط قوت آپتوس، سیستم آپگرید آن است که امکان بهروزرسانی شبکه بدون نیاز به هارد فورک را فراهم میکند. این ویژگی برای پروژههای سازمانی که به ثبات نیاز دارند، جذاب است.
بلاک چین تون (TON)
شاید جالبترین داستان در بین بلاک چینهای سریع، متعلق به شبکه تون باشد. برای آشنایی بیشتر با تون کوین و شبکه تون باید بدانید که این پروژه که در ابتدا توسط تیم تلگرام توسعه یافت و بعد به جامعه سپرده شد، حالا یکی از سریعترین شبکهها با بیشترین پتانسیل برای پذیرش انبوه است.
چرا؟ چون بیش از ۹۰۰ میلیون کاربر تلگرام میتوانند به راحتی از طریق رباتها و Mini Apps با این شبکه تعامل کنند. این یعنی تون به جای اینکه منتظر بماند کاربران به سمتش بیایند، دارد خودش را به جایی میبرد که کاربران هستند. برای خرید تون کوین باید بدانید که این ارز دیجیتال به خاطر ارتباط نزدیک با تلگرام، پتانسیل بالایی برای استفاده روزمره دارد.
معماری شاردینگ داینامیک شبکه تون امکان مقیاسپذیری تقریبا نامحدود را فراهم میکند. وقتی ترافیک شبکه زیاد میشود، شاردهای جدید به صورت خودکار ایجاد میشوند.
شبکه سی (Sei)
شبکه سی یک بلاک چین است که از اول برای یک کار خاص طراحی شده: تریدینگ. برخلاف شبکههای همهمنظوره، شبکه سی تمام معماری خود را برای بهینهسازی صرافیهای غیرمتمرکز و معاملات سریع ساخته است.
تکنولوژی Twin-Turbo که در سی استفاده شده، دو بهینهسازی مهم دارد:
- اول: تراکنشها را قبل از تایید نهایی بلاک پردازش میکند.
- دوم: سیستم تطبیق سفارشات مستقیما در لایه پایه شبکه انجام میشود.
قیمت ارز سی برای تریدرهایی که به دنبال اجرای سریع معاملات هستند، اهمیت ویژهای دارد. این شبکه با زمان نهاییسازی ۴۰۰ میلیثانیهای، یکی از سریعترین گزینهها برای آربیتراژ و معاملات الگوریتمی است.
شبکه سونیک (Sonic)
اگر فانتوم را میشناختید، سونیک همان پروژه است که با یک ریبرندینگ و آپگرید اساسی، دوباره متولد شده است. قیمت سونیک بعد از این تغییر، توجه زیادی را به خود جلب کرد.
سونیک با استفاده از الگوریتم اجماع Lachesis که یک نسخه بهینهشده از DAG (گراف جهتدار غیرمدور) است، توانسته سرعت و قطعیت تراکنشها را به شکل چشمگیری بهبود دهد.
این شبکه به خصوص برای پروژههای دیفای جذاب است، چون سازگاری کامل با EVM (ماشین مجازی اتریوم) دارد و توسعهدهندگان میتوانند قراردادهای هوشمند اتریوم را به راحتی روی آن اجرا کنند.
بلاک چین اینترنت کامپیوتر (ICP)
اینترنت کامپیوتر یک پروژه متفاوت است که هدفش فراتر از یک بلاک چین ساده است. این شبکه میخواهد یک کامپیوتر جهانی غیرمتمرکز باشد که بتواند وبسایتها و اپلیکیشنها را کاملا روی بلاک چین اجرا کند.
قیمت اینترنت کامپیوتر به خاطر پیچیدگی تکنولوژی و کاربردهای گستردهاش، همیشه مورد بحث بوده است. اما از نظر سرعت، این شبکه با استفاده از تکنولوژی Chain Key توانسته زمان نهاییسازی ۱ تا ۲ ثانیهای ارائه دهد.
یکی از ویژگیهای جالب ICP این است که میتواند مستقیما با بیت کوین و اتریوم، بدون نیاز به پلهای مرکزی تعامل کند.
شبکه بی ان بی چین (BNB Chain)
بیانبی چین که قبلا با نام بایننس اسمارت چین شناخته میشد، شاید سریعترین نباشد، اما یکی از پرکاربردترین شبکههاست. قیمت بایننس کوین به خاطر ارتباط مستقیم با بزرگترین صرافی دنیا، همیشه در کانون توجه بوده است.
این شبکه با الگوریتم اجماع PoSA (اثبات سهام با اعتبار) کار میکند که ترکیبی از سرعت و امنیت نسبی را ارائه میدهد. با ۲۱ ولیدیتور فعال، این شبکه متمرکزتر از بقیه است، اما در عوض سرعت و هزینه پایینی دارد.
بلاک چین ترون (Tron)
ترون شاید در بحثهای فنی کمتر مطرح شود، اما یک واقعیت غیرقابل انکار وجود دارد: بیشترین حجم تراکنشهای خرید تتر و فروش آن روی شبکه ترون انجام میشود. قیمت ترون به همین دلیل همیشه با حجم تراکنشهای استیبلکوین مرتبط بوده است.
با الگوریتم DPoS و ۲۷ سوپر نماینده، ترون یک شبکه سریع و ارزان برای انتقال پول ارائه میدهد. اگر هدف شما ارسال و دریافت استیبل کوین با کمترین کارمزد است، ترون همچنان یکی از بهترین گزینههاست.
شبکه آوالانچ (Avalanche)
آوالانچ با الگوریتم اجماع منحصربهفرد خود توانسته تعادل خوبی بین سرعت و تمرکززدایی ایجاد کند. قیمت آوالانچ به خاطر اکوسیستم قوی دیفای و سابنتهای قابل سفارشیسازی، همیشه مورد توجه بوده است. زیرا پروژهها میتوانند بلاک چین خودشان را با قوانین دلخواه بسازند و همچنان از امنیت شبکه اصلی بهره ببرند.
هدرا (Hedera) و تکنولوژی هشگراف
هدرا از یک تکنولوژی متفاوت به نام هش گراف استفاده میکند که از نظر فنی با بلاک چین سنتی تفاوت دارد. قیمت هدرا به خاطر حمایت شرکتهای بزرگی مثل گوگل، IBM و بوئینگ در شورای حاکمیتی خود، همیشه مورد توجه سرمایهگذاران سازمانی بوده است. این شبکه با ظرفیت ۱۰,۰۰۰ TPS و زمان نهاییسازی ۳ تا ۵ ثانیه، برای کاربردهای سازمانی و پرداختهای خرد مناسب است.
شبکه الگوراند (Algorand)
الگوراند با الگوریتم Pure PoS که توسط سیلویو میکالی (برنده جایزه تورینگ) طراحی شده، یکی از امنترین شبکهها محسوب میشود. قیمت الگوراند به خاطر تمرکز روی پروژههای دولتی و مالی سنتی، روند متفاوتی از سایر آلتکوینها داشته است. این شبکه با زمان نهاییسازی ۳.۳ ثانیهای و کارمزد بسیار پایین، برای پرداختها و برنامههای مالی مناسب است.
شبکههای لایه ۲ اتریوم
شاید بپرسید شبکه اتریوم در کجای این لیست قرار دارد؟ اتریوم به تنهایی با ۱۵ تا ۳۰ تراکنش در ثانیه، در این رقابت جایی ندارد. اما این داستان با ظهور شبکههای لایه دو آن عوض میشود.
شبکههایی مثل آربیتروم (Arbitrum)، بیس (Base) و آپتیمیزم (Optimism) که روی شبکه اتریوم ساخته شدهاند و سرعت آن را به شکل چشمگیری بالا بردهاند!
- آربیتروم: با ظرفیت ۴۰,۰۰۰ TPS تئوری و زمان تایید چند ثانیهای
- بیس: با پشتیبانی Coinbase و رشد سریع کاربران
- آپتیمیزم: با تمرکز روی سوپرچین و اکوسیستم گسترده
نکته مهم این است که این لایه دومها از امنیت اتریوم بهره میبرند. یعنی سرعت بالا دارید، اما در نهایت تراکنشها روی امنترین شبکه دنیا تسویه میشوند. برای درک بهتر مقیاس پذیری در بلاک چین، باید بدانید که لایه دومها یکی از مهمترین راهحلها برای افزایش ظرفیت شبکههای موجود هستند.
سهگانه بلاک چین چیست؟
در میان شبکههای بلاک چین، یک اصل مهم وجود دارد که به آن «سهگانه بلاک چین» یا Blockchain Trilemma میگویند. طبق این اصل، هر بلاک چین فقط میتواند دو مورد از سه ویژگی زیر را همزمان داشته باشد:
- سرعت و مقیاسپذیری
- امنیت
- تمرکززدایی
پس وقتی یک شبکه خیلی سریع است، باید بپرسیم: چه چیزی را فدا کرده است؟
- سولانا و سویی: برای اجرای یک نود کامل، به سختافزار گرانقیمت نیاز دارید. این یعنی تعداد کمتری میتوانند ولیدیتور شوند و شبکه کمی متمرکزتر میشود.
- بیانبی چین و ترون: فقط تعداد محدودی ولیدیتور (۲۱ و ۲۷) دارند که این تمرکز بیشتری ایجاد میکند، اما در عوض سرعت بالا و هزینه پایین دارند.
- اتریوم: تمرکززدایی و امنیت را انتخاب کرده و سرعت را به لایه دومها سپرده است.
در نهایت اما هیچکدام از این انتخابها «غلط» نیست. بستگی دارد شما چه چیزی برایتان مهمتر است. سریعترین لزوما به معنای بهترین نیست و انتخاب درست بستگی به نیاز شما، میزان تمرکززدایی مورد انتظارتان و اکوسیستمی دارد که میخواهید در آن فعالیت کنید.
سوالات متداول
- سریع ترین بلاک چین در سال ۲۰۲۶ کدام است؟
آپتوس و سویی با ادعای بیش از ۱۰۰,۰۰۰ TPS در صدر قرار دارند. اما از نظر عملکرد واقعی و اثباتشده در شرایط ترافیک بالا، تون با معماری شاردینگ داینامیک و سولانا با آپدیت Firedancer، بهترین عملکرد را نشان دادهاند.
- تفاوت TPS واقعی و TPS تئوری در بلاک چین ها چیست؟
TPS تئوری عددی است که در شرایط آزمایشگاهی و با تراکنشهای ساده به دست میآید. TPS واقعی عملکرد شبکه در شرایط روزمره است که معمولا ۱۰ تا ۵۰ درصد ظرفیت تئوری است. این تفاوت به خاطر پیچیدگی قراردادهای هوشمند، ترافیک متغیر و محدودیتهای عملی زیرساخت است.
- آیا شبکه های لایه ۲ اتریوم واقعا سریع هستند؟
از نظر ظرفیت تئوری، لایه دومهایی مثل آربیتروم واقعا سریع هستند. اما تفاوت اصلی لایه ۲ها با شبکهای مثل سولانا در زمان نهاییسازی است. برای تراکنشهای روزمره لایه دومها کافی هستند، اما برای تریدینگ سریع، سولانا و شبکه سی برتری دارند.
سرعت شبکه واقعا باید اولویت انجام معاملات باشه، اما، مهمتر از اون، امنیت شبکههاست.
بله دوستِ عزیز. امنیت شبکه هم معیار مهمی برای انجام معاملات هست.