در بازار سریع و نوسانپذیر ارزهای دیجیتال، جایی که بیت کوین و سایر آلت کوینها نوسانات قیمتی شدید را تجربه میکنند، نیاز به یک دارایی دیجیتال با ارزش ثابت و پایدار بیش از پیش احساس میشود. این نیاز سبب به وجود آمدن استیبل کوینها شد؛ ارزهای دیجیتالی که ارزش خود را به داراییهای باثباتتری مانند ارزهای فیات مثل دلار، طلا یا حتی سبدی از داراییها گره میزنند.
در این میان، تتر با نماد USDT به عنوان پیشگام و بزرگترین استیبل کوین بازار، همواره در کانون توجه قرار داشته است. اما آیا تتر تنها انتخاب موجود است؟ مقایسه تتر و سایر استیبل کوین های مطرح بازار ارزهای دیجیتال شامل مقایسه تتر و دای، مقایسه تتر و یو اس دی کوین و… با بررسی دقیق پشتوانهها، شفافیت، ثبات قیمت و نقش آنها در اکوسیستم دیفای را در این مطلب بخوانید.
آشنایی با مفهوم استیبل کوین
برای درک انواع استیبل کوینها ابتدا باید بدانیم که استیبل کوین چیست؟ استیبل کوین (Stablecoin) یا ارز دیجیتال باثبات، به نوعی از ارزهای دیجیتال گفته میشود که تلاش میکند تا قیمت خود را برابر با یک دارایی باثبات مانند دلار آمریکا، یورو یا حتی طلا حفظ کند.
هدف اصلی خرید تتر و سایر استیبل کوینها محافظت از سرمایه سرمایهگذاران در برابر نوسانپذیری (Volatility) ذاتی بازار ارز دیجیتال است. زیرا این نوسانات، انجام تراکنشهای روزمره یا استفاده از رمزارزها به عنوان ابزار ذخیره ارزش را سخت میکند. این ارزها با ارائه ثبات قیمتی، امکان نگهداری ارزش را بدون خروج از اکوسیستم بلاک چین فراهم کرده و به ابزاری کلیدی برای تریدرها، صرافیها و کاربران عادی تبدیل شدهاند.

تفاوت اصلی بین استیبل کوینها و سایر توکنها در این است که استیبل کوینها به گونهای طراحی شدهاند که ارزشی ثابت و پایدار داشته باشند. در حالی که قیمت سایر کوینها مانند قیمت بیت کوین یا اتریوم و دیگر رمزارزها به شدت نوسان میکند، استیبل کوینها علاوه بر نقش پناهگاه امن، در تسهیل پرداختهای سریع و کمهزینه بینالمللی، تسویهحسابهای تجاری، و دسترسی به خدمات مالی غیرمتمرکز (DeFi) نقش اساسی دارند.
پایداری در قیمت لحظه ای تتر و استیبل کوینهای دیگر، معمولاً با پشتوانه داراییهای دیگر مانند ارزهای فیات مانند دلار یا یورو، کالاها، یا حتی سایر رمزارزها یا با استفاده از الگوریتمهای خاص حفظ میشود و با رشد پذیرش نهادی و تصویب مقررات شفافتر در اتحادیه اروپا و ایالات متحده (از جمله چارچوب MiCA)، استیبل کوینها بهطور فزایندهای به زیرساخت اصلی اقتصاد دیجیتال جهانی تبدیل شدهاند.
انواع استیبل کوین ها
با وجود هدف مشترک حفظ ثبات قیمت، استیبل کوینها از مکانیزمهای مختلفی برای پشتوانهسازی (Collateralization) استفاده میکنند که همین امر، تفاوتهای اساسی میان آنها ایجاد میکند. ما Stablecoinها را به دستههای اصلی زیر تقسیم میکنیم:

استیبل کوین با پشتوانه فیات
رایجترین نوع استیبل کوینها، با پشتوانه فیات (Fiat-backed) هستند که ارزش خود را به یک ارز فیات مانند دلار آمریکا گره میزنند. برای هر واحد Stablecoin صادرشده، مقدار معادل آن ارز فیات در حسابهای بانکی نگهداری میشود. شرکتهایی که در ادامه معرفی میکنیم صادرکننده این استیبل کوینها و مسئول نگهداری پشتوانه آنها هستند:
- Tether Limited پشتوانه Tether (USDT)
- شرکت Circle برای USD Coin (USDC)
- شرکت TrustToken پشتیبان TrueUSD (TUSD)
- در گذشته Paxos Trust Company پشت Binance USD (BUSD) و Pax Dollar (USDP)
استیبل کوین با پشتوانه رمزارز
این نوع استیبل کوینها (Crypto-backed) از رمزارزهای دیگر به عنوان وثیقه استفاده میکنند. برای جبران نوسانپذیری رمزارزهای وثیقه، معمولاً این استیبل کوینها بیش از حد پشتوانهسازی میشوند؛ یعنی برای صدور مثلاً ۱ دلار Stablecoin، وثیقهای به ارزش ۱.۵ یا ۲ دلار رمزارز قفل میشود. دای (DAI)، محصول MakerDAO، برجستهترین نمونه در این دسته است که از طریق قرارداد هوشمند (Smart Contarct) بر بستر اتریوم عمل میکند.
- معامله بیشاز ۳۰۰ کوین دیگر
- دریافت وام و اعتبار معاملاتی
- سرعت بالا در تکمیل سفارشات
- باتهای معاملهگر متنوع
- پشتیبانی ۲۴ ساعته
استیبل کوین با پشتوانه کالا
استیبل کوینهای با پشتوانه کالا (Commodity-Backed)، دستهای از ارزهای دیجیتال هستند که ارزش خود را از داراییهای فیزیکی مانند طلا دیجیتال، نقره یا سایر فلزات گرانبها میگیرند. پکس گلد (PAXG) که توسط شرکت Paxos منتشر شده، باارزشترین نمونه این دسته است و هر توکن آن معادل یک اونس طلای لندن با عیار ۹۹۹.۹ است که در خزانههای امن نگهداری میشود و در ادامه میتوان به توکن نقره دیجیتال هم اشاره کرد که در هر دو آنها در بیتپین قابل معامله هستند.
- معامله بیشاز ۳۰۰ کوین دیگر
- دریافت وام و اعتبار معاملاتی
- سرعت بالا در تکمیل سفارشات
- باتهای معاملهگر متنوع
- پشتیبانی ۲۴ ساعته
خرید پکس گلد به سرمایهگذاران این امکان را میدهند که بدون نیاز به نگهداری فیزیکی طلا، از مزایای سرمایهگذاری در این فلز گرانبها بهرهمند شوند و همزمان از قابلیت نقل و انتقال سریع و شفافیت شبکه بلاک چین استفاده کنند. نمونههای دیگر این دسته شامل تتر گلد (XAUT) است که همگی با ممیزیهای منظم و گواهیهای ذخایر طلا، تلاش میکنند اعتماد کاربران را جلب کنند.
استیبل کوینهای با پشتوانه طلا یا کالا به ویژه در دوران تورم بالا یا عدم اطمینان اقتصادی، به عنوان ابزاری برای حفظ ارزش و پوشش ریسک مورد توجه قرار میگیرند.
استیبل کوین الگوریتمی
برای آنکه بدانید مفهوم استیبل کوین الگوریتمی چیست؟ باید بگوییم که استیبل کوینهای الگوریتمی (Algorithmic stablecoins) دستهای از استیبل کوینها هستند که هیچ پشتوانه مستقیمی از نوع فیات یا رمزارز ندارند. در عوض، ثبات قیمت آنها از طریق الگوریتمهای پیچیدهای که عرضه و تقاضا را تنظیم میکنند، حفظ میشود. این الگوریتمها با سوزاندن یا ضرب توکنها، قیمت را به یک دارایی هدف مثلاً ۱ دلار نزدیک نگه میدارند.
استیبل کوینهای الگوریتمی به سه دسته اصلی تقسیم میشوند:
- ریبیس (Rebase) که در آن عرضه توکن به صورت خودکار افزایش یا کاهش مییابد تا قیمت حفظ شود.
- سینیوریج (Seigniorage) یا حقالضرب که از سیستم دو یا چند توکنی برای تنظیم عرضه و تقاضا استفاده میکند.
- کسری (Fractional) که ترکیبی از پشتوانه الگوریتمی و وثیقه واقعی است.
فرکس (FRAX) به عنوان موفقترین نمونه استیبل کوین کسری، با ترکیب پشتوانه USDC و مکانیزم الگوریتمی عمل میکند و طی سالهای اخیر به سمت افزایش درصد پشتوانه واقعی حرکت کرده است. یواسدیدی (USDD) که توسط اکوسیستم ترون پشتیبانی میشود، از مدل سینیوریج استفاده میکند اما پس از فروپاشی UST در سال ۲۰۲۲، به منظور کاهش ریسک، پشتوانه قابل توجهی از داراییهای واقعی نیز اضافه کرده است.
استیبل کوین ترکیبی
این دسته از استیبل کوینها (Hybrid stablecoins) از ترکیب مکانیزمهای فوق برای حفظ ثبات استفاده میکنند. اسیواسدی (sUSD) به عنوان یک دارایی سینتتیک بر بستر پروتکل Synthetix، در دستهبندی استیبل کوینهای ترکیبی یا الگوریتمی قرار میگیرد که با پشتوانه رمزارز سینتتیکس (SNX) و مکانیزمهای پیچیده قراردادهای هوشمند، ارزش خود را به دلار آمریکا گره میزند.

مقایسه تتر با انواع استیبل کوین مطرح 2026
تتر بیشک بزرگترین و پرکاربردترین استیبل کوین در جهان است، اما رقابت در این حوزه رو به افزایش است. در ادامه، مقایسه تتر و یو اس دی کوین، مقایسه تتر و دای، و همچنین بررسی سایر انواع استیبل کوین مانند بایننس یواسدی (BUSD)، تورو یواسدی (TUSD)، پکس دلار (USDP)، فرست دیجیتال یو اس دی (FDUSD)، PYUSD و استیبل کوینهای نوآورانهای مانند USDe و sUSD، برای هر فعال بازار ارز دیجیتال از دیدگاههای مختلف حیاتی است.
در جدول زیر مقایسه کلی بین تتر و سایر استیبل کوینهای اصلی را در یک نگاه ماهده میکنید:
|
نام استیبل کوین
|
نماد معاملاتی
|
نوع پشتوانه
|
نهاد صادرکننده
|
وضعیت تمرکز
|
|---|---|---|---|---|
|
تتر
|
USDT
|
فیات (دلار آمریکا، اوراق قرضه، داراییهای نقدی)
|
Tether Limited
|
متمرکز
|
|
یو اس دی کوین
|
USDC
|
فیات (دلار آمریکا و اوراق خزانهداری آمریکا)
|
Circle & Coinbase (Centre Consortium)
|
متمرکز
|
|
دای
|
DAI
|
کریپتو (اتریوم، USDC و سایر رمزارزها)
|
MakerDAO
|
غیرمتمرکز
|
|
یایننس یو اس دی
|
BUSD
|
فیات (دلار آمریکا)
|
Paxos & Binance
|
متمرکز*
|
نکته مهم: انتشار BUSD از فوریه ۲۰۲۳ متوقف شده و بایننس به تدریج در حال جایگزینی آن با سایر استیبل کوینها (بهویژه FDUSD) است. BUSD همچنان قابل استفاده است اما دیگر توکنهای جدید صادر نمیشود.
از نظر پذیرش در بازار، تتر برای سالها با اختلاف زیاد، رهبر بازار استیبل کوینها بوده و حجم بازار آن نشاندهنده نقدشوندگی بینظیر و پذیرش گسترده آن در صرافیها است؛ اما یو اس دی کوین که توسط شرکت Circle پشتیبانی میشود، به سرعت رشد کرده و به عنوان رقیب جدی تتر مطرح شده است.
دای نیز به عنوان مهمترین استیبل کوین غیرمتمرکز شناخته میشود. در این میان، بایننس یواسدی در گذشته سهم بازار قابل توجهی داشت، اما با توقف صدور آن توسط شرکت Paxos، سهم بازارش به شدت کاهش یافت و استیبل کوینهای جدیدتر مانند FDUSD، PYUSD و USDe جایگزین آن شدند.
از دیدگاه کاربرد این استیبل کوینها:
- تتر به دلیل نقدشوندگی بالا در تقریباً تمام صرافیهای معتبر، مؤلفه اصلی معاملات روزانه است و تریدرها از آن برای ورود و خروج سریع استفاده میکنند.
- یو اس دی کوین به دلیل شفافیت و انطباق با رگولاتوری، در پلتفرمهای مالی سنتی و مؤسسات پذیرش یافته است.
- دای عمدتاً در اکوسیستم دیفای برای وامدهی، وامگیری و استیکینگ کاربرد دارد.
- فرست دیجیتال یواسدی اکنون استیبل کوین اصلی بایننس است، در حالی که PYUSD و USDe هنوز به سطح پذیرش و نقدشوندگی تتر و یو اس دی کوین نرسیدهاند.
بهطور کلی، تتر در اکوسیستم رمزارز، نه تنها به عنوان پل ارتباطی بین ارزهای فیات و رمزارزها عمل میکند، بلکه نقش حیاتی در تأمین نقدشوندگی بازارها دارد و در اکثر جفتارزهای معاملاتی حضور دارد.
در دیفای، تتر به عنوان وثیقه و ابزار وامدهی استفاده میشود، هرچند تمرکز آن برخی کاربران را به سمت جایگزینهای غیرمتمرکزتری مانند دای سوق داده است. یو اس دی کوین نیز به دلیل شفافیت و قابلیت برنامهنویسیپذیری، در پروژههای دیفای و توکنسازی دارایی محبوبیت کسب کرده است.
نقاط قوت و ضعف تتر نسبت به رقبا
هر استیبل کوین دارای نقاط قوت و ضعف خاص خود است که انتخاب آن را برای کاربردهای مختلف، متفاوت میسازد. مزایای برجسته تتر شامل نقدشوندگی بینظیر در تمام صرافیهای بزرگ، حجم معاملات بالا، پذیرش جهانی گسترده و تنوع بلاک چینهای پشتیبانیشده آن است. در مقابل، تتر شفافیت محدود و فقدان حسابرسی کامل، چالشهای حقوقی و نظارتی که بر اعتبار آن تأثیر گذاشته، و متمرکز بودن که ریسکهای سانسور و کنترل را به همراه دارد.
در ادامه این بخش، به مقایسه تتر با استیبل کوین های دیگر از منظر مزایا و معایب میپردازیم:
| استیبل کوین | مزایا | معایب |
| USDC | شفافیت بالا، حسابرسی منظم، انطباق با رگولاتوری، نقدشوندگی بالا، پذیرش رو به رشد در مؤسسات. | متمرکز بودن، ریسکهای مربوط به نهادهای بانکی سنتی. |
| DAI | غیرمتمرکز، شفافیت بلاک چینی کامل، مقاوم در برابر سانسور، ادغام عمیق با دیفای. | نوسانپذیری جزئی به دلیل پشتوانه رمزارزی، پیچیدگی سیستم وثیقهگذاری، وابستگی به داراییهای وثیقهای متمرکز (مانند یو اس دی کوین) |
| BUSD | (در گذشته) شفافیت بالا، رگوله شده توسط NYDFS، نقدشوندگی بالا در اکوسیستم بایننس. | توقف صدور و خروج از بازار، وابستگی به تصمیمات رگولاتوری و نهاد صادرکننده، متمرکز بودن. |
| FDUSD | حمایت Binance، شفافیت ادعایی پشتوانه نقدی، مناسب برای کاربران بایننس. | پذیرش محدود خارج از اکوسیستم بایننس، سابقه کوتاه، وابستگی به یک صرافی متمرکز. |
| PYUSD | پشتوانه PayPal، پتانسیل بالای پذیرش در پرداختهای سنتی، انطباق بالا با رگولاتوری. | نقدشوندگی محدود در بازارهای رمزارز، هنوز در مراحل اولیه توسعه و پذیرش. |
| USDe | پتانسیل بازدهی بالا از طریق استراتژیهای الگوریتمی، نوآوری در مکانیزم حفظ پگ. | ریسکهای الگوریتمی بالا، فقدان پشتوانه سنتی، سابقه کوتاه و عدم اثبات پایداری در بحرانهای شدید. |
پشتوانه تتر در برابر رقبایش چه تفاوتی دارد؟
مکانیزم پشتوانهسازی، مرکز اصلی هر استیبل کوین و مهمترین عامل در حفظ ثبات قیمت آن است. تفاوت در این مکانیزم، منجر به تفاوتهای اساسی در ریسک و شفافیت استیبل کوینها میشود.
تتر به عنوان شناختهشدهترین استیبل کوین، اعلام میکند که هر توکن USDT پشتوانهای از داراییهای باارزش معادل ۱ دلار آمریکا دارد. این داراییها شامل وجه نقد و معادلهای نقدی، اوراق قرضه شرکتی و دولتی، طلا و سایر داراییهایی مانند بیت کوین است.
در مقابل، یواسدیسی (USDC) به عنوان یکی از شفافترین انواع استیبل کوین شناخته میشود و Circle ادعا میکند که هر USDC با ۱ دلار آمریکا یا معادل نقدی آن در حسابهای بانکی تحت نظارت دقیق، پشتوانهسازی کامل دارد و با انتشار گزارشهای حسابرسی منظم، این شفافیت کامل را تأیید میکند.
بایننس یواسدی (BUSD) نیز در زمان فعالیت، با همین رویکرد شفاف توسط Paxos مدیریت میشد و حالا FDUSD نیز ادعای پشتوانهسازی ۱۰۰٪ با ذخایر نقدی را دارد.
استیبل کوین دای اما رویکردی متفاوت دارد و به عنوان یک استیبل کوین غیرمتمرکز، ارزش خود را با وثیقهگذاری بیش از حد رمزارزها مانند اتریوم در قراردادهای هوشمند حفظ میکند. این مدل ضمن ایجاد شفافیت کامل، نوسانات را با وثیقهگذاری اضافی مدیریت میکند.

تتر شفاف است یا نه؟ بررسی و مقایسه با سایر استیبل کوین ها
شفافیت در مورد ذخایر استیبل کوینها، برای اعتماد کاربران و نهادهای نظارتی بسیار مهم است. این موضوع به ویژه برای تتر (Tether) که بزرگترین Stablecoin متمرکز بازار است، همیشه محل بحث و جدل بوده است.
در گذشته، شرکت تتر لیمیتد به دلیل عدم شفافیت کافی در مورد پشتوانههای خود مورد انتقاد شدید قرار گرفته بود. اما در سالهای اخیر با انتشار منظم گزارشهای تأییدیهای فصلی توسط شرکتهای حسابرسی مستقل مانند BDO Italia، گامهای مثبتی در این مسیر برداشته است. هرچند این گزارشها حسابرسی کامل نیستند، اما شفافیت قابل توجهی نسبت به گذشته ایجاد کردهاند.
در بین انواع استیبل کوینها، یواسدی کوین (USDC) در زمینه شفافیت پیشتاز است و گزارشهای تأییدیهای ماهانه توسط شرکتهای معتبر منتشر میکند. این گزارشها خرید یو اس دی سی را به گزینهای قابل اعتماد برای مؤسسات مالی تبدیل کرده است.
دای (DAI) اما از مکانیزم شفافیت متفاوتی برخوردار است. این استیبل کوین غیرمتمرکز از قراردادهای هوشمند و پشتوانههای رمزارزی استفاده میکند و تمام تراکنشها و وثیقهها به صورت عمومی در بلاک چین اتریوم قابل مشاهده است، که شفافیت ذاتی نیاز به حسابرسی متمرکز را برطرف میکند و استیبل کوینهای جدیدتر نیز هنوز در مراحل اولیه ارائه گزارشهای شفافیت هستند.

ثبات قیمت تتر در مقایسه با انواع استیبل کوین ها
هدف اصلی هر Stablecoin، حفظ پگ (Peg)، یعنی وابستگی قیمت خود به دارایی مبنا معمولاً دلار آمریکا است. اما در عمل، میزان این ثبات بین استیبل کوینهای مختلف متفاوت بوده و در زمانهای نوسانپذیری بازار میتواند به چالش کشیده شود.
تتر بهطور کلی پگ خود را به خوبی حفظ میکند، اما در مواقع بحرانی یا اخبار منفی مرتبط با شفافیت، انحرافات جزئی و کوتاهمدت از پگ ۱ دلاری را تجربه کرده است. هرچند این نوسانات موقتی گاهی میتواند برای سرمایهگذاران بزرگ نگرانکننده باشد.
یواسدیسی با وجود شفافیت بالا و پشتوانه ۱۰۰٪ نقدی، ثبات بسیار خوبی دارد. اما در بحران بانکی ۲۰۲۳ و ورشکستگی بانک سیلیکون ولی که Circle بخشی از ذخایر خود را در آن نگهداری میکرد، برای مدت کوتاهی به ۰.۸۷ دلار سقوط کرد. این رویداد نشان داد که حتی شفافترین استیبل کوینهای متمرکز نیز در برابر ریسکهای سیستماتیک بانکی آسیبپذیرند، هرچند USDC به سرعت به پگ خود بازگشت.
دای (DAI) با مکانیزم غیرمتمرکز و پشتوانهسازی بیش از حد، انحرافات جزئی و موقتی از پگ را تجربه میکند. ریسک اصلی آن به عملکرد سیستم MakerDAO و پایداری داراییهای وثیقه بازمیگردد. با افزایش سهم USDC به عنوان پشتوانه DAI، برخی ریسکهای متمرکزسازی نیز به آن منتقل شده است.
اما استیبل کوینهای الگوریتمی بیشترین ریسک را دارند. سقوط ترا یواسدی (UST) در سال ۲۰۲۲ نمونه بارز این خطر بود. سرمایهگذاری در این دسته نیازمند درک عمیق و تحمل ریسک بالاتری است.

سرعت تبدیل و نقدشوندگی: تتر یا رقبای جدید؟
نقدشوندگی (Liquidity)، که به معنای سهولت و سرعت تبدیل یک دارایی به وجه نقد یا دارایی دیگر بدون تأثیر قابل توجه بر قیمت آن است، در بازار استیبل کوینها اهمیت بالایی دارد. تتر و یو اس دی کوین در این زمینه پیشتاز هستند و به دلیل حجم معاملات روزانه فوقالعاده بالا، به تریدرها اجازه میدهند مقادیر عظیمی از آنها را بدون نگرانی از نوسانات قیمتی قابل توجه خرید و فروش کنند.
استیبل کوین سابق بایننس، بییواسدی نیز در طول عمر خود، به دلیل پشتوانه قوی توسط Paxos و نظارت رگولاتوری، از ثبات قیمت و نقدشوندگی بالایی برخوردار بود. اما با توقف صدور و کاهش حمایت Binance، حجم معاملات آن به شدت کاهش یافت و نقدشوندگی آن نیز رو به کمشدن است. کاربران BUSD باید به دنبال جایگزینهای دیگری باشند تا بتوانند داراییهای خود را با نقدشوندگی مناسب مبادله کنند.
در همین حال، دای (DAI) نقدشوندگی بسیار بالایی در اکوسیستم دیفای دارد و در استخرهای نقدینگی صرافیهای غیرمتمرکز (DEX) و پروتکلهای وامدهی/وامگیری دیفای به وفور یافت میشود و به راحتی قابل مبادله است. استیبل کوینهای جدیدتر مانند FDUSD و PYUSD در حال رشد هستند و در پلتفرمهای خاص خود نقدشوندگی بالایی دارند، اما پذیرش و نقدشوندگی آنها در مقایسه تتر و یو اس دی کوین و دای هنوز محدودتر است. USDe نیز به عنوان یک پروژه نوپا، به تدریج در حال کسب نقدشوندگی است.
تتر روی چه شبکههایی فعال است؟ مقایسه با استیبل کوین های دیگر
قابلیت همکاری (Interoperability) و دسترسی به استیبل کوینها در بلاک چینهای مختلف، برای کاربران بسیار مهم است. هرچه یک Stablecoin روی شبکههای بیشتری فعال باشد، کاربردپذیری و نقدشوندگی آن بالاتر میرود.
- تتر به دلیل پشتیبانی از طیف گستردهای از شبکهها ازجمله: اتریوم (ERC-20)، ترون (TRC-20)، بایننس اسمارتچین (BSC)، سولانا، اوالانچ، الگوراند، پالیگان و بسیاری دیگر، به پذیرش گسترده دست یافته است. در حالی که نسخه ERC-20 به دلیل کارمزدهای بالای اتریوم ممکن است گران باشد، نسخههایی مانند TRC-20 و BSC کارمزدهای پایینتر و سرعت بالاتری را ارائه میدهند.
- یواسدی کوین نیز مانند تتر، روی بیش از ۱۵ شبکه اصلی مانند: اتریوم (ERC-20)، سولانا، اولانچ، الگورند و پالیگان در دسترس است. شرکت Circle فعالانه در پی افزایش قابلیت همکاری یواسدی کوین است.
- بایننس یواسدی نیز در زمان خود عمدتاً بر روی ERC-20 و BSC در دسترس بود. در واقع، بخش عمدهای از حجم معاملات بییواسدی بر روی BSC انجام میشد.
- دای عمدتاً روی ERC-20 و لایه ۲های آن مانند آربیتروم و آپتیمیزم تمرکز دارد.
- استیبل کوینهای جدیدتر مانند FDUSD عمدتاً بر روی بایننس اسمارتچین و اتریوم در دسترس است، که با توجه به حمایت بایننس منطقی است.
- PYUSD در حال حاضر عمدتاً بر روی ERC-20 فعال است، اما با توجه به ماهیت PayPal و برنامههای آن برای پذیرش گسترده، احتمالاً به زودی بر روی شبکههای بیشتری گسترش خواهد یافت.
- USDe در حال حاضر بر روی اتریوم و شبکههای سازگار با EVM مانند Arbitrum و Optimism در دسترس است. توسعه آن بر روی شبکههای دیگر در مراحل اولیه است.

جایگاه قانونی تتر در مقابل سایر استیبل کوین ها
وضعیت رگولاتوری و قانونی برای پذیرش و استفاده بلندمدت از استیبل کوینها، بهویژه برای نهادهای مالی بزرگ، حیاتی است. استیبل کوینهایی مانند USDC، با هدف انطباق کامل با رگولاتوریهای ایالات متحده توسعه یافتهاند و به همین دلیل برای مؤسسات مالی جذاب هستند. در مقابل، تتر با وجود حجم معاملات بالا و محبوبیت گسترده، سابقه چالشهای حقوقی و فشارهای نظارتی زیادی به دلیل نگرانیها در مورد شفافیت ذخایر و ادعاهای مربوط به دستکاری بازار داشته است. اما با وجود این مسائل، تتر همچنان بزرگترین Stablecoin باقی مانده است، که نشاندهنده نقدشوندگی و پذیرش بالای آن در بازار است.
استیبل کوینهای دیگر رویکردهای متفاوتی در قبال رگولاتوری دارند؛ Dai با ماهیت کاملاً غیرمتمرکز خود، فاقد یک نهاد متمرکز برای نظارت است که میتواند هم مزیت و هم چالشبرانگیز باشد. استیبل کوینهایی مانند FDUSD در هنگکنگ و PYUSD که توسط PayPal مدیریت میشود، به ترتیب تحت رگولاتوریهای محلی و قوانین مالی سنتی فعالیت میکنند.
در نهایت، USDe با توجه به ماهیت الگوریتمی و استراتژیهای پیچیده خود، در حال حاضر وضعیت قانونی آن در حال بررسی و تکامل است، زیرا رگولاتورها در تلاشند تا قوانین خاصی را برای استیبل کوینهای الگوریتمی تدوین کنند. در سال ۲۰۲۳ نیز صدور BUSD که رگولاتوری قوی و مورد اعتمادی داشت؛ بنا بر دستوری از سوی دپارتمان خدمات مالی ایالت نیویورک (NYDFS)، به شرکت پکسوس متوقف شد.
واکنش تتر و سایر استیبل کوینها در زمان بحرانهای بازار
عملکرد یک Stablecoin در زمان بحرانهای بازار، سنجش نهایی پایداری و اعتمادپذیری آن است. این لحظات نشان میدهند که آیا مکانیزم پشتوانهسازی و مدیریت ریسک آن به اندازه کافی قوی است تا در برابر فشارهای شدید مقاومت کند. در ادامه واکنش تتر و دیگر استیبل کوینها در شرایط بحرانی را با یکدیگر مقایسه میکنیم:
- تتر (USDT): با وجود انتقادات، تتر توانایی خود را در حفظ ثبات قیمت حتی در شدیدترین بحرانها مانند سقوط صرافیها یا ریزشهای بازار اثبات کرده است. انحرافات جزئی از پگ معمولاً به سرعت به دلیل نقدشوندگی بالا و مکانیزمهای آربیتراژ تصحیح میشوند.
- یواسدی کوین (USDC): در بحران بانک سیلیکون ولی (SVB) در سال ۲۰۲۳، USDC برای مدت کوتاهی پگ خود را از دست داد که نشاندهنده آسیبپذیری استیبل کوینهای با پشتوانه فیات در برابر ریسکهای بانکی سنتی است. با این حال، واکنش سریع Circle و حمایت مقامات مالی به بازگشت سریع آن به ثبات قیمت کمک کرد.
- دای (DAI): دای، به دلیل ماهیت غیرمتمرکز و پشتوانه رمزارزی با وثیقهگذاری بیش از حد، در برابر شوکهای بازار رمزارز مقاومت خوبی از خود نشان داده است. مکانیزمهای تصفیه خودکار MakerDAO برای حفظ پگ DAI در نوسانات شدید بازار طراحی شدهاند. با این حال، افزایش سهم یواسدی کوین به عنوان وثیقه DAI در برخی دورهها، نگرانیهایی را در مورد انتقال ریسک متمرکز به یک استیبل کوین غیرمتمرکز ایجاد کرده است.
- پروژههای FDUSD، PYUSD و USDe: استیبل کوینهای جدیدتر هنوز سابقه کافی در مواجهه با بحرانهای بزرگ را ندارند. FDUSD و PYUSD احتمالاً عملکردی مشابه تتر یا یواسدیسی خواهند داشت. اما USDe، به دلیل ماهیت الگوریتمی خود، در زمان بحرانها باید آزمون واقعی خود را پس دهد؛ سقوط TerraUSD (UST) نشان داد که استیبل کوینهای الگوریتمی بدون پشتوانه قوی، بسیار آسیبپذیر هستند.
- بایننس یواسدی (BUSD): بزرگترین «بحران» برای BUSD یک بحران داخلی و رگولاتوری بود که به توقف صدور آن منجر شد و این نشان میدهد که عوامل غیربازاری نیز میتوانند بر سرنوشت یک استیبل کوین تأثیرگذار باشند.

چرا انتخاب بین استیبل کوین ها اهمیت استراتژیک دارد؟
انتخاب استیبل کوین مناسب، تصمیمی صرفاً بر اساس ترجیحات شخصی نیست، بلکه یک تصمیم استراتژیک است که بر امنیت، ثبات و کارایی فعالیتهای شما در بازار رمزارز تأثیر مستقیم میگذارد. هر Stablecoin ویژگیها، ریسکها و مزایای خاص خود را دارد. آگاهی از این تفاوتها به شما امکان میدهد:
- ریسکها را مدیریت کنید: درک مکانیزم پشتوانهسازی و شفافیت هر استیبل کوین، به شما کمک میکند تا میزان ریسک مرتبط با آن را ارزیابی کرده و از استیبل کوینهایی که در زمان بحران آسیبپذیرترند، دوری کنید.
- از فرصتها استفاده کنید: برخی استیبل کوینها در اکوسیستمهای خاصی مانند دیفای، یا برای کاربردهای خاصی مانند پرداختهای بینالمللی بهتر عمل میکنند. انتخاب درست، بهرهوری شما را افزایش میدهد.
- تصمیمات آگاهانه بگیرید: با شناخت کامل از پشتوانهها، میزان شفافیت، و عملکرد در شرایط مختلف بازار، میتوانید با اطمینان بیشتری داراییهای خود را نگهداری یا مبادله کنید.
اما کاربران ایرانی در نگهداری استیبل کوینها خصوصا تتر و یواسدی کوین با چالش جدی مواجه هستند: ریسک فریز تتر به دلیل تحریمهای بینالمللی. طبق گزارشات Chainalysis و مستندات OFAC (دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا)، استیبل کوینهای متمرکز مانند تتر و تا حدی یواسدی کوین قابلیت فنی و قانونی مسدودسازی آدرسهای خاص را دارند.
یواسدی کوین و تتر به دلیل متمرکز بودنشان، به طور رسمی از سیاستهای انطباق با تحریمهای آمریکا پیروی میکنند و در موارد متعدد آدرسهای مرتبط با کشورهای تحریمشده را وارد بلکلیست کردهاند؛ بنابراین، نگهداری USDC وUSDT در صرافیهای متمرکز یا کیف پول های حضانتی که تحت قوانین آمریکا فعالیت میکنند، میتواند منجر به مسدودسازی کامل دارایی شود که این موضوع برای کاربران ایرانی ریسک بالایی ایجاد میکند.
در مقابل، DAI به عنوان یک استیبل کوین غیرمتمرکز بر بستر اتریوم، هیچ نهاد مرکزی برای فریز کردن آدرسها ندارد و به دلیل ماهیت غیرقابل سانسور قراردادهای هوشمند و عدم وابستگی به نهاد خاص، مقاومت بالایی در برابر تحریمها دارد. کاربران ایرانی میتوانند DAI را در کیف پولهای غیرحضانتی نگهداری و از طریق صرافی غیرمتمرکز (DEX) یا صرافیهای متمرکز معتبر داخلی مانند صرافی بیت پین، آن معامله کنند.
مزایای کلیدی DAI برای کاربران ایرانی:
- مقاومت در برابر سانسور
- دسترسی و امکان استفاده از پروتکلهای مالی غیرمتمرکز بدون محدودیت جغرافیایی
- کنترل کامل و نگهداری در کیف پول شخصی
- شفافیت تمام ذخایر و تراکنشها به صورت عمومی روی بلاک چین
هر استیبل کوین برای چه کسانی مناسب است؟
- Tether: برای تریدرهای حرفهای و کسانی که به نقدشوندگی فوقالعاده بالا و سرعت انجام معاملات در صرافیهای متمرکز اهمیت میدهند، گزینهای مناسب است. همچنین برای انتقال ارزش در حجم بالا و با کارمزد پایین بر روی شبکه Tron مناسب است.
- USD Coin: برای مؤسسات مالی، کسبوکارها، و کاربرانی که شفافیت، انطباق با رگولاتوری و اعتبار بالا برایشان اولویت دارد، بهترین انتخاب است.
- Dai: برای کاربران فعال در اکوسیستم دیفای، پروتکلهای وامدهی و وامگیری، و کسانی که به دنبال یک استیبل کوین غیرمتمرکز و مقاوم در برابر سانسور هستند، انتخاب مناسبی است.
- Binance USD: با توجه به وضعیت فعلی آن، استفاده از BUSD توصیه نمیشود و بهتر است کاربران به جایگزینهای دیگر مانند افدییواسدی یا تتر روی بیاورند.
- FDUSD: عمدتاً برای کاربران صرافی Binance که به دنبال یک Stablecoin پایدار با کارمزد پایین برای معاملات داخلی هستند، مناسب است.
- PYUSD: برای کاربرانی که به دنبال ادغام پرداختهای سنتی با رمزارزها هستند و از اکوسیستم PayPal استفاده میکنند، پتانسیل زیادی دارد.
- USDe: برای توسعهدهندگان، نوآوران، و کاربران ریسکپذیری که به دنبال کسب بازدهی بالا از طریق استراتژیهای جدید هستند و ریسکهای الگوریتمی را درک میکنند، میتواند جذاب باشد.
گفتار پایانی
در پایان، دریافتیم که دنیای استیبل کوینها، فراتر از تتر، در حال گسترش و تکامل است. در این مقاله به مقایسه تتر و دای، مقایسه تتر و یو اس دی کوین، مقایسه تتر و BUSD و همچنین مقایسه آن با دیگر استیبل کوینها پرداختیم. اکنون با انواع Stablecoin، پشتوانهها، سطح شفافیت و واکنش آنها در شرایط بحرانی آشنا شدید. هر یک از این کوینها ویژگیها و کاربردهای منحصر به فرد خود را دارند. مهم است که به یاد داشته باشید استیبل کوینهایی مانند Binance USD نیز وجود داشتهاند که با وجود موفقیتهای اولیه، به دلیل تغییرات رگولاتوری یا تجاری از صحنه خارج شدهاند و این نشاندهنده پویایی و ریسکهای ذاتی این بازار است.
انتخاب استیبل کوین مناسب، تصمیمی استراتژیک است که به اهداف شما در بازار رمزارز بستگی دارد. آیا به دنبال حداکثر نقدشوندگی برای ترید روزانه هستید؟ آیا شفافیت و انطباق با قوانین برای شما در اولویت است؟ یا شاید هم به دنبال فرصتهای جدید در دیفای یا نوآوریهای الگوریتمی هستید؟ با درک عمیق این تفاوتها، شما میتوانید تصمیمی آگاهانه بگیرید و با اطمینان بیشتری در این بازار پرنوسان حرکت کنید. فراموش نکنید که همواره تحقیقات خود را ادامه دهید و با تغییرات بازار و رگولاتوری، انتخابهای خود را بازبینی کنید.
سوالات متداول
- بهترین استیبل کوین برای کاربران ایرانی جهت جلوگیری از مسدود شدن دارایی چیست؟
دای به عنوان یک استیبل کوین غیرمتمرکز بر بستر اتریوم که هیچ نهاد مرکزی برای فریز کردن آدرسها ندارد و مقاومت بالایی در برابر تحریمها دارد، بهترین گزینه برای کاربران ایرانی است.
- تفاوت اصلی تتر (USDT) و یو اس دی کوین (USDC) در چیست؟
تفاوت اصلی آنها در شفافیت و نظارت است: USDC توسط Circle با حسابرسی منظم ماهانه و انطباق کامل با مقررات آمریکا منتشر میشود، در حالی که USDT توسط Tether Limited با شفافیت کمتر و بدون حسابرسی کامل اداره میشود.
- استیبل کوین الگوریتمی چیست و چه تفاوتی با استیبل کوین با پشتوانه فیات دارد؟
استیبل کوین الگوریتمی بدون پشتوانه فیزیکی و صرفاً از طریق الگوریتمهای هوشمند و مکانیزمهای عرضه و تقاضا ثبات قیمت را حفظ میکند، در حالی که استیبل کوین با پشتوانه فیات به ازای هر توکن دارایی واقعی (مانند دلار) در حساب ذخیره دارد.
- آیا نگهداری دای نسبت به تتر امن تر است؟
دای از نظر غیرمتمرکز بودن و شفافیت کامل قراردادهای هوشمند امنتر است و ریسک مسدودسازی ندارد، اما USDT نقدشوندگی بالاتر و پذیرش گستردهتری دارد؛ اما در نهایت انتخاب بستگی به اولویت کاربر (یعنی غیرمتمرکز بودن و مقاومت در برابر سانسور یا نقدشوندگی دارد.