سم آلتمن (Sam Altman) مدیرعامل شرکت OpenAI و شناختهشدهترین چهره پشت ChatGPT است. او متولد ۱۳۶۴ (۱۹۸۵) در شیکاگوی آمریکاست. دانشگاه استنفورد را نیمهکاره رها کرد، اولین استارتاپش را در ۱۹ سالگی ساخت و پیش از OpenAI رئیس وایکامبینیتور (Y Combinator) بود؛ معروفترین شتابدهنده استارتاپی دنیا.
در این مطلب زندگینامه سم آلتمن، نقش او در ساخت ChatGPT، مالکیت OpenAI، خانواده و همسرش، ثروت و سرمایهگذاریها، پروژه ورلدکوین، ماجرای اخراج پنجروزه از OpenAI و دادگاه ایلان ماسک را مرور میکنیم.
سم آلتمن در یک نگاه
- نام کامل: ساموئل هریس آلتمن (Samuel Harris Altman)
- تولد: ۲ اردیبهشت ۱۳۶۴ (۲۲ آوریل ۱۹۸۵)، شیکاگو، آمریکا
- سمت فعلی: مدیرعامل OpenAI از سال ۲۰۱۹
- تحصیلات: ترک رشته علوم کامپیوتر دانشگاه استنفورد در سال ۲۰۰۵
- سوابق مهم: بنیانگذار لوپت و رئیس سابق وایکامبینیتور
- همسر: الیور مولهرین (Oliver Mulherin)؛ ازدواج در دی ۱۴۰۲
- ثروت: حدود ۲ میلیارد دلار، طبق برآورد بلومبرگ در اسفند ۱۴۰۲
- پروژه کریپتویی: World (ورلدکوین) با توکن WLD

سم آلتمن کیست؟
سم آلتمن در ۲۲ آوریل ۱۹۸۵ در شیکاگو و در یک خانواده یهودی به دنیا آمد و در شهر کلیتون ایالت میزوری بزرگ شد. مادرش، کانی گیبستین، پزشک متخصص پوست و پدرش، جری آلتمن، مشاور املاک بود. سم بزرگترین فرزند از چهار فرزند خانواده است و از کودکی به کامپیوتر و برنامهنویسی علاقه داشت.
او برای خواندن علوم کامپیوتر به دانشگاه استنفورد رفت، اما بعد از دو سال، در ۲۰۰۵، دانشگاه را بدون مدرک ترک کرد تا روی اولین استارتاپش تمرکز کند. امروز آلتمن یکی از تأثیرگذارترین چهرههای صنعت فناوری است و نامش بیش از هر کس دیگری با ChatGPT گره خورده است.

سازنده چت جی پی تی کیست؟
ChatGPT را شرکت آمریکایی OpenAI، مستقر در سانفرانسیسکو، ساخته است؛ پس اگر بپرسید سازنده چت جی پی تی اهل کدام کشور است، جواب آمریکاست. ChatGPT حاصل کار تیم پژوهشی و مهندسی OpenAI است، نه یک نفر. اما سم آلتمن بهعنوان همبنیانگذار و مدیرعامل، چهره اصلی و تصمیمگیرنده این شرکت است و به همین دلیل معمولا او را خالق ChatGPT میدانند. برای آشنایی با خود این ابزار، مطلب هوش مصنوعی ChatGPT چیست را بخوانید.
OpenAI در سال ۲۰۱۵ با حضور چند چهره شناختهشده تأسیس شد:
| همبنیانگذار | نقش در OpenAI |
|---|---|
| سم آلتمن | همرئیس اولیه و مدیرعامل از ۲۰۱۹ |
| گرگ براکمن | مدیر فنی اولیه و بعدها رئیس (President) شرکت |
| ایلیا سوتسکیور | دانشمند ارشد؛ اردیبهشت ۱۴۰۳ جدا شد و شرکت SSI را تأسیس کرد |
| ایلان ماسک | همرئیس اولیه و سرمایهگذار؛ ۲۰۱۸ از هیئتمدیره کنار رفت و بعدها xAI را ساخت |
| آندری کارپاتی و ووجیچ زارمبا | از اعضای تیم پژوهشی مؤسس |
مالک چت جی پی تی کیست؟
ChatGPT متعلق به OpenAI است و OpenAI یک مالک واحد ندارد. در مهر ۱۴۰۴ ساختار شرکت تغییر کرد: بخش انتفاعی به شرکتی با منفعت عمومی (PBC) به نام OpenAI Group تبدیل شد که کنترل آن در دست بنیاد غیرانتفاعی OpenAI Foundation است. در این ساختار، بنیاد حدود ۲۶ درصد و مایکروسافت حدود ۲۷ درصد سهام را دارند و بقیه سهام متعلق به کارکنان و سرمایهگذارانی مثل سافتبانک است.
نکته جالب این است که آلتمن، تا جایی که بهطور عمومی اعلام شده، سهم مستقیمی در OpenAI ندارد. با این حال ارزش این شرکت بعد از جذب ۱۲۲ میلیارد دلار سرمایه در فروردین ۱۴۰۵ به ۸۵۲ میلیارد دلار رسید.
فعالیتهای سم آلتمن پیش از OpenAI
لوپت؛ اولین استارتاپ
آلتمن در ۲۰۰۵ و در ۱۹ سالگی استارتاپ لوپت (Loopt) را راه انداخت؛ اپلیکیشنی برای به اشتراک گذاشتن موقعیت مکانی با دوستان. لوپت بیش از ۳۰ میلیون دلار سرمایه جذب کرد، اما هیچوقت محبوبیت گسترده پیدا نکرد و در سال ۲۰۱۲ به قیمت ۴۳٫۴ میلیون دلار به شرکت Green Dot فروخته شد.

ریاست وایکامبینیتور
آلتمن از ۲۰۱۱ شریک وایکامبینیتور شد و در فوریه ۲۰۱۴، در ۲۸ سالگی، جانشین پل گراهام در ریاست آن شد. او تا مارس ۲۰۱۹ این سمت را داشت و در این دوره، وایکامبینیتور به صدها استارتاپ سرمایه داد. آلتمن در ۲۰۱۲ همراه برادرش جک، صندوق سرمایهگذاری Hydrazine Capital را هم راه انداخت و در ۲۰۱۴ برای هشت روز مدیرعامل موقت ردیت بود.
کتاب Startup Playbook
آلتمن تجربهاش در وایکامبینیتور را در راهنمای آنلاین و رایگانی به نام Startup Playbook جمع کرده است. محور اصلی این راهنما چهار چیز است: ایده خوب، محصول عالی، تیم قوی و اجرای سریع. او در آن تأکید میکند که ساختن محصولی که عدهای واقعا دوستش داشته باشند، مهمتر از رشد سریع با محصولی متوسط است.

سم آلتمن در OpenAI
آلتمن در سال ۲۰۱۵ OpenAI را بهعنوان یک مؤسسه غیرانتفاعی با هدف ساخت هوش مصنوعی عمومی (AGI) امن و مفید برای همه بنیان گذاشت و در ۲۰۱۹، با ترک وایکامبینیتور، مدیرعامل آن شد. مهمترین اتفاقهای این دوره:
| زمان | اتفاق |
|---|---|
| ۲۰۱۹ | آلتمن مدیرعامل شد؛ تأسیس بخش انتفاعی با سود سقفدار و اولین سرمایهگذاری یک میلیارد دلاری مایکروسافت |
| آذر ۱۴۰۱ | عرضه ChatGPT و رسیدن به ۱۰۰ میلیون کاربر ماهانه در دو ماه |
| آبان ۱۴۰۲ | اخراج آلتمن توسط هیئتمدیره و بازگشت او پس از پنج روز |
| بهمن ۱۴۰۳ | معرفی پروژه Stargate با سافتبانک و اوراکل برای ساخت زیرساخت هوش مصنوعی تا سقف ۵۰۰ میلیارد دلار |
| اردیبهشت ۱۴۰۴ | خرید استارتاپ سختافزاری io، متعلق به جانی آیو طراح سابق اپل |
| مهر ۱۴۰۴ | تغییر ساختار شرکت و تبدیل بخش انتفاعی به OpenAI Group PBC |
| فروردین ۱۴۰۵ | جذب ۱۲۲ میلیارد دلار سرمایه با ارزشگذاری ۸۵۲ میلیارد دلار |
| شهریور ۱۴۰۵ | آلتمن اعلام کرد OpenAI در سال ۲۰۲۶ وارد بورس نمیشود |
| مهر ۱۴۰۵ | عرضه GPT-6 برای همه کاربران و رسیدن ChatGPT به بیش از ۱٫۲ میلیارد کاربر هفتگی |
ماجرای اخراج سم آلتمن از OpenAI
۲۶ آبان ۱۴۰۲ (۱۷ نوامبر ۲۰۲۳) هیئتمدیره OpenAI در اقدامی ناگهانی آلتمن را برکنار کرد و دلیلش را این اعلام کرد که او در ارتباط با هیئتمدیره «همیشه صادق نبوده است». گرگ براکمن هم در اعتراض استعفا داد و بیش از ۷۰۰ نفر از کارکنان OpenAI نامهای امضا کردند که اگر آلتمن برنگردد، شرکت را ترک میکنند. مایکروسافت هم آماده جذب آلتمن و تیمش شد.
در نهایت، کمتر از یک هفته بعد، آلتمن به سمت مدیرعاملی برگشت و هیئتمدیره جدیدی به ریاست برت تیلور و با حضور لری سامرز شکل گرفت. این ماجرا نشان داد آلتمن چه جایگاهی در OpenAI و میان کارکنانش دارد.

شکایت ایلان ماسک از سم آلتمن
ایلان ماسک، از همبنیانگذاران OpenAI، در اسفند ۱۴۰۲ از OpenAI و آلتمن شکایت کرد و مدعی شد شرکت از مأموریت غیرانتفاعی اولیهاش فاصله گرفته و به ابزاری برای سود مایکروسافت تبدیل شده است. محاکمه این پرونده ۷ اردیبهشت ۱۴۰۵ شروع شد و ۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵ هیئتمنصفه همه ادعاهای ماسک را رد کرد؛ با این استدلال که او برای شکایت بیش از حد صبر کرده بود. برای آشنایی بیشتر با طرف دیگر این دعوا، مطلب ایلان ماسک کیست را بخوانید.

سم آلتمن و ورلدکوین (World)
پروژه کریپتویی آلتمن World نام دارد که قبلا با نام Worldcoin شناخته میشد. آلتمن آن را در سال ۲۰۱۹ همراه الکس بلانیا با شرکت Tools for Humanity راه انداخت. ایده World این است که با اسکن عنبیه چشم توسط دستگاهی به نام Orb، یک هویت دیجیتال (World ID) ساخته شود تا در دنیای پر از هوش مصنوعی بتوان انسان واقعی را از ربات تشخیص داد. توکن این پروژه، WLD، از مرداد ۱۴۰۲ معامله میشود و پروژه در مهر ۱۴۰۳ نامش را به World تغییر داد.
برای آشنایی کامل با این پروژه مطلب ورلدکوین چیست را بخوانید. قیمت ورلدکوین را میتوانید در بیتپین دنبال کنید و از صفحه خرید و فروش ورلدکوین آن را به تومان معامله کنید.

نکته: World از ابتدا با انتقاد درباره حریم خصوصی و جمعآوری دادههای بیومتریک روبهرو بوده و نهادهای نظارتی در کشورهایی مثل اسپانیا، پرتغال، کنیا و هنگکنگ فعالیت آن را بررسی یا متوقف کردهاند. بخشی از عرضه WLD هم هنوز بهتدریج آزاد میشود؛ جزئیات آن را در خبر کاهش نرخ آزادسازی توکن WLD ببینید.
خانواده و زندگی شخصی سم آلتمن
- همسر: آلتمن در دی ۱۴۰۲ (ژانویه ۲۰۲۴) با الیور مولهرین (Oliver Mulherin)، مهندس نرمافزار استرالیایی، در هاوایی ازدواج کرد. حاصل این ازدواج پسری است که در سال ۲۰۲۵ به دنیا آمد.
- دین: سم آلتمن در یک خانواده یهودی بزرگ شده است.
- برادران و خواهر: او دو برادر به نامهای جک و مکس و یک خواهر به نام آنی دارد. جک آلتمن همبنیانگذار استارتاپ منابع انسانی Lattice و سرمایهگذار خطرپذیر است.
- والدین: مادرش کانی گیبستین متخصص پوست و پدرش جری آلتمن مشاور املاک بود.
ثروت و سرمایهگذاریهای سم آلتمن
بلومبرگ در اسفند ۱۴۰۲ ثروت آلتمن را حدود ۲ میلیارد دلار برآورد کرد. بخش اصلی این ثروت از OpenAI نیست، بلکه از سرمایهگذاریهای شخصی او در بیش از ۴۰۰ شرکت میآید. مهمترین آنها:
| شرکت | حوزه | نقش آلتمن |
|---|---|---|
| ردیت (Reddit) | شبکه اجتماعی | از بزرگترین سهامداران؛ حدود ۹ درصد پیش از عرضه در بورس |
| هلیون (Helion) | انرژی همجوشی هستهای | رئیس هیئتمدیره |
| اوکلو (Oklo) | انرژی هستهای | رئیس هیئتمدیره تا سال ۱۴۰۴ |
| رترو بایوساینسز (Retro Biosciences) | افزایش طول عمر | سرمایهگذار |
| استرایپ، ایربیانبی و اینستاکارت | پرداخت، گردشگری و خرید آنلاین | سرمایهگذار |
دیدگاه سم آلتمن درباره هوش مصنوعی
آلتمن معتقد است هوش مصنوعی هزینه «هوش» را بهشدت پایین میآورد و میتواند اقتصاد، آموزش، پزشکی و حتی انرژی را متحول کند. او همزمان بارها از لزوم قانونگذاری حرف زده؛ از جمله در جلسه استماع سنای آمریکا در اردیبهشت ۱۴۰۲. در شهریور ۱۴۰۵ هم از ارزیابی مستقل مدلهای پیشرفته حمایت کرد و گفت عرضه OpenAI در بورس در سال ۲۰۲۶، با توجه به نگرانیهای ایمنی هوش مصنوعی، تصمیم درستی نیست.
سم آلتمن و سیاست
آلتمن سالها از نامزدهای حزب دموکرات آمریکا حمایت مالی میکرد، اما در آذر ۱۴۰۳ یک میلیون دلار به صندوق مراسم تحلیف دونالد ترامپ کمک کرد و پروژه Stargate را در بهمن ۱۴۰۳ همراه ترامپ در کاخ سفید معرفی کرد. او در تیر ۱۴۰۴ خودش را «بیخانمان سیاسی» توصیف کرد؛ یعنی کسی که با هیچکدام از دو حزب اصلی کاملا همسو نیست.
جمعبندی
سم آلتمن از یک برنامهنویس ۱۹ ساله با یک اپلیکیشن موقعیتیابی، به مدیرعامل شرکتی رسید که ارزشش از ۸۵۰ میلیارد دلار گذشته و محصولش هر هفته بیش از یک میلیارد کاربر دارد. مسیر او پر از جنجال هم بوده؛ از اخراج پنجروزه از OpenAI تا دادگاه با ایلان ماسک و انتقادهای حریم خصوصی به World. اگر به هوش مصنوعی در بازار کریپتو علاقه دارید، مطلب ارزهای دیجیتال حوزه هوش مصنوعی را هم ببینید.
عالی بود
بله کاملا موافقم