اعتبار کالابرگ قرار است بیشتر شود، ولی هنوز رقم نهایی آن مشخص نیست. سیدعلی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، گفته افزایش اعتبار کمتر از ۳۰۰ هزار تومان نخواهد بود. بررسیها هم نشان میدهد رقمهایی بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان روی میز است. حالا سوال اصلی این است که این افزایش به کدام دهکها میرسد؟
کالابرگ چقدر افزایش پیدا میکند؟
وزیر اقتصاد گفته رقم جدید کالابرگ هنوز در دست بررسی است و رقم نهایی از نیمه اول مهر مشخص میشود. چیزی که تا اینجا میدانیم این است که افزایش اعتبار از ۳۰۰ هزار تومان کمتر نخواهد بود.
خبرگزاری فارس هم از وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیگیری کرده و براساس این بررسی، رقمهای ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان برای افزایش کالابرگ مطرح شدند.
پس هنوز نمیتوان گفت کالابرگ هر نفر ۵۰۰ هزار تومان بیشتر میشود. این رقم فقط یکی از گزینههایی است که دولت در حال بررسی آن است.
اعتبار کالابرگ شهریور یک میلیون تومان به ازای هر نفر است. کدهای ملی منتهی به ۰، ۱ و ۲ از ۱۵ شهریور و کدهای ۳ تا ۶ از ۲۵ شهریور امکان استفاده از اعتبار خود را پیدا کردند. نوبت کدهای ۷، ۸ و ۹ هم از ۵ مهر شروع میشود.
افزایش جدید به کدام دهکها میرسد؟
اینجا هنوز یک ابهام مهم وجود دارد. دولت فهرست دهکهایی را که افزایش جدید شامل آنها میشود، اعلام نکرده است.
یکی از گزینههای مطرح این است که افزایش اعتبار ابتدا برای دهکهای پایین و خانوارهای آسیبپذیر اجرا شود. سخنگوی دولت هم گفته احتمال دارد اجرای این طرح برای این گروهها از نیمه مهر آغاز شود. ولی مجلس شورای اسلامی با محدودشدن این حمایت به دهکهای پایین موافق نیست.
علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، میگوید فشار هزینههای زندگی فقط روی دهکهای پایین نیست و هر ۱۰ دهک باید مورد حمایت قرار گیرند. به گفته او، شاید مبلغ کالابرگ برای یکی دو دهک بالا اهمیت کمتری داشته باشد، ولی حمایت نباید فقط به چند دهک محدود شود.
مجلس از کالابرگ ۲.۵ میلیون تومانی میگوید
عدد ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان از کجا آمده است؟ بخشی از ماجرا به افزایش قیمت سبد کالایی برمیگردد که مبنای طرح کالابرگ بود.
زمانی که این طرح اجرا شد، هزینه سبد یکنفره شامل ۱۱ قلم کالای اساسی حدود ۲.۵ میلیون تومان بود. حالا برآوردهای بازار نشان میدهد خرید همان سبد بیش از ۵ میلیون تومان هزینه دارد.
یعنی خانوار برای خرید همان کالاها باید حدود ۲.۵ میلیون تومان بیشتر از آذر ۱۴۰۴ پول بدهد، درحالیکه اعتبار فعلی کالابرگ هنوز یک میلیون تومان به ازای هر نفر است.
به همین دلیل، یکی از سناریوهای مطرح این است که اعتبار هر نفر ۱.۵ میلیون تومان بیشتر شود و به ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار تومان برسد. ولی این عدد هنوز مصوبه دولت نیست.
علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، هم با اشاره به ۷۵۰ همت منابع پیشبینیشده برای کالابرگ گفته اعتبار هر نفر باید به همین محدوده میرسید.
آیا قرار است دولت همین مبلغ را پرداخت کند؟ نه. این عدد هنوز تصمیم اجرایی دولت نیست و رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس آن را براساس برداشت خود از منابع قانون بودجه مطرح کرده است.
او میگوید:
دولت باید منابع لازم برای حمایت معیشتی را تامین کند و اگر لازم بود، بخشی از منابع سایر سرفصلها را جابهجا کند.
البته ممکن است افزایش برای همه دهکها یکسان نباشد. یکی از پیشنهادهای مطرح، افزایش پلکانی است. در این مدل، دهکهای پایین اعتبار بیشتری میگیرند و مبلغ افزایش برای دهکهای بالاتر کمتر میشود.
مثلاً، در یکی از سناریوها افزایش ۱.۵ میلیون تومانی برای دهک اول مطرح شده و این رقم برای دهکهای بعدی کاهش پیدا میکند. این اعداد هنوز از طرف دولت تایید نشدهاند و تصمیم نهایی درباره رقم افزایش و دهکهای مشمول گرفته نشده است.
در همین روزها، افزایش قیمت مواد غذایی هم دوباره بحث کالابرگ را جدی کرده است. فرزاد طلاکش، دبیرکل فدراسیون طیور ایران، از کاهش حدود ۲۵ درصدی مصرف مرغ خبر داده است. گزارشهای صنفی درباره بازار گوشت هم از کاهش مصرف حکایت دارند.
وقتی خانوارها مصرف مواد غذایی را کم میکنند، یعنی فشار هزینهها بیشتر شده است. به همین دلیل، حالا تعیین رقم نهایی کالابرگ و مشخصشدن دهکهای مشمول اهمیت زیادی برای خانوارها دارد.
