با تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در خاورمیانه، تأثیر این بحرانها فراتر از بازارهای سنتی رفته و مستقیما روی داراییهای توکنیزشده یا همان دارایی های واقعی بلاکچینی (RWA) نیز منعکس میشود.
نوسانات اخیر بازار انرژی و قیمت نفت خام باعث شده تا قیمت توکن نفت به شدت تحت تأثیر قرار گیرد و حجم فروش و خرید نفت دیجیتال در پلتفرمهای رمزارزی افزایش یابد.
برای معاملهگرانی که روی توکن سهام نفت که تغییرات آن همسو با بازار نفت است سرمایهگذاری میکنند، رصد اخبار مربوط به آبراههای حیاتی جهان به یک ضرورت تبدیل شده است.
در ادامه به بررسی ابعاد جدید این بحران و تأثیر احتمالی آن بر بازار نفت و انرژی میپردازیم:
تنشهای روز گذشته میان ایران و اسرائیل نشان داد که ممکن است امیدها برای دستیابی به یک توافق متزلزل شده باشد و معاملهگران احتمالا نسبت به اختلالات مداوم در عرضه نفت کمتر واکنش نشان میدهند.
از زمان بسته شدن تنگه هرمز در بیش از سه ماه گذشته، ذخایر جهانی نفت، ذخیرهسازی بیش از ۱.۲ میلیارد بشکهای چین، حجم بالای نفت موجود روی آبها و توانایی عربستان سعودی در تغییر مسیر سریع صادرات خود (برای عدم وابستگی به شاهراه هرمز)، مانع از جهش بیسابقه قیمت نفت به سقفهای تاریخی شدهاند.
اما اوضاع عملیاتی و نظامی که مدام در خاورمیانه در حال تغییر است، در صورت اقدام حوثیهای یمن برای مسدود کردن دیگر آبراه کلیدی منطقه یعنی بابالمندب، میتواند به سرعت به یک فاجعه برای عرضه نفت و جهشهای قیمتی بیسابقه تبدیل شود.
خریدوفروش سهام نفت با واریز سریع تومان
بسته شدن این آبراه تاثیر مستقیمی بر صادرات نفت عربستان سعودی خواهد داشت و کاهش شدید صادرات نفت عربستان، احتمالا تنشها را به سطح جدیدی خواهد رساند که قیمت نفت را به اوجهای بیسابقهای سوق خواهد داد.
تردد از طریق بابالمندب از سال ۲۰۲۳ کاهش یافته بود؛ یعنی از زمانی که حوثیهای یمن، اندکی پس از آغاز درگیریها میان اسرائیل و حماس، حملات خود را به کشتیها در دریای سرخ آغاز کردند.
حملونقل دریایی تجاری مسیر خود را از بابالمندب به سمت دماغه امید نیک در آفریقا تغییر داد که این امر هفتهها به زمان سفرهای دریایی میان اروپا و آسیا اضافه کرد.
در سال ۲۰۲۵ و پس از برقراری آتشبس میان اسرائیل و حماس، حوثیها تا حد زیادی حملات خود را به کشتیرانی تجاری در دریای سرخ متوقف کردند. با این حال، حجم تردد هرگز به سطوح اوایل سال ۲۰۲۲ بازنگشت.
از زمان بسته شدن تنگه هرمز، محمولههای یک کالای خاص از طریق بابالمندب به شدت افزایش یافت: نفت خام عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت خام جهان.
این کشور تا کنون به لطف مسیر دریای سرخ و از طریق تنگه بابالمندب، تا حد زیادی از آسیبهای ناشی از مسدود شدن هرمز در امان مانده است.
صادرات نفت عربستان، به ویژه نفت مرغوب گرید «عرب لایت» (Arab Light)، از بندر ینبع در دریای سرخ، همزمان با تصمیم آن ها برای استفاده از حداکثر ظرفیت خط لوله شرق به غرب خود، جهش چشمگیری داشت.
غول نفتی عربستان، یعنی شرکت آرامکو، ماه گذشته در گزارش درآمدهای سهماهه اول خود اعلام کرد که ظرفیت خط لوله شرق به غرب به بندر ینبع به حداکثر میزان خود یعنی ۷ میلیون بشکه در روز رسیده است.
اگر تردد نفتکشها از طریق بابالمندب به دلیل حملات حوثیها مختل شود، عربستان سعودی ممکن است بخشی از صادرات خود را از دست بدهد.
- در این صورت، جهان علاوه بر حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز که پیش از این به دلیل بسته شدن تنگه هرمز از دست داده بود، با کمبود میلیونها بشکه نفت دیگر در روز مواجه خواهد شد.
مویو شو (Muyu Xu)، تحلیلگر ارشد نفت خام در مؤسسه کپلر (Kpler)، در اواخر ماه مارس (یک ماه پس از آغاز جنگ ایران) اظهار داشت:
«اگر حوثیها تردد در تنگه بابالمندب را مختل کنند، خریداران آسیایی دسترسی خود را به منابع نفت خام خاورمیانه که همین حالا هم محدود شده است، بیش از پیش از دست خواهند داد.»
این تحلیلگر افزود که تردد نفتکشها برای تحویل نفت خام عربستان به آسیا میتواند به سمت غرب، از طریق کانال سوئز و سپس دور زدن دماغه امید نیک تغییر مسیر دهد.
اما چنین سفری نزدیک به ۵۰ روز طول خواهد کشید که بیش از دو برابر زمان ترانزیت از طریق دریای سرخ است.
به گفته او، این اتفاق عملا دسترسی فوری بازار به نفت را کاهش میدهد و هزینهها را به دلیل نرخهای بالاتر کرایه حملونقل، افزایش مصرف سوخت و کاهش کارایی بازار به شدت بالا خواهد برد. چرا که ابرنفتکشها نمیتوانند از کانال سوئز عبور کنند.
بهطور کلی، بحران ژئوپلیتیک خاورمیانه وارد فاز حساسی شده است.
در حالی که بازار تا به امروز به لطف ذخایر استراتژیک چین و خطوط لوله جایگزین عربستان در برابر بسته شدن تنگه هرمز مقاومت کرده بود، تهدیدهای تازه مبنی بر مسدود شدن تنگه بابالمندب توسط حوثیها میتواند آخرین شریان حیاتی انتقال نفت منطقه را نیز قطع کند.
بروز چنین سناریویی نه تنها قیمت نفت خام فیزیکی را به اوجهای بیسابقهای میرساند و هزینههای حملونقل بینالمللی را دوچندان میکند، بلکه موجی از نوسانات شدید را در بازارهای مالی نوین، از جمله ارزش توکنهای مرتبط با داراییهای انرژی ایجاد خواهد کرد.
