مارکت کپ (Market Cap) یا ارزش بازار، ارزش کل واحدهای در گردش یک ارز دیجیتال است و از ضرب قیمت هر واحد در عرضه در گردش به دست می‌آید. این شاخص نشان می‌دهد یک رمزارز چقدر بزرگ است و در مقایسه با بقیه بازار چه جایگاهی دارد؛ به همین دلیل سایت‌هایی مثل کوین‌مارکت‌کپ رمزارزها را بر اساس آن رتبه‌بندی می‌کنند. در این مطلب فرمول مارکت کپ، تفاوت آن با ارزش رقیق‌شده (FDV) و حجم معاملات، مارکت کپ کل بازار و کاربردش در تصمیم‌گیری را توضیح می‌دهیم.

در یک نگاه

  • مارکت کپ = قیمت هر واحد × تعداد واحدهای در گردش.
  • بیت کوین، اتریوم و تتر بزرگ‌ترین مارکت کپ‌های بازار رمزارز را دارند.
  • مارکت کپ بالا معمولا یعنی نقدشوندگی بیشتر و نوسان کمتر، اما به‌تنهایی نشانه ارزندگی نیست.
  • کنار مارکت کپ، ارزش رقیق‌شده (FDV) و حجم معاملات روزانه را هم بررسی کنید تا ریسک عرضه آینده و نقدشوندگی واقعی را بسنجید.

مارکت کپ چیست؟

مارکت کپ چیست؛ فرمول محاسبه ارزش بازار، تفاوت با FDV و حجم معاملات و ریسک مارکت کپ کوچک

ارزش بازار یا Market Capitalization، ارزش نقدی یک شرکت، رمزارز یا دارایی است. در بازار ارز‌دیجیتال، مارکت کپ ارزش کل توکن‌ها یا کوین‌های در چرخش (استخراج شده) ضرب‌ در قیمت نقدی آن مثل دلار یا ریال است.

برای مثال، یک رمزارز با داشتن حدود ۱۰ میلیون توکن یا کوین در چرخش، به ارزش هر توکن معادل ۲۰ دلار، ارزش بازاری معادل ۲۰۰ میلیون دلار دارد. این رقم می‌تواند بزرگی یک بازار و حجم سرمایه در گردش آن را نشان دهد. مارکت کپ می‌تواند به خریدار نشان دهد که رمزارز مد نظرش یک گزینه خوب برای سرمایه‌گذاری هست یا خیر. البته باید به این نکته مهم اشاره کرد که ارزش بازار تنها شاخص برای انتخاب یک پروژه موفق نیست!

اقتصاددانان، برای به دست آوردن ارزش بازار از فرمول مارکت کپ استفاده می‌کنند.

تغییر قیمت توکن و تغییر ارزش بازار

در حالی که ارزش بازار می‌تواند ارزش نقدی یک پروژه، شرکت یا یک رمز ارز را نشان دهد، مهم است که بدانید این همان ورودی پول به بازار نیست. یعنی لزوماً این مقدار پول در بازار رمزارز در حال گردش نیست. چرا که از یک طرف ممکن است کوین‌های مرده یا گم شده وجود داشته باشد و از طرف دیگر، این ارزش کاملا به قیمت ارز بستگی دارد. پس یک تغییر کوچک در کل بازار، می‌تواند تا حد زیادی روی قیمت ارز اثر بگذارد.

مثال قبلی را در نظر بگیرید: اگر هر توکن ۱۰ دلار باشد، عملاً ورود چند میلیون دلار می‌تواند قیمت هر توکن را مثلاً به ۱۵ دلار برساند. این تغییر کوچک در ارزش توکن، ارزش بازار را از ۱۰۰ میلیون دلار به ۱۵۰ میلیون دلار می‌رساند. این رشد حجم بازار به این معنی نیست که ۵۰ میلیون دلار نقدینگی جدید وارد بازار شده است. تنها تقاضای بازار بالاتر رفته و برای مثال، تقاضای ۵ میلیون دلاری از طرف یک شخص باعث شده است که ارزش بازار ۵۰ درصد افزایش پیدا کند.

نقدینگی در بازار به چه معناست؟

حجم بازار اساساً مربوط به تعداد دارایی‌های مبادله شده در یک دوره مشخص است. اما نقدینگی به معنای میزان سرعت خرید یا فروش دارایی بدون توجه زیاد به قیمت است.

نقدینگی چیست؟
نقدینگی چیست؟

به بیان ساده، برای تغییر یک بازار با حجم بالا، به مقدار زیادی نقدینگی نیاز است تا تناسب میان عرضه و تقاضا را تغییر داد. بنابراین، اگر یک نهنگ بخواهد بازار را به سمت خاصی سوق دهد، با بالاتر بودن حجم بازار کار سخت‌تری دارد. وقتی تغییرات ناگهانی بازار یک توکن با ارزش بازار بالا سخت‌تر و زمانبرتر باشد، سرمایه‌گذاری در آن کار منطقی‌تری است.

در مقابل، بازارهایی که حجم بازار کوچک‌تری دارند، بیشتر تحت تاثیر ورود ناگهانی حجم مشخصی از نقدینگی قرار می‌گیرند، در نتیجه، سرمایه‌گذاری در آن ریسک بیشتری دارد.

مارکت کپ کل (Total Market Cap) چیست؟

ارزش بازار کل یا Total Market Cap، اطلاعات بازار یک دسته از رمزارزها مانند بیت کوین، اتریوم، ریپل و لایت کوین است. این شاخص کمک می‌کند که تصویری کامل‌تر و واقعی‌تر از نحوۀ عملکرد رمزارزها داشته باشیم. هرچه مارکت کپ کل بالاتر برود، یعنی رویکرد مردم نسبت به رمزارزها بهتر شده و امکان رشد این بازار فراهم است.

یک شاخص دیگر برای بررسی (به خصوص برای آلت‌کوین‌ها)، کل تعداد توکن‌های رمزارز است. رمزارزهایی مانند بیت ‌کوین، در عرضه خود محدودیت دارند. برای مثال، تنها ۲۱ میلیون واحد بیت کوین وجود خواهد داشت. در مقابل، آلت کوینی مانند ریپل ۱ میلیارد واحد عرضه خواهد شد و اتریوم محدودیت عرضه کل ندارد.

کوین‌هایی که میزان عرضه کمتری دارند، به خاطر این محدودیت، قیمت بیشتری هم خواهند داشت. فارغ از همۀ عوامل دیگر مانند تکنولوژی، تیم توسعه دهنده، سابقۀ رمزارز و غیره، ریپل در مقایسه با بیت کوین، به طور طبیعی قیمت بسیار کمتری خواهد داشت.

هنگام ارزیابی رمزارزها فقط به قیمت کوین دقت نکنید. مثلا اگر بیت کوین کش ۱۰۰۰ دلار و ریپل ۱ دلار بود، بنا را بر این نگذارید که حتماً بیت کوین کش ارز بهتری است. حجم بازار به شما نشان می‌دهد سرمایه در گردش رمزارز در کل بازار چقدر است و چقدر بین مردم اعتبار دارد.

شاخص حجم معاملات روزانه (Volume) چیست؟

حجم معاملات بازار در روز (۲۴ ساعت) یک شاخص دیگر برای سنجش بزرگی بازار یک رمزارز در بازار ارزهای دیجیتال است. یعنی هر رمزارز چقدر به دلار تبدیل و معامله شده است. حجم معاملات روزانه می‌تواند میزان پول درگردش در طول ۲۴ ساعت در بازار یک رمزارز را نشان دهد. بالاتر رفتن حجم معاملات روزانه یک کوین تاثیر زیادی بر قیمت لحظه‌ای آن و نوسان بیشتر قیمت در طول روز دارد.

بزرگ‌ترین رمزارزها از نظر مارکت کپ

ترتیب رمزارزها بر اساس مارکت کپ مرتب تغییر می‌کند، اما سال‌هاست سه رمزارز بالای این فهرست ثابت مانده‌اند:

بزرگ‌ترین رمزارزها از نظر مارکت کپ
رمزارز چرا مارکت کپ بالایی دارد؟ عرضه
بیت کوین (BTC) اولین و شناخته‌شده‌ترین رمزارز و بزرگ‌ترین سهم بازار؛ سهم آن از کل بازار را دامیننس بیت کوین می‌گویند حداکثر ۲۱ میلیون واحد؛ نزدیک ۲۰ میلیون واحد در گردش
اتریوم (ETH) بزرگ‌ترین پلتفرم قراردادهای هوشمند، دیفای و توکن‌ها سقف عرضه ثابت ندارد
تتر (USDT) بزرگ‌ترین استیبل‌کوین؛ مارکت کپ آن تقریبا برابر تعداد توکن‌های منتشرشده است، چون قیمتش حدود یک دلار می‌ماند با تقاضا منتشر یا سوزانده می‌شود

مارکت کپ لحظه‌ای هر رمزارز را می‌توانید کنار قیمت آن ببینید؛ برای مثال در صفحه قیمت بیت کوین، قیمت اتریوم و قیمت تتر. برای فهم سهم بیت کوین از کل بازار، دامیننس بیت کوین چیست را بخوانید.

کوین مارکت کپ بیت کوین
کوین مارکت کپ بیت کوین

مارکت کپ، ارزش رقیق‌شده (FDV) و حجم معاملات چه فرقی دارند؟

مارکت کپ، ارزش رقیق‌شده (FDV) و حجم معاملات چه فرقی دارند؟
شاخص چطور حساب می‌شود؟ چه چیزی را نشان می‌دهد؟
مارکت کپ قیمت × عرضه در گردش ارزش فعلی واحدهای در دسترس بازار
ارزش رقیق‌شده (FDV) قیمت × حداکثر عرضه ارزش بازار اگر همه توکن‌ها آزاد شوند
حجم معاملات روزانه ارزش کل معاملات ۲۴ ساعت میزان فعالیت و نقدشوندگی واقعی

نکته: اگر FDV یک توکن چند برابر مارکت کپ آن باشد، یعنی بخش بزرگی از توکن‌ها هنوز آزاد نشده و با آزادسازی آن‌ها ممکن است فشار فروش ایجاد شود. رمزارزهای با مارکت کپ کوچک هم نوسان و ریسک دستکاری قیمت بیشتری دارند.

معرفی سایت CoinMarketCap

وبسایت CoinMarketCap یک مجموعه فعال و به‌روز برای به دست آوردن اطلاعات دربارۀ مارکت کپ ارزهای دیجیتال مهم و فعال در دنیا است. این وبسایت اطلاعات کامل ۱۰۰ کوین و توکن برتر دنیا را در خود دارد. وبسایت کوین مارکت کپ در سال ۲۰۱۳ شروع به کار کرد. در سال ۲۰۲۰ مجموعه بایننس این وبسایت را خرید. در حال حاضر، نشریات معتبر خبری، تریدرهای ارز دیجیتال و حتی دولت‌ها از این وبسایت به‌عنوان منبع معتبر اطلاعات بازار ارزهای دیجیتال استفاده می‌کنند.

اهمیت مارکت کپ در سرمایه‌گذاری چقدر است؟

چقدر شاخص مارکت کپ یا همان ارزش بازار در سرمایه‌گذاری روی یک کوین اثرگذار است؟ بسیاری از کارشناسان معتقدند که این شاخص می‌تواند گمراه کننده باشد. ترس از سرمایه‌گذاری روی کوین‌هایی با حجم بازار کم یا بیش از حد امیدوار بودن به کوین‌هایی با حجم بازار بالا، شاید سرمایه‌گذاران را ناامید کند.

در واقع، ارزش بازار به خریدار نشان می‌دهد که برای سرمایه‌گذاری در یک ارز دیجیتال باید چقدر ریسک کند. هرچه مارکت کپ بزرگ‌تر باشد، ریسک سرمایه‌گذاری در آن کمتر خواهد بود. چرا که این رمزارزها دوره رشد را گذرانده و در حال حاضر به ثبات نسبی و حداقلی رسیده‌اند.

در مقابل سرمایه‌گذاری روی رمزارزهایی با مارکت کپ کوچک‌تر یک فرصت برای رشد سریع و شارپی اصل سرمایه خواهد داشت. رمزارزهای جدید با مارکت کپ کوچک هنوز فرصت رشد بیشتری دارند و اگر اهل ریسک باشید، گزینه‌های خوبی برای بخشی از سرمایه گذاری شما هستند. چرا که از یک طرف امکان سوددهی فراوان دارند اما از طرف دیگر ممکن است به شکل ناگهانی ارزش خود را از دست بدهند.

مارکت کپ می‌تواند به ما یک دید کلی، خارج از هیاهوی بازار ارائه کند. به خصوص در مورد آلتکوین‌‌ها این نگاه خارج از هیاهو، بسیار سرنوشت‌ساز است و تصمیمات دقیق و آگاهانه از همین نگاه آغاز می‌شوند. تمام نکاتی که گفته شد تنها می‌تواند قسمتی از ریسک‌ها و فرصت‌های سرمایه‌گذاری را نشان دهد و برای سرمایه‌گذاری با ریسک کمتر، باید عوامل دیگر را هم در نظر گرفت.

گفتار پایانی!

در بالا دانستیم که مارکت کپ چیست؟ ارزش بازار مانند هر شاخص دیگری، تنها یک سهم در تصمیم‌گیری شما برای سرمایه‌گذاری روی یک کوین دارد. همیشه قبل از ورود به بازار یک رمزارز، شاخص‌ها و عوامل مختلف موثر را بسنجید و تنها یک شاخص را مدنظر قرار ندهید. با این حال، هنگام ورود به بازار یک رمزارز، بزرگی مارکت کپ می‌تواند خیالتان را از بابت ادامه کار رمزارز حداقل برای چند سال آینده راحت کند. هرچه این حجم بیشتر باشد، احتمال از بین رفتن کوین بسیار کاهش می‌یابد.

این مطلب آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش رمزارز نیست.