با توجه به این موضوع که اگر تنگه هرمز تا پس از ماه مارس همچنان مسدود بماند، قیمت نفت ممکن است بدون توجه به واقعیات، در آستانه یک جهش قیمتی قابلتوجه قرار داشته باشد.
کاهش گسترده موجودی از خاورمیانه پیامدهای سنگینی برای آسیا دارد. این قاره که به نفت و گاز خلیج فارس وابسته است، اکنون سوخت را جیرهبندی میکند، صادرات را ممنوع کرده و برای هر نفت خامی که بتواند جایگزین سطوح سنگینتر نفت خاورمیانهای شود، حق بیمههای سنگینی میپردازد.
اکنون این نفتها به دلیل بسته بودن عملی تنگه هرمز در منطقه گیر افتادهاند. معاملهگران و سفتهبازان خرید نفت، به هر کلمهای از سوی دونالد ترامپ (Donald Trump)، رئیسجمهور آمریکا، چشم دوختهاند.
در این میان، پیامهای ترامپ نیز آشفته است؛ از تهدید به نابودی گرفته تا پیشنهاد طرحهای صلح و اصرار بر اینکه آمریکا در حال مذاکره با ایران است. بازار به همه این موارد با نوسانات شدید صعودی یا نزولی واکنش نشان داده است.
خریدوفروش سریع و آسان سهام نفت با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
بین روزهای دوشنبه و چهارشنبه، قیمتها حدود ۱۰ درصد سقوط کرد؛ زیرا بازار امیدوار بود که مذاکراتی در جریان است و ممکن است نتیجه دهد. با این حال، واقعیت کاملا متفاوت از چیزی است که بازار فیوچرز نفت خام نشان میدهد.
موجودی فیزیکی در مقیاس میلیونها بشکه در روز در خاورمیانه محدود شده است؛ زیرا تولیدکنندگان مجبور به کاهش تولید شدهاند چون نفت راهی برای خروج از منطقه ندارد.
کمبودها در حال حاضر آسیا را تحت تأثیر قرار داده و بهزودی به اروپا نیز گسترش خواهد یافت. اما بازارهای قراردادی بیتفاوت به نظر میرسند؛ احتمالا به این دلیل که بحران موجودی دیرتر از همه به آمریکا میرسد.
شاخص آمریکایی وست تگزاس اینترمدیت (WTI) تخفیف خود نسبت به شاخص بینالمللی برنت (Brent) را به بیش از ۱۰ دلار در هر بشکه افزایش داده است؛ شکافی که سالهاست دیده نشده بود.
در حال حاضر، پالایشگاههای آسیایی به بیشتر نفت خام آمریکا نیاز ندارند زیرا نمیتوانند نفت سبک و شیرین میادین شیل را بهطور کارآمد فرآوری کنند. آسیا خواهان بشکههای نفت ترشی است که دهههاست از خاورمیانه وارد میکند.
خریدوفروش سریع و آسان سهام نفت با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
در نتیجه، وست تگزاس اینترمدیت ممکن است همچنان با تخفیفهای بزرگ معامله شود، در حالی که برنت و شاخصهای خاورمیانهای قرار است بالاتر بروند. هرچه انسداد تنگه هرمز بیشتر ادامه یابد، فشار صعودی بر قیمت نفت خام برنت و خاورمیانه شدیدتر خواهد شد.
آمریتا سن (Amrita Sen)، بنیانگذار شرکت مشاوره انرژی اسپکتس (Energy Aspects)، به وال استریت ژورنال گفت:
«شاهد بودهاید که آسیا برای هر بشکهای که در جهان وجود دارد، به شدت رقابت میکند.»
به گفته این تحلیلگر، اگر تنگه هرمز چند هفته دیگر بسته بماند، قیمت نفت خام برنت در نهایت با جهش نفت خام فیزیکی از خاورمیانه همسو خواهد شد. شرکت کپلر (Kpler) هفته گذشته اعلام کرد که اگر جنگ خاورمیانه تا پایان مارس (اواخر اسفند) ادامه یابد، قیمت نفت میتواند به ۱۵۰ دلار در هر بشکه یا بیشتر برسد.
آمنه باکر (Amena Bakr)، مدیر بخش خاورمیانه و اوپک پلاس کپلر، هفته گذشته به سیانبیسی اینترنشنال گفت:
«با این قطعی عظیم موجودی، فقط مسئله زمان است که قیمتها واقعا با بنیادها همسو شوند و ببینیم اوضاع چقدر بد است.»
اکنون به پایان مارس نزدیک میشویم، به نظر نمیرسد درگیری به راهحل نزدیک باشد و تنگه هرمز برای بیشتر ترافیک نفتکشها بسته مانده است؛ مگر به صلاحدید ایران برای کشورهای «دوست»، از جمله چین و برخی کشورهای دیگر آسیا.
تا ۲۰ مارس، بیش از ۱۳۰ میلیون بشکه نفت خام از خاورمیانه از دست رفته است. کپلر در یادداشتی روز جمعه اعلام کرد که اختلالات تجمعی میتواند تا پایان مارس از ۲۵۰ میلیون بشکه، تا اواسط آوریل (اواخر فروردین) از ۴۰۰ میلیون بشکه و تا پایان آوریل (اردیبهشت) از ۶۰۰ میلیون بشکه فراتر رود؛ البته اگر جریانها از سر گرفته نشوند.
همچنین، پالایشگاههای آسیا به دلیل کمبود نفت خام، نرخ فرآوری را کاهش دادهاند، قیمت سوخت به شدت افزایش یافته و دولتها اقدامات صرفهجویی در سوخت مانند هفته کاری چهار روزه، دورکاری و تعطیلات ملی طولانیتر را اجرا میکنند.
خریدوفروش سریع و آسان سهام نفت با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
بسیاری از کشورهای آسیایی نیز صادرات سوخت را ممنوع کردهاند که این امر بر موجودی جهانی سوخت، بهویژه در بازارهای سوخت جت و دیزل، تأثیر میگذارد. وائل صوان (Wael Sawan)، مدیرعامل شل (Shell)، در کنفرانس سراویک (CERAWeek) در هیوستون هشدار داد که اروپا ممکن است قبل از پایان آوریل (اردیبهشت) با کمبود انرژی مواجه شود.
صوان اوایل این هفته گفت: «جنوب آسیا اولین جایی بود که این فشار را تحمل کرد. همزمان با ورود به آوریل، این فشار به جنوب شرقی آسیا، شمال شرقی آسیا و سپس بیشتر به اروپا منتقل میشود.»
هرچه تنگه هرمز بیشتر بسته بماند، بحران شدیدتر خواهد شد. اوله هانسن (Ole Hansen)، مدیر استراتژی کالا در بانک ساکسو (Saxo Bank)، نیز روز چهارشنبه گفت:
«در نهایت، اهمیتی ندارد که ترامپ چه روایتهایی درباره یک توافق صلح احتمالی مطرح میکند. واقعیت تأسفبار این است که ایران از طریق کنترل تنگه هرمز اهرم استراتژیک را در دست دارد و این امکان را دارد که فشار اقتصادی را هم بر آمریکا و هم بر اقتصاد جهانی حفظ کند.»
