ترون (TRON) یک بلاک چین لایه یک است که جاستین سان در سال ۲۰۱۷ راه انداخت و ارز بومی آن TRX یا ترونیکس نام دارد. ترون امروز بیش از هر چیز با یک کاربرد شناخته می‌شود: انتقال تتر. بخش بزرگی از تترهایی که در ایران و دنیا جابه‌جا می‌شوند روی شبکه ترون و با استاندارد TRC20 منتقل می‌شوند و برای همین هر کسی که تتر دارد، دیر یا زود با ترون سر و کار پیدا می‌کند.

ترون در یک نگاه

  • ارز بومی: TRX؛ رتبه ۸ بازار با ارزش حدود ۳۰ میلیارد دلار (کوین‌گکو، ۱۲ آبان ۱۴۰۵)
  • عرضه: حدود ۹۵ میلیارد TRX، بدون سقف ثابت؛ بخشی از کارمزدها سوزانده می‌شود
  • اجماع: اثبات سهام نمایندگی با ۲۷ نماینده اصلی؛ بلاک هر ۳ ثانیه
  • تتر روی ترون: حدود ۹۰ میلیارد دلار تتر و بیش از ۷۵ میلیون آدرس دارنده (ترون‌اسکن، تیر ۱۴۰۵)
  • کارمزد: با «انرژی» و «پهنای باند» حساب می‌شود؛ برای انتقال تتر به TRX یا انرژی نیاز دارید

ترون (Tron) چیست؟

ارز دیجیتال ترون (TRX)

ترون در ابتدا با هدف ساختن بستری غیرمتمرکز برای محتوا و سرگرمی معرفی شد، اما مسیرش عوض شد و امروز مهم‌ترین نقشش، شبکه‌ای سریع و ارزان برای جابه‌جایی استیبل‌کوینهاست. ترون از ماشین مجازی TVM استفاده می‌کند که با ماشین مجازی اتریوم سازگار است؛ یعنی قراردادهای هوشمند اتریومی با تغییر کم روی ترون هم اجرا می‌شوند و برنامه‌های غیرمتمرکز زیادی روی آن ساخته شده‌اند.

الگوریتم اجماع ترون؛ اثبات سهام نمایندگی

ترون از اثبات سهام نمایندگی (DPoS) استفاده می‌کند. دارندگان TRX با استیک کردن رمزارزشان به نامزدها رای می‌دهند و ۲۷ نامزدی که بیشترین رای را دارند «نماینده ارشد» (Super Representative) می‌شوند و به نوبت هر ۳ ثانیه یک بلاک می‌سازند. فهرست نماینده‌ها هر ۶ ساعت بر اساس رای‌ها به‌روز می‌شود. این طراحی شبکه را سریع و ارزان کرده، اما تعداد کم تولیدکنندگان بلاک باعث شده منتقدان ترون را متمرکزتر از شبکه‌هایی مثل اتریوم بدانند.

چرا تتر TRC20 این‌قدر محبوب است؟

تتر روی چند شبکه منتشر می‌شود، اما ترون بزرگ‌ترین خانه آن است. طبق داده ترون‌اسکن در تیر ۱۴۰۵، حدود ۹۰ میلیارد دلار تتر روی ترون وجود داشت و بیش از ۷۵ میلیون آدرس آن را نگه می‌داشتند. دلیلش ساده است: انتقال تتر روی ترون در چند ثانیه انجام می‌شود و معمولا از شبکه اتریوم بسیار ارزان‌تر است. صرافی‌ها، از جمله صرافی‌های ایرانی، برای واریز و برداشت تتر معمولا شبکه TRC20 را پیشنهاد می‌کنند. برای آشنایی با خود این استیبل‌کوین، مطلب تتر چیست را بخوانید.

اگر تتر TRC20 دارید، کیف پول مناسب آن را در بهترین کیف پول برای نگهداری تتر و مسیر نقد کردنش را در تبدیل تتر به تومان ببینید.

کارمزد در شبکه ترون؛ انرژی و پهنای باند

ترون برخلاف اتریوم «گس» ندارد و تراکنش‌ها دو منبع مصرف می‌کنند:

نحوه محاسبه کارمزد انتقال تتر در شبکه ترون با انرژی و پهنای باند

  • پهنای باند (Bandwidth): برای حجم داده تراکنش مصرف می‌شود. هر حساب روزانه مقداری پهنای باند رایگان دارد که برای انتقال ساده TRX معمولا کافی است.
  • انرژی (Energy): برای اجرای قرارداد هوشمند مصرف می‌شود. چون تتر یک قرارداد هوشمند روی ترون است، هر انتقال تتر انرژی لازم دارد.

انرژی را سه طور می‌شود تامین کرد: با استیک کردن TRX که روزانه انرژی می‌دهد، با اجاره انرژی از بازارهای اجاره، یا با سوزاندن TRX که کیف پول در نبود انرژی به‌صورت خودکار انجام می‌دهد. شبکه ترون از ۷ شهریور ۱۴۰۴ با پیشنهاد شماره ۱۰۴ قیمت هر واحد انرژی را از ۲۱۰ به ۱۰۰ سان کاهش داد. با این قیمت، انتقال تتر با سوزاندن TRX حدود ۶٫۵ TRX برای کیف پولی که قبلا تتر داشته و حدود ۱۳ TRX برای کیف پول تازه هزینه دارد.

نتیجه عملی برای شما: اگر تتر TRC20 در کیف پول شخصی دارید، همیشه مقداری TRX هم کنارش نگه دارید؛ بدون TRX یا انرژی نمی‌توانید تترتان را جابه‌جا کنید. در برداشت از صرافی این مشکل وجود ندارد و کارمزد شبکه را صرافی حساب می‌کند.

بنیان‌گذار و تاریخچه ترون

جاستین سان، بنیان‌گذار ترون

جاستین سان (Justin Sun) کارآفرین چینی است که در دانشگاه پکن و دانشگاه پنسیلوانیا تحصیل کرد. او پیش از ترون نماینده ریپل در چین بزرگ بود و اپلیکیشن پیام‌رسان Peiwo را ساخت. سان از چهره‌های پرحاشیه بازار کریپتوست؛ هم به خاطر تبلیغات پرسروصدا و هم به خاطر پرونده‌های حقوقی. دیدگاه‌هایش درباره بازار را در مقاله چرا جاستین سان هیچ‌وقت کریپتو نفروخت مرور کرده‌ایم.

  • ۲۰۱۷: بنیاد ترون تاسیس شد و TRX ابتدا به شکل توکن ERC-20 روی اتریوم عرضه شد.
  • تیر ۱۳۹۷ (۲۰۱۸): شبکه اصلی ترون راه افتاد و TRX به بلاک چین خودش مهاجرت کرد. در همان سال ترون شرکت بیت‌تورنت را خرید.
  • ۲۰۲۱: اداره شبکه به ترون دائو (TRON DAO) سپرده شد.
  • فروردین ۱۴۰۲ (۲۰۲۳): کمیسیون بورس آمریکا (SEC) از جاستین سان و نهادهای مرتبط با ترون شکایت کرد.
  • شهریور ۱۴۰۴ (۲۰۲۵): کارمزد انرژی شبکه حدود نصف شد.
  • اسفند ۱۴۰۴ (۲۰۲۶): پرونده SEC با پرداخت ۱۰ میلیون دلار توسط شرکت Rainberry بسته شد و ادعاها علیه جاستین سان و بنیاد ترون کنار گذاشته شد.

ارز دیجیتال TRX؛ کاربرد و توکنومیکس

TRX ارز بومی ترون است و این کاربردها را دارد:

  • پرداخت کارمزد تراکنش‌ها از طریق سوزاندن یا تامین انرژی و پهنای باند
  • استیک کردن برای گرفتن انرژی و رای دادن به نماینده‌های شبکه و دریافت پاداش
  • انتقال ارزش و استفاده در برنامه‌های غیرمتمرکز ترون

TRX سقف عرضه ثابت ندارد. شبکه برای پاداش تولید بلاک TRX تازه منتشر می‌کند و هم‌زمان بخشی از کارمزدها را می‌سوزاند؛ برای همین عرضه کل در دوره‌هایی کم شده است. طبق کوین‌گکو، حدود ۹۵ میلیارد TRX در گردش است. در زمان عرضه اولیه در ۲۰۱۷، ۴۰ درصد توکن‌ها در فروش عمومی، ۲۵٫۷۵ درصد در فروش خصوصی و ۳۴٫۲۵ درصد به بنیاد ترون رسید.

توزیع اولیه توکن TRX در سال ۲۰۱۷

تفاوت توکن‌های TRC-20 و TRC-10

TRC-20 استاندارد توکن‌هایی است که با قرارداد هوشمند ساخته می‌شوند، مثل تتر روی ترون؛ مشابه ERC-20 در اتریوم. TRC-10 استاندارد ساده‌تری است که بدون قرارداد هوشمند و مستقیم روی خود شبکه ساخته می‌شود و کارمزد کمتری دارد، اما امکانات محدودتری دارد. بیشتر توکن‌های مهم امروز، از جمله تتر، TRC-20 هستند.

مزایا و معایب ترون

مزایا و معایب ترون
مزایا معایب
انتقال سریع با بلاک‌های ۳ ثانیه‌ای ۲۷ تولیدکننده بلاک؛ تمرکز بیشتر از شبکه‌های بزرگ دیگر
بزرگ‌ترین شبکه انتقال تتر وابستگی شدید به تتر؛ اتفاق برای تتر روی ترون هم اثر دارد
کارمزد پایین، به‌خصوص با انرژی استیک‌شده نفوذ زیاد جاستین سان در اکوسیستم
سازگاری با قراردادهای هوشمند اتریوم تتر می‌تواند آدرس‌های مشکوک را روی ترون مسدود کند
کاهش کارمزد انرژی در ۱۴۰۴ استفاده گسترده در کلاهبرداری‌ها، از جمله مسموم‌سازی آدرس

کیف پول ترون و نکات امنیتی

برای نگهداری TRX و تتر TRC20 می‌توانید از کیف پول ترون لینک، کیف پول تراست ولت یا اتمیک ولت استفاده کنید؛ کیف پول‌های سخت‌افزاری مثل لجر هم از ترون پشتیبانی می‌کنند. آدرس‌های ترون با حرف T شروع می‌شوند.

رایج‌ترین کلاهبرداری روی ترون «مسموم‌سازی آدرس» است: کلاهبردار از آدرسی که چند حرف اول و آخرش شبیه آدرس‌های شماست مقدار ناچیزی تتر یا TRX برایتان می‌فرستد، به امید اینکه دفعه بعد آدرس او را از تاریخچه تراکنش کپی کنید. همیشه آدرس مقصد را از منبع اصلی کپی کنید و کل آن را چک کنید، نه فقط چند حرف اول و آخر.

خرید و فروش ترون در بیت پین

TRX در بیت پین در بازارهای ترون/تومان و ترون/تتر معامله می‌شود. بعد از احراز هویت و شارژ حساب، از «خرید آسان» یا بازار حرفه‌ای خرید کنید و پیش از معامله قیمت ترون را ببینید. کارمزد بازار حرفه‌ای طبق جدول کارمزد بیت پین حساب می‌شود. برای فروش و برداشت تومان، مسیر آموزش فروش و برداشت تومان از بیت پین را دنبال کنید.

جمع‌بندی

ترون شبکه‌ای سریع و ارزان است که امروز بیشتر از هر چیز ستون اصلی انتقال تتر است. TRX برای پرداخت کارمزد، تامین انرژی و رای دادن به نماینده‌های شبکه به کار می‌رود. اگر از تتر TRC20 استفاده می‌کنید، مفهوم انرژی و پهنای باند را بشناسید و همیشه کمی TRX در کیف پول نگه دارید. در مقابل، تمرکز شبکه در دست ۲۷ نماینده و نفوذ پررنگ جاستین سان، ریسک‌هایی‌اند که باید در نظر بگیرید.