اگر از ابتدای سال ۱۴۰۵ دلار خریده بودید، حالا سرمایه‌تان حدود ۶۷ درصد رشد کرده بود. طلای ۱۸ عیار هم نزدیک ۴۲ درصد گران شده، آن هم وقتی انس جهانی طلا حدود ۱۰ درصد کاهش قیمت داشته است.

حالا دوباره صحبت از توافق ایران و آمریکا است. اگر توافق انجام شود، احتمالا شرایط برای بعضی بازارها تغییر می‌کند. بورس شانس بیشتری برای رشد خواهد داشت و دلار، تتر و طلای داخلی ممکن است ارزان شوند.

البته هنوز توافقی در کار نیست. به گزارش رویترز، مقام‌های ایرانی ۱۹ آبان اعلام کردند مذاکره‌ای با آمریکا انجام نمی‌شود.

پس بهتر است ببینیم در سه سناریوی توافق، ادامه بلاتکلیفی و تشدید تنش، چه اتفاقی برای سرمایه‌مان می‌افتد و کدام بازارها ارزش بررسی بیشتری دارند.

اگر توافق شود کدام بازار رشد می‌کند؟

اگر توافق ایران و آمریکا به کاهش تحریم‌های اقتصادی برسد، شرایط برای بخش‌هایی از بورس بهتر می‌شود. در عوض، افزایش عرضه ارز و کمترشدن نگرانی‌های سیاسی قیمت دلار و طلای داخلی را حداقل در کوتاه‌مدت پایین می‌آورد. البته همه بازارها واکنش یکسانی نشان نمی‌دهند.

اگر توافق شود کدام بازار رشد می‌کند؟
بازار توافق اقتصادی تشدید تنش
بورس فرصت رشد احتمال افت
دلار و تتر احتمال کاهش احتمال رشد
طلا و سکه فشار نزولی افزایش تقاضای احتمالی
بیت‌ کوین وابسته به بازار جهانی ریسک نوسان بالا
مسکن و خودرو احتمال بهبود معاملات احتمال رکود بیشتر

تاثیر توافق هم به جزئیات آن بستگی دارد. کاهش تنش سیاسی به‌تنهایی با رفع تحریم‌های بانکی و افزایش صادرات نفت فرق می‌کند. هرچه توافق دسترسی ایران به منابع ارزی را بیشتر کند، احتمال کاهش فشار روی دلار هم بالاتر می‌رود.

کدام بازارها از ابتدای ۱۴۰۵ سود بیشتری دادند؟

بیایید قبل از بررسی آینده بازارها، نگاهی به عملکردشان از ابتدای سال بیندازیم.

قیمت دلار در شروع سال حدود ۱۵۵ هزار تومان قیمت داشت و حالا در محدوده ۲۵۹٬۹۰۰ تومان معامله می‌شود. طلای ۱۸ عیار هم از حدود ۱۷٫۶ میلیون تومان به بیش از ۲۵ میلیون تومان افزایش یافته است.

کدام بازارها از ابتدای ۱۴۰۵ سود بیشتری دادند؟
دارایی قیمت ۲۰ آبان ۱۴۰۵ بازده از ابتدای سال
دلار آزاد ۲۵۹٬۹۰۰ تومان ۶۷٫۵٪ رشد
طلای ۱۸ عیار ۲۵٬۰۱۲٬۲۰۰ تومان ۴۲٫۱٪ رشد
سکه بهار آزادی ۲۴۵٬۷۸۰٬۰۰۰ تومان ۳۸٫۱٪ رشد
بیت‌ کوین ۷۴٬۱۰۴٫۴۰ تتر حدود ۷٫۹٪ رشد دلاری
انس جهانی طلا ۴٬۰۵۷٫۶۲ دلار ۹٫۶٪ افت
انس جهانی نقره ۵۲٫۹۳ دلار ۲۱٫۹٪ افت

شاید بپرسید چرا با وجود کاهش قیمت جهانی طلا، طلای ۱۸ عیار در ایران گران شده است؟ دلیل آن افزایش نرخ دلار است. قیمت طلا در ایران هم به انس جهانی و هم به دلار داخلی بستگی دارد. از ابتدای سال، رشد دلار بیشتر از افت انس بوده و قیمت طلای داخلی را بالا برده است.

سناریوی اول: توافق ایران و آمریکا و فرصت رشد بورس

خوش‌بینانه‌ترین حالت، توافقی است که محدودیت صادرات نفت و مبادلات بانکی را کمتر کند. در این صورت، دسترسی بیشتر به ارز فشار روی قیمت دلار را کاهش می‌دهد.

بورس یکی از بازارهایی است که می‌تواند از توافق سود ببرد. بانک‌ها، خودروسازان و شرکت‌هایی که مواد اولیه وارد می‌کنند، شرایط بهتری خواهند داشت.

البته خرید هر سهمی بعد از توافق تصمیم درستی نیست. بعضی سهم‌ها ممکن است پیش از اعلام توافق رشد کرده باشند.

احتمال رشد بورس و کاهش قیمت دلار و طلا پس از توافق

برای دلار، تتر و طلای داخلی شرایط فرق می‌کند. اگر دلار ارزان شود، قیمت سکه و طلا هم به احتمال زیاد کاهش پیدا می‌کند، حتی اگر انس جهانی تغییر چندانی نداشته باشد.

برای اینکه تاثیر کاهش دلار را بهتر ببینید، قیمت طلای ۱۸ عیار را در سه حالت فرضی با فرض ثابت ماندن قیمت انس طلا محاسبه کردیم.

سناریوی اول: توافق ایران و آمریکا و فرصت رشد بورس
کاهش دلار قیمت طلای ۱۸ عیار
۵ درصد ۲۳٬۷۶۱٬۵۹۰ تومان
۱۰ درصد ۲۲٬۵۱۰٬۹۸۰ تومان
۱۵ درصد ۲۱٬۲۶۰٬۳۷۰ تومان

مسکن و خودرو هم از توافق تاثیر می‌گیرند. کاهش نرخ ارز ممکن است قیمت خودرو، به‌خصوص مدل‌های وارداتی و مونتاژی را پایین بیاورد. در بازار مسکن، احتمال کاهش سرعت رشد قیمت‌ها بیشتر است، ولی افت قیمت هم دور از انتظار نیست. بهبود شرایط اقتصادی می‌تواند به افزایش معاملات این بازار کمک کند.

سناریوی دوم: توافقی انجام نشود، چه بخریم؟

ممکن است مذاکرات ایران و آمریکا به توافق نرسد، ولی درگیری تازه‌ای هم شروع نشود. در این صورت، بازارها همچنان به خبرهای سیاسی واکنش نشان می‌دهند و قیمت‌ها مدام بالا و پایین می‌شوند.

در این شرایط، دلار و طلا برای افرادی که نگران کاهش ارزش پول خود هستند، همچنان جذابیت دارند. البته کافی است خبر مثبتی از مذاکرات منتشر شود تا بخشی از تقاضا کاهش پیدا کند و قیمت‌ها پایین بیایند.

سبد متنوع سرمایه‌گذاری شامل تتر، طلا و بیت‌کوین

در بازار ارزهای دیجیتال هم چند گزینه برای سرمایه‌گذاری وجود دارد که هرکدام رفتار متفاوتی دارند.

  • تتر (USDT) برای افرادی مناسب است که می‌خواهند ارزش دلاری سرمایه خود را حفظ کنند. وقتی دلار در ایران گران می‌شود، قیمت تتر به تومان هم معمولا بالا می‌رود. البته اگر دلار کاهش پیدا کند، ارزش تومانی تتر هم ممکن است کمتر شود.
  • پکس گلد (PAXG) و تترگلد (XAUT) امکان سرمایه‌گذاری روی طلا را بدون خرید فیزیکی آن فراهم می‌کنند. قیمت طلای دیجیتال پکس گلد و قیمت تترگلد به انس جهانی طلا وابسته است. پس حتی اگر دلار در ایران گران شود، کاهش قیمت جهانی طلا ممکن است بخشی از سود سرمایه‌گذاری را از بین ببرد.
  • بیت‌ کوین (BTC) نوسان بیشتری از تتر و توکن‌های طلا دارد. قیمت بیت‌ کوین در بازار جهانی به شرایط بازار کریپتو وابسته است. بنابراین، گران‌شدن دلار در ایران به معنی سود بیشتر از خرید بیت‌ کوین نیست.

وقتی نتیجه مذاکرات مشخص نیست، بهتر است تمام سرمایه را وارد یک بازار نکنید. تقسیم سرمایه میان دارایی‌های ریالی و ارزی کمک می‌کند اگر یکی از بازارها افت کرد، تمام دارایی شما به یک اندازه تحت تاثیر قرار نگیرد.

سناریوی سوم: تشدید تنش و افزایش تقاضا برای دلار و طلا

اگر مذاکرات شکست بخورد و دوباره درگیری نظامی شدت بگیرد، افراد بیشتری برای حفظ ارزش سرمایه‌شان سراغ دلار، تتر و طلا می‌روند.

ولی شرایط برای بورس سخت‌تر خواهد شد. شرکت‌ها با افزایش هزینه تولید، مشکلات صادرات و تامین مواد اولیه روبه‌رو می‌شوند.

در بازار مسکن و خودرو هم احتمال کاهش معاملات وجود دارد. حتی اگر قیمت‌ها افزایش پیدا کنند، کم‌شدن قدرت خرید مردم فروش این دارایی‌ها را سخت‌تر می‌کند.

در این سناریو، دارایی‌های وابسته به ارز ممکن است عملکرد بهتری داشته باشند، ولی سود آن‌ها تضمین‌شده نیست. خرید هیجانی بعد از افزایش قیمت هم ریسک بیشتری دارد.

احتمال رشد دلار و طلا و افت بورس با تشدید تنش

بعد از توافق کجا سرمایه‌گذاری کنیم؟

اگر ایران و آمریکا به توافق اقتصادی گسترده برسند، بخش‌هایی از بورس شانس بیشتری برای رشد خواهند داشت. دلار، تتر و طلای داخلی هم ممکن است کاهش قیمت را تجربه کنند.

اگر توافق انجام نشود، داشتن ترکیبی از دارایی‌های ریالی و ارزی انتخاب محتاطانه‌تری است. در صورت تشدید تنش هم احتمال افزایش تقاضا برای دلار و طلا وجود دارد.

البته قبل از خرید یا فروش باید ببینید توافق احتمالی چه تاثیری روی تحریم‌های بانکی، صادرات نفت و درآمد ارزی ایران می‌گذارد. چون کاهش موقت تنش‌ها به معنای تغییر بلندمدت شرایط اقتصاد نیست و همین تفاوت، مسیر بازارها را مشخص می‌کند.

مدیریت سرمایه در چنین سال پرنوسانی نیازمند رصد مداوم اخبار، تحلیل تکنیکال و فاندامنتال است.