وقتی اخبار اقتصادی روز را دنبال میکنیم، بهراحتی متوجه میشویم که بازار در یک نقطه بلاتکلیف قرار گرفته است. نه خبری از رونق و رشد است، نه اینکه بتوان گفت بازار در حال ریزش شدید قرار دارد. قیمتها بالاست، اما گویی همه در انتظار اتفاقی نشستهاند. نه خریداری جسور پیدا میشود، نه فروشندهای مطمئن. این وضعیت دقیقاً همان چیزی است که در علم اقتصاد به آن «رکود تورمی» گفته میشود.
حال سؤال اصلی این است: در این شرایط که آینده بازار مبهم است و تصمیمات سیاسی و بینالمللی میتواند مسیر اقتصاد را تغییر دهد، چگونه میتوان ارزش داراییها را حفظ کرد؟ چه راهکارهایی وجود دارد تا پسانداز ما دچار تورم و کاهش ارزش نشود؟
رکود تورمی چیست و چرا باید به آن توجه کنیم؟
رکود تورمی یک وضعیت اقتصادی خاص است که در آن همزمان با افزایش قیمتها (تورم)، بازار نیز راکد و بدون جهت مشخص باقی میماند. در این شرایط، دیگر برنده کسی نیست که به دنبال سودهای چند برابری باشد یا با ریسکهای بالا به فکر افزایش سریع سرمایه. برنده واقعی کسی است که بتواند ارزش دارایی خود را در برابر تورم حفظ کند و از کاهش قدرت خرید پولش جلوگیری نماید.
تصور کنید در قایقی نشستهاید که آب آن نه کاملاً آرام است و نه طوفانی. در چنین شرایطی، هدف اصلی باید این باشد که از غرق شدن جلوگیری کنید، نه اینکه رکورد سرعت بزنید. بازار فعلی ایران نیز دقیقاً در همین وضعیت قرار دارد، جایی که زیر سایه تنشهای سیاسی، احتمال تحریمهای جدید و تصمیمات بینالمللی، سرمایهگذاران در حالت انتظار بهسر میبرند.
از چه داراییهایی باید اجتناب کرد؟
اولین گام برای حفظ سرمایه، شناخت داراییهای پرریسک است. در رکود تورمی، بدترین تصمیم این است که سرمایه را وارد داراییهایی کنیم که نقدشوندگی پایین دارند یا وابسته به شرایط متغیر اقتصادی و سیاسی هستند.
بهعنوان مثال، بازار مسکن در حال حاضر کاملاً راکد است. اگر امروز یک ملک خریداری شود، ممکن است فروش آن ماهها زمان ببرد و یافتن خریدار مناسب بسیار دشوار باشد. یا خودروهای لوکس که در شرایط رکود تورمی، تقاضای جدی برای آنها وجود ندارد. بازار سهام نیز این روزها با نوسانات شدید و عدم قطعیت همراه است.
دسته دیگری از داراییهای پرریسک، کسبوکارهایی هستند که به قدرت خرید مردم یا وضعیت زیرساختهای ارتباطی وابستهاند. مثلاً کافه، رستوران یا استارتاپهایی که درآمدشان کاملاً به اینترنت پایدار بستگی دارد. این کسبوکارها در شرایط فعلی بسیار آسیبپذیرند.
کدام داراییها مناسب هستند؟
پاسخ به این سوال ساده است، داراییهایی که نقدشوندگی بالا دارند. منظور از نقدشوندگی بالا این است که در هر لحظه بتوان آنها را به پول نقد تبدیل کرد، بدون اینکه نیاز به انتظار طولانی یا جستجوی خریدار باشد. داراییهایی که ارزش ذاتی دارند و قیمت آنها وابسته به تقاضای لحظهای بازار نیست. برای مثال خرید تتر و یا خرید طلای دیجیتال، به دلیل اینکه بازارهای همیش ه فعال دارند و در تعطیلات هم قابل معاملهاند، از نقدشوندگی بالایی برخوردارند و هر زمان که اراده کنید قادر به خرید و فروش این داراییها خواهید بود
طلای فیزیکی، طلای دیجیتال، نقره دیجیتال و ارزهایی مانند تتر، بهترین گزینهها در این شرایط به شمار میروند. دلیل آن نیز روشن است: این داراییها همیشه مشتری دارند، قیمتگذاری استاندارد و شفافی دارند و در برابر تورم، ارزش خود را حفظ میکنند. امروز میتوان یک سکه خریداری کرد و فردا در صورت نیاز به پول نقد، بهراحتی آن را به فروش رساند.
در بیتپین ثبتنام کنید و فعالیت خود را در بازار تتر آغاز کنید.
از حبابهای قیمتی دوری کنید
نکته مهم دیگر این است که در رکود تورمی، بازار تنها ارزش ذاتی داراییها را میشناسد. به عبارت دیگر، دیگر برند، بستهبندی جذاب یا احساس لوکس بودن، نمیتواند ارزشافزوده واقعی ایجاد کند. اگر سرمایه صرف این عوامل شود، زمانی که بازار وارد فاز رکود عمیقتر میشود، حباب قیمتی این داراییها میترکد و سرمایهگذار متحمل ضرر خواهد شد.
بهعنوان مثال، خرید یک خودروی لوکس ممکن است در شرایط عادی ارزش برندش را داشته باشد، اما در رکود تورمی هنگام فروش، خریداری حاضر به پرداخت آن قیمت نخواهد بود. یا ملکی در یک منطقه بسیار خاص که شاید امروز قیمت بالایی داشته باشد، اما یافتن خریدار برای آن بسیار دشوار خواهد بود.
بنابراین توصیه این است که تنها داراییهای استاندارد، با اختلاف خرید و فروش کم و با مشتریان نقدی فراوان انتخاب شوند. طلای ۱۸ عیار، طلای آبشده، دلار، ارزهای دیجیتال پایدار مانند تتر، یا حتی طلای دیجیتال مانند PAXG، همگی گزینههای مناسبی هستند.
استراتژی خرید: تدریجی و بدون هیجان
یکی از بزرگترین اشتباهات سرمایهگذاران در این شرایط، تصمیمگیری هیجانی است. برخی یکباره تمام سرمایه خود را وارد یک دارایی میکنند، یا زمانی که بازار قرمز میشود، از ترس همه چیز را با قیمت پایین میفروشند.
استراتژی صحیح، خرید تدریجی و پلهای است. این بدان معناست که هرگز نباید تمام سرمایه را یکجا وارد بازار کرد. بهعنوان مثال، اگر قصد خرید طلا وجود دارد، بهتر است هر ماه مقداری خریداری شود. این روش باعث میشود میانگین قیمت خرید منطقی باشد و سرمایهگذار از نوسانات شدید در امان بماند.
همچنین، فروش هیجانی باید اجتناب شود. زمانی که بازار قرمز میشود و دیگران دارند میفروشند، نباید بهصورت احساسی عمل کرد. اگر دارایی نقدشونده است و ارزش ذاتی دارد، نگهداری آن توصیه میشود. صبر و استقامت در این شرایط کلیدی است، زیرا هیچ وضعیتی دائمی نیست.
سه اقدام ضروری که باید همین امروز انجام شود
اگر قصد دارید از اکثریت سرمایهگذاران جلوتر باشید و در این بازار پیچیده سالم بمانید، این سه اقدام را جدی بگیرید:
- اول: حداقل نصف دارایی را به داراییهای نقدشونده تبدیل کنید
این یعنی سرمایه را به سمت طلا، دلار یا ارزهای دیجیتال پایدار ببرید؛ داراییهایی که هر لحظه قابل فروش هستند و ارزششان با تورم افزایش مییابد. - دوم: از هزینههای بزرگ و سرمایهگذاریهای جدید خودداری کنید
اکنون زمان ریسکهای بزرگ و خریدهای سنگین نیست. شرایط عادی نیست و صبر و حفظ سرمایه اولویت دارد. - سوم: یک برنامه خروج از بازار داشته باشید
هیچ شرایط اقتصادی دائمی نیست. رکود تورمی نیز در نهایت به پایان میرسد و دوباره فرصت سرمایهگذاری در ملک، بورس و کسبوکارهای جدید فراهم خواهد شد. فعلاً استراتژی صبر و نگهداری توصیه میشود، اما باید همواره آماده باشید تا در زمان مناسب، بهسرعت جابهجا شوید.
جمعبندی: اکنون زمان بقاست، نه ریسکپذیری
اشتباه رایج این است که بسیاری فکر میکنند شرایط فعلی همچون دوران رونق است. اما واقعیت این است که ما در یک شرایط استثنایی قرار داریم. بازار در انتظار تصمیمات سیاسی است، مردم نگران آینده هستند و اقتصاد در یک نقطه بلاتکلیف متوقف شده است.
در این شرایط، هدف اصلی باید حفظ ارزش سرمایه باشد، نه دنبال کردن سودهای کلان. داراییهای نقدشونده مانند طلا و دلار انتخابهای مناسبی هستند، از حبابهای قیمتی و داراییهای سختفروش باید دوری کرد، خرید باید تدریجی باشد و تصمیمگیری هیجانی باید اجتناب شود.
اگر این اصول رعایت شود، نهتنها سرمایه حفظ خواهد شد، بلکه برای موج بعدی رشد بازار نیز آمادگی کامل وجود خواهد داشت. به یاد داشته باشید: برنده کسی است که بتواند این دوره پرتلاطم را با سلامت پشت سر بگذارد.
