بعضی اتفاقات آنقدر بزرگ هستند که رسانهها ترجیح میدهند آنها را کوچک نشان بدهند. بستن تنگهی هرمز توسط ایران، یکی از همین اتفاقات است. در حالی که شبکههای خبری مالی از اصلاح نقره و کاهش ۲.۴ درصدی نزدک صحبت میکنند، یک بانک استرالیایی با ۷۰۰ میلیارد دلار دارایی تحت مدیریت، در گزارشی رسمی اعلام کرده که احتمال رسیدن قیمت نفت به ۲۰۰ دلار، ۴۰ درصد است.
در این مقاله، پیوند پنهان میان بحران انرژی، قیمت نقره دیجیتال و آیندهی سیستم مالی جهانی را بررسی میکنیم.
تنگهی هرمز: یک گلوگاه ۲۱ مایلی که جهان را متوقف کرد
تنگهی هرمز در باریکترین نقطهی خود، تنها ۲۱ مایل عرض دارد. اما همین گذرگاه کوچک، پیش از ۲۸ فوریهی ۲۰۲۶، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآوردههای نفتی را جابهجا میکرد؛ معادل ۲۰ درصد از کل تجارت دریایی نفت جهان.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران پس از حملات آمریکا و اسرائیل، بهطور رسمی اعلام کرد که «حتی یک لیتر نفت» از این تنگه عبور نخواهد کرد. این یک بیانیهی تبلیغاتی نبود، یک دستور نظامی بود که با موشکهای ضدکشتی، مینهای دریایی و حملات پهپادی به بنادر تا دوردستترین نقاط عمان اجرایی شد. ترافیک نفتکشها در هفتهی اول ۷۰ درصد کاهش یافت و سپس عملاً به صفر رسید.
خریدوفروش سریع و آسان سهام نفت با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
آژانس بینالمللی انرژی این رویداد را بزرگترین اختلال در تامین انرژی جهان از دههی ۱۹۷۰ تاکنون توصیف کرده است. برای مقایسه: تحریم نفتی اوپک در ۱۹۷۳ روزانه ۴.۳ میلیون بشکه را از بازار خارج کرد. بحران فعلی، ۱۷.۸ میلیون بشکه در روز را متوقف کرده است؛ چهار برابر شوک ۱۹۷۳.
نفت ۲۰۰ دلاری: نه یک سناریوی دنبالهدار، بلکه یک شیر سکه
گروه مکواری (Macquarie Group)، یکی از بزرگترین بانکهای نهادی جهان، در گزارشی تحلیلی اعلام کرده که اگر جنگ میان آمریکا، اسرائیل و ایران تا ژوئن ادامه یابد و تنگهی هرمز بسته بماند، قیمت نفت میتواند به ۲۰۰ دلار برسد. این بانک احتمال وقوع این سناریو را ۴۰ درصد برآورد کرده است؛ یعنی از هر ۱۰ بار که سکه را بیندازید، ۴ بار روی ۲۰۰ دلار میافتد.
ریاد انرژی (Rystad Energy)، یکی از معتبرترین موسسات مستقل تحقیقات انرژی، تخمین زده که از زمان بسته شدن تنگه، نزدیک به ۵۰۰ میلیون بشکه نفت از زنجیرهی تامین جهانی حذف شده است. ذخایر OECD اکنون ۱۸۰ میلیون بشکه زیر میانگین پنجسالهی خود قرار دارد. ژاپن که ۷۰ درصد نفت خود را از این تنگه تامین میکند، هفتهی گذشته شروع به آزادسازی ذخایر استراتژیک کرد. اما این اقدامات کافی نیستند و هرگز نخواهند بود.
پیوند پنهان: چرا نقره در خطر است؟
اینجاست که ماجرا برای سرمایهگذاران بازارهای مالی، از جمله فعالان بازار ارز دیجیتال، جدیتر میشود.
نقره فقط یک فلز پولی نیست. نقره یک کالای صنعتی است که برای استخراج آن به مقادیر عظیمی انرژی نیاز است. یک معدن متوسط نقره، بین ۱۵ تا ۲۵ گالن گازوئیل به ازای هر اونس نقرهی تولیدی مصرف میکند. تمام مراحل استخراج، خردایش، ذوب و حملونقل با سوختهای هیدروکربنی انجام میشود.
خریدوفروش سریع و آسان نقره با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
هزینهی پایدار کامل (All-in Sustaining Cost) برای یک معدن نقرهی متوسط، حدود ۲۲ تا ۲۶ دلار به ازای هر اونس است؛ در شرایط عادی قیمت انرژی. انرژی معمولاً ۲۷ درصد از این هزینه را تشکیل میدهد. اگر نفت از ۶۵ دلار پیش از جنگ به ۱۳۰ دلار برسد، هزینههای انرژی نه دو برابر، بلکه سه برابر میشود؛ چون قیمت گازوئیل، حملونقل و تمام نهادههای انرژیبر بهطور همزمان افزایش مییابند. در نتیجه، هزینهی تمامشده به ۳۷ دلار میرسد. در سناریوی نفت ۲۰۰ دلاری، این عدد به ۴۵ تا ۵۰ دلار و برای معادن پرهزینه در بولیوی و آرژانتین، حتی به ۶۰ تا ۸۰ دلار میرسد.
خریدوفروش سریع و آسان نقره دیجیتال با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
بازار کاغذی COMEX و یک بحران قریبالوقوع
بازار آتی نقره در COMEX (بخشی از CME Group) بر اساس قراردادهای کاغذی کار میکند که اکثر آنها هرگز با تحویل فیزیکی تسویه نمیشوند. موجودی ثبتشدهی نقره در COMEX، یعنی فلزی که واقعاً برای تحویل در دسترس است، در اواخر فوریه به ۸۸.۱۹ میلیون اونس رسیده؛ کمترین مقدار در تاریخ مدرن و ۳۲ درصد کمتر از چهار ماه پیش.
نسبت پوشش (Coverage Ratio) اکنون ۱۳.۵ درصد است؛ یعنی به ازای هر ۱۰۰ اونس ادعای کاغذی، تنها ۱۳.۵ اونس واقعی وجود دارد. اهرم کاغذی ۷.۴ برابر است. این سیستم تا زمانی کار میکند که همه فرض کنند فلز فیزیکی در دسترس است. لحظهای که این فرض بشکند، یک واکنش زنجیرهای آغاز میشود که قیمتها را به شکلی ناگهانی و عمودی بالا میبرد.
جمعبندی: این بار فرق میکند
بستن تنگهی هرمز یک رویداد منزوی نیست. این رویداد سه بحران را به هم وصل کرده است: بحران انرژی، بحران بازار فیزیکی نقره و بحران اعتبار سیستم مالی دلارمحور. وقتی نقره به اونسی ۶۸ دلار معامله میشود اما هزینهی تولید آن در سناریوی نفت ۲۰۰ دلاری به ۵۰ دلار یا بیشتر میرسد، و وقتی موجودی فیزیکی COMEX در پایینترین سطح تاریخی قرار دارد، ریاضیات یک پیام روشن دارد: شکاف میان قیمت کاغذی و واقعیت فیزیکی، روزی بسته خواهد شد. سوال این نیست که آیا این اتفاق میافتد؛ سوال این است که چه زمانی.
