دیمیتار رادف (Dimitar Radev)، یکی از سیاستگذاران ارشد بانک مرکزی اروپا (ECB)، هشدار داد که انتظارات تورمی در منطقهی یورو با خطر افزایش سریع روبهرو است. به گفتهی وی، در صورت ظهور نشانههایی از تداوم فشارهای قیمتی، این نهاد پولی باید برای افزایش فوری و قاطعانهی نرخ بهره آماده باشد.
شوک انرژی و عبور از خط قرمز تورم
جهش هزینههای انرژی که به دنبال درگیریهای اخیر ایران رخ داده، تورم را به سطوحی بسیار بالاتر از هدف ۲ درصدی بانک مرکزی اروپا رسانده است. اکنون سیاستگذاران در حال بررسی یک دوراهی مهم هستند: آیا برای جلوگیری از نفوذ این گرانیها به قیمت سایر کالاها و خدمات (و شکلگیری یک مارپیچ قیمتی خودتقویتشونده)، باید سیاستهای پولی را انقباضیتر کنند؟
رادف، رئیس بانک مرکزی بلغارستان و از اعضای جدید شورای حکام ECB، در مصاحبهای با رویترز تصریح کرد:
«کفهی ترازوی ریسکها به سمت سناریوهای نامطلوب سنگینی میکند. با توجه به شوک عمیق انرژی و سطح بالای عدم قطعیت در بازارهای جهانی، احتمال وقوع یک سناریوی بدبینانه به شدت افزایش یافته است.»
زخمهای تورمی و تغییر رفتار مصرفکنندگان
یکی از خطرات کلیدی که اقتصاد اروپا را تهدید میکند، حساسیت بالای مصرفکنندگان و کسبوکارها است. جامعهای که تنها چهار سال پیش (در پی آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲) تورم افسارگسیختهای را تجربه کرده، هنوز «زخمهای تورمی» را بر تن دارد. این موضوع باعث میشود فعالان اقتصادی به سرعت انتظارات خود را تغییر داده و خواهان دستمزدها و قیمتهای بالاتری باشند؛ اتفاقی که در نهایت یک «مارپیچ تورمی» پرهزینه را شعلهور میکند.
رادف با اشاره به تغییر رفتارها افزود:
«تحولات اخیر نشان میدهد که واکنش بازار به شوکهای جدید بسیار سریعتر از شرایط عادی است و اثرات تورمی با سرعت بیشتری به لایههای مختلف اقتصاد منتقل میشود.»
هزینهی سنگین انفعال؛ چرا ECB باید اقدام کند؟
اگرچه در حال حاضر، انتظارات تورمی بلندمدت همچنان نزدیک به هدف ECB قرار دارد و دادههای تورمی ماه مارس نشاندهندهی کاهش فشارهای قیمتی در بخش خدمات است، اما رادف معتقد است نباید فریب این آرامش ظاهری را خورد، چرا که شرایط فعلی به شدت شکننده و مستعد تغییرات ناگهانی است.
او تأکید کرد:
«اگر این شوک تداوم یابد و روی دستمزدها و حاشیهی سود شرکتها تأثیر بگذارد، هزینهی بیعملی برای ما بسیار بالا خواهد رفت. در چنین وضعیتی، اقدام بهموقع و پیشگیرانه، محتاطانهترین واکنش خواهد بود.»
واکنش بازارها و نشست سرنوشتساز پیشرو
بازارهای مالی با درک عمق این خطرات، هماکنون احتمال بیش از دو مرحله افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی اروپا در سال جاری را پیشخور (Priced-in) کردهاند که انتظار میرود اولین مرحلهی آن در ماه ژوئن رخ دهد.
به گفتهی رادف، نشست ۳۰ آوریل (۱۱ اردیبهشت) دادههای کافی برای یک بحث سیاستی ساختاریافته و ملموس را در اختیار سیاستگذاران قرار خواهد داد. بانک مرکزی اروپا در هفتههای آینده به دقت شاخصهای زیر را زیر نظر خواهد داشت:
- معیارهای مختلف انتظارات تورمی
- روند تورم پایه (Underlying Price)
- شاخصهای احساسات و تمایلات اقتصادی (Sentiment Indicators)
- تحولات قیمت جهانی انرژی
- سیگنالهای مربوط به طول مدت جنگ ایران و پیامدهای اقتصادی آن
رادف در پایان به یک ریسک پنهان دیگر نیز اشاره کرد:
احتمال اجرای سیاستهای یارانهای نسنجیده توسط دولتها، که میتواند مانند «بنزین روی آتش» عمل کرده و تلاشهای بانک مرکزی برای مهار تورم را خنثی کند.
اهمیت این خبر برای بازار کریپتو چیست؟
تصمیمات کلان اقتصادی از سوی بانکهای مرکزی بزرگ جهان (مانند ECB و فدرال رزرو آمریکا)، تأثیر مستقیمی بر بازارهای ریسکپذیر از جمله قیمت بیت کوین، قیمت اتر، آلت کوین ها و بازار سهام دارد. افزایش نرخ بهره معمولاً باعث کاهش نقدینگی در بازارهای پرریسک میشود.
با این حال، روی دیگر سکه این است که تداوم تنشهای ژئوپلیتیکی منطقهای و شوکهای تورمی ناشی از بحران انرژی، میتواند روایت تاریخی بیت کوین به عنوان «یک دارایی ضد تورم» و جایگزینی مستقل از سیستم بانکی سنتی را بار دیگر در میان سرمایهگذاران نهادی برجسته کند.
