اگر بخواهیم هفتهی گذشتهی بازارهای مالی را در یک کلمه خلاصه کنیم، آن کلمه «نفت» است. نه گزارشهای اقتصادی، نه فصل درآمدها، نه سیاستهای فدرال رزرو؛ فقط و فقط نفت.
بازار سهام آمریکا این هفته در حالتی از نوسان و رکود نسبی بهسر برد و شاخصهای اصلی تغییرات محدودی را از دوشنبه تا جمعه ثبت کردند. اما این آرامش ظاهری، پشت پردهای از تلاطم شدید پنهان بود که ریشهی همهی آن به قیمت نفت برمیگشت.
عملکرد شاخصها و بخشهای مختلف
اگر فقط شاخصهای مهم بازار را درهفته گذشته بررسی کنیم، متوجه میشویم اعداد چندان نگرانکننده نیستند:
- S&P 500 تقریبا یک واحد افت کرد
- Russell 2000 حدود یک درصد کاهش یافت
- NASDAQ 100 تقریبا بدون تغییر بست
اما این اعداد، تصویر کاملی از هفته نمیدهند. در طول هفته، نفت خام یکبار تا نزدیکی ۱۲۰ دلار در هر بشکه جهش کرد و همین موضوع گپهای بزرگ صعودی و نزولی متعددی در بازار ایجاد کرد.
در میان ۱۱ بخش S&P 500، تصویر جالبی دیده میشود:
- بخشهای تدافعی مثل انرژی و خدمات عمومی سبزپوش ماندند
- بخش مالی حدود ۲٪ افت کرد؛ بانکهایی مثل Goldman Sachs و BlackRock به خاطر نگرانیها دربارهی اعتبار خصوصی فشار زیادی تحمل کردند
- بهداشت و درمان و کالاهای اختیاری (آمازون، تسلا) هم عملکرد ضعیفی داشتند
- صنایع روند نزولی خود را ادامه دادند
از طرف دیگر، بازده اوراق قرضه رشد قابلتوجهی داشت که میتواند بهمرور زمان به بازار فشار وارد کند؛ چون با بالا رفتن بازده اوراق ۱۰ ساله، نرخ وام مسکن هم بالا میرود.
انس طلا و قیمت طلای دیجیتال نیز حدود ۳٪ کاهش یافت اما سطح ۵,۰۰۰ دلار را حفظ کرد. بیت کوین هم لحظاتی بالای ۷۲,۰۰۰ دلار رفت اما در پایان جمعه عقب نشست.
بیت کوین؛ دارایی ریسکی یا پناهگاه امن؟
یکی از نکات جالب این هفته رفتار قیمت بیت کوین بود. این ارز دیجیتال بر خلاف طلا و نقره، هنوز مثل یک دارایی ریسکی عمل میکند.
خریدوفروش سریع و آسان بیت کوین با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
اگر بازار سهام نزولی باشد و بیت کوین بتواند مستقل از آن رشد کند، آن وقت میتوان گفت که جداشدگی (Decoupling) واقعی اتفاق افتاده و بیت کوین به یک دارایی امن تبدیل شده است. اما فعلا این اتفاق نیفتاده و بیت کوین همچنان دنبالهروی بازار سهام است.
داستان اصلی: نفت، کنتانگو و بکواردیشن
در این هفته، قیمت اس اند پی 500 تقریبا همبستگی منفی یکبهیک با قیمت نفت داشت. یعنی هر بار که نفت بالا میرفت، بازار سهام پایین میآمد و برعکس. این رابطه حتی در معاملات شبانهی قراردادهای آتی هم کاملا مشهود بود.
سه مفهوم و اصطلاح کلیدی برای درک وضعیت نفت در این روزها
برای اینکه بفهمیم این وضعیت چه مدت ادامه خواهد داشت، باید با سه مفهوم آشنا شویم:
- ساختار زمانی (Term Structure): رابطهی بین قیمت قراردادهای آتی در سررسیدهای مختلف. این همان «منحنی فوروارد» است.
- کنتانگو (Contango): حالت عادی بازار که در آن قراردادهای آتیِ دورتر گرانتر از قراردادهای نزدیکتر هستند. دلیل این موضوع هزینهی نگهداری کالا (Cost of Carry) است.
- بکواردیشن (Backwardation): حالتی که در آن قیمت قراردادهای آتیِ نزدیکتر بالاتر از قراردادهای دورتر است. این نشانهی کمیابی و ترس از کمبود عرضه است. خریداران ترجیح میدهند همین حالا نفت بخرند، نه بعدا.
الان بازار نفت در بکواردیشن است. قرارداد فعال WTI (نفت) نزدیک به ۹۶.۷۱ دلار معامله میشود و قراردادهای دورتر ارزانتر هستند. برنت هم همین وضعیت را دارد.
جمعبندی: آرامش قبل از طوفان یا ادامهی نوسان؟
بازار هنوز در یک سقوط آزاد نیست؛ بیشتر شبیه یک چرخ گاری است که آرام آرام از تپه پایین میرود، اما همانطور که یک چرخ گاری در پایین تپه سرعت میگیرد، بازار هم میتواند در یک لحظه شتاب نزولی پیدا کند. تا زمانی که بازار از بکواردیشن به کنتانگو برنگردد، فشار بر S&P ادامه خواهد داشت.
