قیمت نفت روز پنجشنبه بار دیگر از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد؛ اتفاقی که پس از حملات تازه به کشتیرانی و زیرساختهای نفتی در خلیج فارس رخ داد و نگرانیها درباره اختلال در عرضه جهانی انرژی را بالا برد. بر اساس گزارش رویترز، بهای نفت برنت با رشد ۹.۲۸ درصدی به ۱۰۰.۵۲ دلار در هر بشکه رسید و نفت خام آمریکا، WTI، نیز با افزایش ۸.۲۸ درصدی تا ۹۴.۴۷ دلار بالا رفت.
این جهش در حالی رخ داد که بازار هنوز از شوک شدید روزهای قبل فاصله نگرفته است. برنت در ابتدای همین هفته حتی تا ۱۱۹.۵۰ دلار هم صعود کرده بود؛ اما بعد از برخی سیگنالهای سیاسی از سوی واشنگتن، بخشی از آن رشد را پس داد. حالا حملات تازه در منطقه باعث شده معاملهگران دوباره سناریوی اختلال طولانیتر در عرضه نفت را جدی بگیرند.
حملات تازه، نگرانی قدیمی بازار
رویترز گزارش داده دو نفتکش سوختی در آبهای عراق هدف قایقهای انفجاری قرار گرفتند؛ اتفاقی که نگرانیها درباره امنیت تردد نفتکشها در منطقه را دوباره بالا برد. همزمان، فشار بر مسیرهای صادراتی و حملونقل انرژی در خلیج فارس بیشتر شده و توجه بازار بار دیگر به تنگه هرمز برگشته است؛ گذرگاهی که نقش حیاتی در عبور نفت جهان دارد.
در همین فضا، ایران نیز هشدار داده که در صورت ادامه تنشها، قیمت نفت میتواند حتی به ۲۰۰ دلار در هر بشکه برسد. این تهدیدها، همراه با ادامه درگیریها، باعث شده بازار نفت فعلاً بیش از هر چیز به ریسک ژئوپلیتیکی واکنش نشان دهد.
چرا بازار هنوز آرام نشده و ملتهب است؟
با وجود اینکه آژانس بینالمللی انرژی، IEA، از آزادسازی بیسابقه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر خبر داده و آمریکا نیز قرار است ۱۷۲ میلیون بشکه از این رقم را تأمین کند، معاملهگران هنوز این اقدام را برای آرام کردن کامل بازار کافی نمیدانند. دلیل اصلی روشن است:
تحلیلگران ING هم به رویترز گفتهاند تنها در صورتی میتوان انتظار افت پایدار قیمت نفت را داشت که راهحلی روشن برای عبور امن نفت از تنگه هرمز پیدا شود. به بیان ساده، بازار فعلاً نه با کمبود قطعی، بلکه با ترس از تشدید اختلال در عرضه معامله میکند؛ و همین ترس برای بالا نگهداشتن قیمتها کافی بوده است.
اثر نفت ۱۰۰ دلاری روی بازارهای جهانی
شوک تازه نفت فقط به بازار انرژی محدود نماند. طبق گزارش رویترز، همزمان با عبور برنت از ۱۰۰ دلار، بازارهای سهام آسیا هم عقب نشستند. شاخص MSCI آسیا-پاسیفیک ۱.۶ درصد افت کرد، نیکی ژاپن ۱.۵ درصد پایین آمد و هنگسنگ هم ۱.۲ درصد کاهش یافت. این افتها نشان میدهد سرمایهگذاران نگراناند که رشد دوباره نفت، فشار تورمی را بیشتر و احتمال کاهش نرخ بهره را کمتر کند.
خلاصه ماجرا
خبر اصلی برای بازارها روشن است: نفت دوباره به کانال ۱۰۰ دلار برگشته، چون ریسک عرضه در خلیج فارس دوباره بالا گرفته است. تا وقتی تهدید علیه نفتکشها و مسیرهای اصلی صادرات انرژی ادامه داشته باشد، بازار نفت همچنان خبرمحور و پرنوسان باقی میماند. در نتیجه، هرچند آزادسازی ذخایر میتواند بخشی از التهاب را کم کند، اما فعلا برای بازگرداندن آرامش کامل به بازار کافی به نظر نمیرسد.