قیمت نفت روز چهارشنبه دوباره افزایش یافت؛ آن هم در شرایطی که معامله‌گران منتظر تصمیم نهایی درباره ذخایر استراتژیک بودند. MarketWatch این فضا را به‌عنوان «انتظار بازار برای تصمیم درباره ذخایر» توصیف کرد و رویترز هم گزارش داد برنت تا ۹۱.۱۱ دلار و نفت خام آمریکا تا ۸۶.۵۸ دلار بالا رفت؛ یعنی هر دو شاخص حدود ۳.۸ درصد رشد کردند.

آزادسازی ذخایر استراتژیک؛ نسخه اضطراری برای مهار بازار نفت

این رشد در حالی رخ داد که آژانس بین‌المللی انرژی، یا IEA، پیشنهاد آزادسازی ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر استراتژیک را مطرح کرده است؛ اقدامی که اگر اجرا شود، بزرگ‌ترین آزادسازی ذخایر در تاریخ این نهاد خواهد بود. رویترز نوشته این پیشنهاد با موافقت همه ۳۲ کشور عضو IEA همراه شده، اما زمان اجرای آن هنوز مشخص نشده است. آلمان مشارکت در این طرح را تأیید کرده و گفته آمریکا و ژاپن احتمالا بزرگ‌ترین سهم را در این آزادسازی خواهند داشت.

سهام نفت
یک حساب تا ورود به بازار سهام نفت فاصله دارید

در بیت‌پین ثبت‌نام کنید و فعالیت خود را در بازار سهام نفت آغاز کنید.

خرید سهام نفت

با این حال، بازار هنوز قانع نشده که این تصمیم برای مهار بحران کافی باشد. دلیل اصلی هم روشن است: برآورد رویترز نشان می‌دهد اختلال فعلی در منطقه می‌تواند معادل حدود ۲۰ میلیون بشکه در روز باشد؛ رقمی بسیار بزرگ که آزادسازی ذخایر، حتی در این مقیاس تاریخی، فقط بخشی از آن را پوشش می‌دهد. خود رویترز به نقل از تحلیلگران نوشته:

اگر ۱۰۰ میلیون بشکه طی یک ماه آزاد شود، سرعت تزریق روزانه حدود ۳.۳ میلیون بشکه خواهد بود؛ رقمی که با ابعاد اختلال فعلی فاصله زیادی دارد.

گلدمن ساکس هم برآورد کرده حتی آزادسازی ۱۸۲ میلیون بشکه، که رکورد سال ۲۰۲۲ بود، فقط می‌تواند حدود ۱۲ روز از اختلال صادرات خلیج فارس را جبران کند. به همین دلیل، بخشی از معامله‌گران به جای تمرکز روی عدد بزرگ ۴۰۰ میلیون بشکه، به این نگاه می‌کنند که آیا این ذخایر واقعا می‌تواند ضربه ناشی از اختلال در مسیرهای اصلی صادرات را خنثی کند یا نه.

چرا بازار هنوز به اثرگذاری کامل این تصمیم باور ندارد؟

ریشه تردید بازار فقط به عدد ذخایر برنمی‌گردد. رویترز گزارش داده که هم‌زمان با بحث آزادسازی ذخایر، حملات و اختلالات زیرساختی در منطقه ادامه دارد. از جمله، پالایشگاه الرویس متعلق به ADNOC در امارات پس از آتش‌سوزی ناشی از حمله پهپادی متوقف شده و عربستان نیز در حال افزایش صادرات از مسیر دریای سرخ است، اما این مسیر هنوز نمی‌تواند افت جریان نفت از تنگه هرمز را به‌طور کامل جبران کند. وود مکنزی هم برآورد کرده که جنگ فعلی حدود ۱۵ میلیون بشکه در روز از عرضه نفت و فرآورده‌های نفتی خلیج فارس را از بازار کم کرده و در چنین سناریویی، قیمت نفت حتی می‌تواند به ۱۵۰ دلار برسد.

از طرف دیگر، روند تصمیم‌گیری هم یک‌باره نبوده است. روز ۱۰ مارس، وزیران انرژی گروه هفت هنوز با آزادسازی فوری موافقت نکردند و فقط از IEA خواستند سناریوها را آماده کند تا در صورت نیاز، خیلی سریع اقدام شود. یعنی بازار ابتدا با «احتمال اقدام» روبه‌رو بود و حالا با «پیشنهاد رسمی» مواجه شده است. همین فاصله بین احتمال و اجرا، یکی از دلایل باقی ماندن نوسان در بازار نفت است.

در نتیجه، جمع‌بندی بازار فعلا این است: آزادسازی ذخایر یک ابزار کمکی مهم است، اما درمان کامل بحران نیست. معامله‌گران فهمیده‌اند که حتی بزرگ‌ترین آزادسازی تاریخ IEA هم نمی‌تواند به‌تنهایی تمام ریسک عرضه را از بین ببرد. برای همین، نفت بعد از افت ۱۱ درصدی روز قبل، دوباره بالا آمده و بازار هنوز به ثبات نرسیده است.