پیشبینی مدتزمان جنگ در خاورمیانه، حتی در بهترین حالت هم کار سادهای نیست، اما بازارها مجبورند روی احتمالات قیمتگذاری کنند.
در تازهترین تحلیل استیفن اینس، تمرکز از «حدس پایان جنگ» به «واقعیتهای لجستیکی جریان نفت» منتقل میشود، جایی که ظاهرا یک تغییر ساختاری در حال رخ دادن است و همین موضوع میتواند مرکز ثقل قیمت نفت را جابهجا کند.
جنگ، روایت سیاسی و پریمیوم ریسک؛ چرا بازار به حرفها بسنده نمیکند؟
از نگاه تحلیلی، به نظر میرسد جمهوری اسلامی ایران میتواند هزینه بدهد، اما «تحقیر» را نمیتواند بپذیرد، چون شکست را نمیپذیرد.
در طرف مقابل، دونالد ترامپ تلاش کرده درگیری را کوتاه و قابل جمعبندی نشان دهد. با این حال، بازارها بیشتر از رسانه به رفتار واکنش نشان میدهند و رفتاری که تاکنون دیده شده (ورود تجهیزات نظامی و افزایش سرعت عملیات) لزوما با روایت پایان سریع همخوانی ندارد. همین شکاف بین روایت سیاسی و واقعیت عملیاتی معمولا باعث میشود پریمیوم ریسک مدت بیشتری در قیمت کالاها باقی بماند.
تنگهی هرمز: ریسک ساختاری که به حالت عادی برنمیگردد
در فضای کلان هم ایدهای به نام «نظریهی TACO» مطرح شده و خلاصهاش این است که ترامپ در نهایت زیر فشار عقبنشینی میکند، اما این سناریو به همکاری طرف مقابل نیاز دارد و ایران انگیزهای برای دادن امتیاز نمادین ندارد.
مهمتر از همه، تنگهی هرمز یک «کلید روشن و خاموش» نیست که سیاستگذار با یک تصمیم آن را به حالت عادی برگرداند. وقتی یک بحران نشان میدهد این آبراه چقدر راحت میتواند مختل شود، حتی پس از آتشبس رسمی هم بازیگران غیردولتی، پهپادهای ارزان یا گروههای خارج از کنترل میتوانند تهدید را زنده نگه دارند.
خبر اصلی بازار نفت: ۸ میلیون بشکه در روز در حال تغییر مسیر است
بهگفتهی منابع کشتیرانی، آنچه در عمل رخ میدهد بزرگتر از برآوردهای اولیه است: بهجای جابهجایی حدود ۵ میلیون بشکه در روز، صحبت از نزدیک به ۸ میلیون بشکه در روز است؛ آن هم بهصورت یک «چرخش سریع» از شرق به غرب. این فقط یک دور زدن کوتاهمدت نیست، بلکه شبیه یک «بازسیمکشی» در مسیرهای عرضه است.
- عربستان در حال استفادهی حداکثری از خط لولهی شرق به غرب تا ینبع است؛ مسیری با ظرفیت حدود ۷ میلیون بشکه در روز که نفت را مستقیم به دریای سرخ میرساند.
- امارات هم صادرات از مسیر فجیره را بالا برده و این ماه آن را به حدود ۱.۶ میلیون بشکه در روز رسانده (در مقایسه با میانگین اخیر حدود ۱.۱ میلیون).
این تغییرات توضیح میدهد چرا قیمت نفت بیشتر دوروبر ۸۸ تا ۹۲ دلار نوسان میکند و نه در محدودهی ۹۷ تا ۱۰۰ دلار که برخی انتظار داشتند.
بلومبرگ هم برآورد کرده حدود ۶٪ از تولید جهانی نفت تا همینجا تحت تاثیر آشفتگیهای مرتبط با تنگهی هرمز قرار گرفته است.
در بیتپین ثبتنام کنید و فعالیت خود را در بازار سهام نفت آغاز کنید.
پاسخ سیاستی: آزادسازی ذخایر نفتی، مُسکن کوتاهمدت
گفته میشود آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در حال آمادهسازی بزرگترین آزادسازی هماهنگ ذخایر استراتژیک نفتی (SPR) در تاریخ خود است. این اقدام شاید نوسان را آرام کند، اما مشکل اصلی را حل نمیکند: ذخایر میتواند موقتا کمبود را پوشش دهد، اما مسیرهای کشتیرانی مختلشده را بازسازی نمیکند و پریمیوم ریسک تنگهی هرمز را هم حذف نمیکند.
حتی اسکورت یک نفتکش توسط نیروی دریایی آمریکا که برای لحظاتی قیمت برنت را به محدودهی پایین ۸۰ دلار برد، به معنی باز شدن شریان تجارت انرژی نیست. بازار در حال فهم این واقعیت است که عبور ایمن از منطقهی درگیری، به حفاظت نظامی مستمر و هماهنگی پیچیده نیاز دارد.
جمعبندی
بازار نفت فعلا با راهحلهای اضطراری مثل تغییر مسیر خطوط لوله و جابهجایی ناوگان نفتکشها توانسته قیمت را کنترل کند، اما شکنندگی معماری تجارت جهانی انرژی بیش از قبل نمایان شده است. تا زمانی که تنگهی هرمز آسیبپذیر بماند، پریمیوم ریسک به این راحتی از بین نمیرود و هر تیتر خبری میتواند دوباره نوسان را برگرداند.
این موضوع برای بازار ارز دیجیتال هم مهم است، چون نوسان نفت میتواند مسیر تورم و سیاست پولی را تحت تاثیر بگذارد و بهطور غیرمستقیم روی داراییهای ریسکی مثل بیت کوین فشار بگذارد یا به آنها فرصت رشد بدهد.
