در معاملات دوشنبه ۶ مهر ۱۴۰۵، قیمت دلار در بازار آزاد تهران از مرز ۲۴۳ هزار تومان عبور کرد و در برخی معاملات تا محدوده 243,500 تومان نیز رسید.

همزمان، اونس جهانی طلا بیش از ۳ درصد افت کرد و تا حوالی 4,150 دلار پایین آمد، که یکی از شدیدترین افت‌های روزانه قیمت طلا در هفته‌های اخیر است.

این واگرایی یک نکته مهم درباره بازار ایران نشان می‌دهد:

قیمت طلای داخلی فقط تابع اونس جهانی نیست و زمانی که ریسک افزایش پیدا می‌کند، رشدِ دلار می‌تواند اثر افت اونس را خنثی کند.

1.1 40 دلیل واگرایی قیمت طلای 18 عیار و اونس جهانی چیست؟
نمودار هفتگی قیمت طلا 18 عیار

افت اونس در بازار جهانی عمدتا از افزایش قیمت نفت، رشد بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا و تقویت دلار ناشی شده است.

جهش نفت، نگرانی درباره تورم را دوباره بالا برده و در نتیجه انتظارات برای افزایش بیشتر نرخ بهره فدرال رزرو تقویت شده است.

در حال حاضر، بازار احتمال افزایش نرخ بهره در ماه اکتبر را نیز جدی‌تر گرفته است.

طلای دیجیتال
شروع خریدوفروش ارز طلای دیجیتال

خریدوفروش طلای دیجیتال با واریز سریع تومان

خرید طلای دیجیتال

از سوی دیگر، بن‌بست در مذاکرات ایران و آمریکا، ریسک اختلال در جریان انرژی را بالا نگه داشته است.

در چنین شرایطی، افزایش قیمت نفت و نااطمینانی سیاسی می‌تواند از یک طرف به اقتصاد جهانی فشار تورمی وارد کند و از طرف دیگر، برای ریال به معنی ریسک بیشتر در درآمدهای ارزی، هزینه واردات و انتظارات تورمی باشد.

حرکت دلار در شهریور هم نشان می‌دهد مسئله فقط یک شوک چندروزه نیست.

دلار آزاد در ابتدای شهریور حوالی ۱۹۷ هزار تومان بود و در پایان ماه تا محدوده 236,800 تومان بالا رفت؛ یعنی رشد ماهانه حدود ۱۸ درصدی.

همزمان، بانک مرکزی اعلام کرده تورم نقطه‌به‌نقطه شهریور به ۸۳.۸ درصد رسیده است.

این رقم نسبت به ۸۴.۴ درصد مرداد اندکی پایین‌تر است، اما تورم ماهانه همچنان ۳.۹ درصد بوده است.

بنابراین کاهش جزئی تورم نقطه‌ای را نباید با کاهش سطح قیمت‌ها اشتباه گرفت.

از همین‌جا می‌توان رفتار طلا در بازار تهران را بهتر فهمید.

قیمت طلای داخلی حاصل برهم‌کنش اونس جهانی و نرخ دلار است. وقتی اونس ۳ درصد سقوط می‌کند اما دلار همزمان چند درصد بالا می‌رود، اثر این دو متغیر تا حد زیادی یکدیگر را خنثی می‌کنند.

سهام نفت
شروع خریدوفروش ارز سهام نفت

خریدوفروش سهام نفت با واریز سریع تومان

خرید سهام نفت

بنابراین ممکن است طلای ۱۸ عیار و قیمت سکه برخلاف اونس جهانی، افت محدودی داشته باشند.

در کوتاه‌مدت، مسیر دلار مهم‌تر از خود اونس برای طلای ایران شده است.

اگر تنش‌های سیاسی کاهش پیدا کند، بازگشایی تنگه‌ی هرمز جدی شود و عرضه ارز افزایش پیدا کند، ممکن است بخشی از رشد اخیر دلار پس گرفته شود.

در مقابل، تثبیت دلار بالای سقف‌های اخیر، افزایش به بالای محدوده ۲۴۵ تا ۲۵۰ هزار تومان را به سناریوی محتمل بازار تبدیل می‌کند.

در شرایط فعلی، طلای داخلی بیش از هر چیز آینه انتظارات درباره ریال است، حتی وقتی اونس جهانی در جهت مخالف حرکت می‌کند.