در حالی که قیمت هر انس نقره در بازارهای بینالمللی طی ماههای اخیر در یک محدوده مشخص و کمنوسان دستپنجه نرم میکند، خریداران در بازار ایران شاهد رشد چشمگیر و گاه هیجانی قیمت نقره هستند.
این پارادوکس ظاهری، سوال مهمی را برای فعالان اقتصادی و سرمایهگذاران ایجاد کرده است: چرا قیمت نقره در ایران مسیر متفاوتی را نسبت به بازار جهانی طی میکند؟
در این مطلب، با بررسی عوامل تاثیرگذار بر قیمت نقره در بازار ایران و جهان، به این سوال پاسخ میدهیم.
در ابتدا برای درک این شکاف میان قیمت نقره ایران و سایر بازارهای جهانی، ابتدا باید ماهیت نقره را در عرصه جهانی بررسی کنیم.
نقره برعکس طلا تنها یک «دارایی امن» برای ذخیره ارزش نیست، بلکه بیش از ۵۰ درصد از تقاضای آن مربوط به بخش صنایع سنگین، از جمله تولید پنلهای خورشیدی، قطعات الکترونیکی، صنعت خودروهای برقی و تجهیزات پزشکی یا حتی جنگی است.
هنگامی که اقتصاد جهانی با رکود نسبی، کاهش رشد صنعتی یا نرخهای بهره بالا دستوپنجه نرم میکند، تقاضای صنعتی برای نقره کاهش یافته یا ثابت میماند.
این مسئله مانع از جهشهای قیمتی ناگهانی انس جهانی میشود. از سوی دیگر، به دلیل نقدشوندگی بسیار بالا در بورسهای بزرگ کالایی جهان و حضور بازارسازان بزرگ، نوسانات قیمت در فرمول انس جهانی نقره تا حد زیادی مهار شده و در کانالهای قیمتی مشخصی حرکت میکند.
اما برخلاف بازار جهانی، قیمت نقره در ایران تابع مستقیم دو مولفه اصلی است: «قیمت انس جهانی» و «نرخ ارز در بازار آزاد».
فرمول پایه تعیین قیمت نقره در ایران حاصلضرب قیمت جهانی در نرخ دلار تقسیم بر وزن مشخص است.
بنابراین زمانی که نرخ لحظه ای دلار و در پی آن قیمت تتر در بازار داخلی بالا میرود، حتی اگر قیمت انس جهانی نقره کاملا ثابت یا حتی منفی باشد، قیمت ریالی نقره افزایش مییابد.
خریدوفروش تتر با واریز سریع تومان
ضلع سوم این معادله، طلا است. با افزایش قیمت امروز طلا و سکه در ایران، قدرت خرید بخش بزرگی از سرمایهگذاران خرد برای ورود به بازار طلا کاهش یافته است.
در چنین شرایطی، تقاضا برای نقره به عنوان «طلای ارزانقیمت» یا جایگزین کمریسکتر جهت حفظ ارزش دارایی در برابر تورم، به شدت بالا میرود.
این هجوم تقاضا باعث ایجاد پدیدهای به نام «حباب قیمت» میشود؛ یعنی نقره در بازار ایران با قیمتی بالاتر از ارزش واقعی حاصل از ضرب «انس در دلار» معامله میشود!
در نهایت باید گفت بازار نقره در ایران پیش از آنکه تابع متغیرهای بنیادی اقتصاد جهانی و صنایع خاورمیانه یا آمریکا باشد، بازتابی از نرخ تورم انتظاری، صعود دلار و تتر، و سرریز تقاضا از بازار طلا است.
تا زمانی که نوسانات ارزی در کشور ادامه داشته باشد و سرمایهگذاران خرد نقره را به عنوان پناهگاهی ارزان برای حفظ ارزش پول ببینند، واگرایی قیمت نقره داخلی از انس جهانی ادامه خواهد داشت.
نظر شما درباره روند قیمت نقره چیست؟ یا همچنان شاهد صعود قیمت این فلز در بازار داخلی، بر خلاف بازار جهانی خواهیم بود؟
