جنگ ترامپ و ایران بیش از ۵۰۰ میلیون بشکه از موجودی جهانی نفت را از بین برده و در حدود هفت هفته بیش از ۵۰ میلیارد دلار از ارزش نفت خام را نابود کرده است. این اختلال از اواخر فوریه (اواخر بهمن) آغاز شد و همچنان ادامه دارد. تحلیلگران و دادههای رویترز (Reuters) نشان میدهند که این تأثیر ماهها و حتی سالها ادامه خواهد داشت؛ زیرا زنجیرههای تأمین برای بازیابی با مشکل مواجه هستند.
این آسیب کوچک نیست. بر اساس دادههای کپلر (Kpler)، این بزرگترین شوک موجودی انرژی در تاریخ مدرن است. بشکههای از دست رفته شامل نفت خام و میعانات گازی است که هرگز به بازار نرسیدند. این شکاف در حال حاضر قیمتگذاری، ذخیرهسازی و جریانهای تجاری را در سراسر سیستم تحت تأثیر قرار داده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز جمعه اعلام کرد که تنگه هرمز پس از توافق آتشبس مرتبط با لبنان باز است. در همین حال، ترامپ (Trump) گفت که توافق برای پایان جنگ ممکن است بهزودی حاصل شود، اما زمان مشخصی ارائه نداد. این موضوع بازارها را در حالت انتظار و معاملهگران را نگران نگه داشته است.
بازارهای جهانی موجودی عظیمی را از دست دادند و ریسکهای قیمتی بهسرعت افزایش یافت
مقیاس این ضرر بسیار شدید است. پانصد میلیون بشکه معادل ده هفته تقاضای جهانی هوانوردی، یازده روز بدون هیچ ترافیک جادهای در سراسر جهان یا پنج روز بدون هیچ موجودی نفت برای کل اقتصاد جهانی است. این ارقام را اِین موات (Iain Mowat) از وود مکنزی (Wood Mackenzie) مستقیماً به مصرف واقعی مرتبط کرد.
برآوردهای رویترز نشان میدهد همین حجم تقریباً یک ماه تقاضای ایالات متحده و بیش از یک ماه تقاضای اروپا را پوشش میدهد. همچنین این مقدار معادل حدود شش سال سوخت مصرفی ارتش آمریکا است که بر اساس حدود ۸۰ میلیون بشکه در سال محاسبه شده است. این حجم میتواند کشتیرانی جهانی را به مدت چهار ماه تأمین کند.
بازارهای پیشبینی اکنون احتمال ۴۴ درصدی را برای افزایش قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه در این ماه قیمتگذاری کردهاند؛ البته در صورتی که ایران دوباره تنگه هرمز را ببندد. معاملهگران این نقطه حساس را از نزدیک زیر نظر دارند؛ زیرا سهم عمدهای از جریانهای جهانی را کنترل میکند.
ترامپ روز شنبه درباره این وضعیت صحبت کرد و گفت ایران تلاش کرد با تهدید به بستن مجدد تنگه، بر ایالات متحده فشار وارد کند. او این رویکرد را رد کرد و گفت مذاکرات بدون تسلیم شدن ادامه خواهد یافت. او از دفتر بیضوی گفت: «ایران کمی زرنگبازی درآورد… میخواستند دوباره تنگه را ببندند… آنها نمیتوانند از ما باجخواهی کنند.»
نفتکشها از تنگه عبور میکنند در حالی که خسارات بازیابی منطقه را کند کرده است
دادههای ردیابی کشتیها نشان میدهد پنج کشتی حامل گاز طبیعی مایع (LNG) از راس لفان (Ras Laffan) در قطر به سمت تنگه هرمز در حرکت هستند. این کشتیها الغشامیه (Al Ghashamiya)، لبرثه (Lebrethah)، فویرت (Fuwairit)، رشیده (Rasheeda) و دیشا (Disha) نام دارند. چهار کشتی اول تحت کنترل قطر انرژی (QatarEnergy) هستند، در حالی که دیشا توسط پترونت (Petronet) از هند اجاره شده است.
خریدوفروش سریع و آسان سهام نفت با واریز تومان در هر ساعت از شبانهروز
اگر این کشتیها عبور کنند، اولین محمولههای گاز طبیعی مایع از تنگه از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فوریه (۹ اسفند) خواهد بود. ایران این مسیر را روز جمعه پس از آتشبس میانجیگریشده توسط آمریکا بین اسرائیل و لبنان بازگشایی کرد. تا روز شنبه، کاروانی از نفتکشها در حال عبور از این کانال بودند.
پیش از درگیری، این تنگه حدود یکپنجم تجارت جهانی گاز طبیعی مایع را مدیریت میکرد و آن را به یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی در جهان تبدیل کرده بود. قطر پوزیشن دومین صادرکننده بزرگ گاز طبیعی مایع را دارد و بیشتر محمولهها به آسیا میرود. با این حال، حملات ایران ۱۷ درصد از ظرفیت صادراتی آن را از بین برد.
انتظار میرود تعمیرات ۱۲٫۸ میلیون تن متریک در سال را به مدت سه تا پنج سال از موجودی حذف کند و فشار بلندمدتی بر بازارهای گاز ایجاد کند. حتی با باز بودن تنگه، بازیابی سریع نخواهد بود. دادههای کپلر نشان میدهد ذخایر نفت خام ساحلی جهانی تنها در ماه آوریل (فروردین) حدود ۴۵ میلیون بشکه کاهش یافته است. از اواخر مارس (اوایل فروردین)، قطعیها به حدود ۱۲ میلیون بشکه در روز رسیده که عمق این اختلال را نشان میدهد.
میدانهای نفت سنگین در کویت و عراق به چهار تا پنج ماه زمان نیاز دارند تا به سطح تولید عادی بازگردند و این موضوع کمبود موجودی را تا تابستان ادامه میدهد. آسیب به پالایشگاهها و مجتمع گاز طبیعی مایع راس لفان تأخیرهای بیشتری ایجاد میکند. این به آن معناست که بازیابی کامل سیستمهای انرژی منطقهای ممکن است سالها طول بکشد.
