ارزهای هوش مصنوعی توکن پروژه‌هایی هستند که یا خودشان سرویس هوش مصنوعی می‌سازند، یا زیرساخت آن را فراهم می‌کنند (توان پردازشی GPU، داده، شبکه آموزش مدل) یا به ایجنت‌های هوش مصنوعی اجازه می‌دهند روی بلاک‌چین کار کنند. بزرگ‌ترین‌های این دسته در آبان ۱۴۰۵، بر اساس ارزش بازار، نیر (NEAR)، بیت‌تنسور (TAO)، ورلد کوین (WLD)، اینترنت کامپیوتر (ICP) و ونیس (VVV) هستند. کل ارزش بازار این دسته در کوین‌گکو حدود ۲۱ میلیارد دلار است.

پیش از هر فهرستی، یک عدد را بدانید: از ۱۰ ارز بزرگ هوش مصنوعی، ۸ تا بیش از ۷۰ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی خود معامله می‌شوند. داغ بودن روایت هوش مصنوعی به این معنا نیست که هر توکنی با برچسب AI ارزش ایجاد می‌کند. در این مطلب هر پروژه را با کاربرد واقعی، عدد بازار و ریسکش بررسی کرده‌ایم.

در یک نگاه

  • بزرگ‌ترین ارزهای هوش مصنوعی در آبان ۱۴۰۵ بر اساس ارزش بازار: نیر، بیت‌تنسور، ورلد کوین، اینترنت کامپیوتر و ونیس.
  • کل ارزش بازار این دسته حدود ۲۱ میلیارد دلار است.
  • از ۱۰ ارز بزرگ هوش مصنوعی، ۸ تا بیش از ۷۰ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی خود معامله می‌شوند.
  • هر توکنی با برچسب AI کاربرد واقعی ندارد؛ پیش از خرید، کاربرد پروژه و درآمد واقعی آن را بررسی کنید.

ارزهای هوش مصنوعی کدامند و دقیقا چه می‌کنند؟

«ارز هوش مصنوعی» یک دسته‌بندی بازاری است، نه فنی. پروژه‌هایی که زیر این برچسب قرار می‌گیرند کارهای کاملا متفاوتی انجام می‌دهند و بهتر است آن‌ها را در پنج زیرشاخه ببینید:

زیرشاخه‌های ارزهای هوش مصنوعی و ارزهای شاخص هر کدام

  • شبکه‌های یادگیری و محاسبه: بازار غیرمتمرکز برای آموزش مدل یا اجاره GPU؛ مثل بیت‌تنسور، رندر و آکاش. این گروه با مفهوم دیپین (DePIN) هم‌پوشانی زیادی دارد.
  • ایجنت‌های هوش مصنوعی: برنامه‌هایی که خودشان روی بلاک‌چین تصمیم می‌گیرند و تراکنش می‌زنند؛ مثل ویرچوالز و فچ.
  • اپلیکیشن‌ها: محصولی که کاربر مستقیم با آن کار می‌کند؛ مثل ونیس (چت‌بات خصوصی) و ورلد کوین (احراز انسان بودن).
  • داده: جمع‌آوری، ذخیره و نمایه‌سازی داده؛ مثل گرس، فایل کوین و گراف.
  • بلاک‌چین‌های هوش‌مصنوعی‌محور: لایه یک‌هایی که هوش مصنوعی را محور نقشه راه کرده‌اند؛ مثل نیر و اینترنت کامپیوتر.

لیست ارزهای هوش مصنوعی ۱۴۰۵ با عدد

داده‌ها از کوین‌گکو و مربوط به ۱۰ آبان ۱۴۰۵ است. ستون آخر نشان می‌دهد قیمت فعلی چند درصد پایین‌تر از بالاترین قیمت تاریخ آن ارز است.

لیست ارزهای هوش مصنوعی ۱۴۰۵ با عدد
ارز زیرشاخه ارزش بازار تغییر یک‌ساله زیر سقف تاریخی
نیر (NEAR) بلاک‌چین ۵.۷۵ میلیارد دلار ۱۰۵٪ رشد ۷۹٪
بیت‌تنسور (TAO) یادگیری غیرمتمرکز ۲.۷۸ میلیارد دلار ۵۵٪ افت ۶۹٪
ورلد کوین (WLD) اپلیکیشن ۱.۴۹ میلیارد دلار ۵۴٪ افت ۹۷٪
اینترنت کامپیوتر (ICP) بلاک‌چین ۱.۴۱ میلیارد دلار ۱۹٪ افت بیش از ۹۹٪
ونیس (VVV) اپلیکیشن ۱.۱۴ میلیارد دلار ۱,۳۹۵٪ رشد ۳۲٪
رندر (RENDER) محاسبه GPU ۰.۸۴ میلیارد دلار ۳۱٪ افت ۸۸٪
فایل کوین (FIL) داده ۰.۷۳ میلیارد دلار ۴۴٪ افت بیش از ۹۹٪
گرس (GRASS) داده ۰.۴۴ میلیارد دلار ۷۹٪ رشد ۸۴٪
ویرچوالز (VIRTUAL) ایجنت ۰.۳۹ میلیارد دلار ۶۶٪ افت ۸۸٪
فچ (FET) ایجنت ۰.۳۸ میلیارد دلار ۳۳٪ افت ۹۵٪
گراف (GRT) داده ۰.۲۲ میلیارد دلار ۶۷٪ افت ۹۹٪
آکاش (AKT) محاسبه GPU ۰.۱۹ میلیارد دلار ۱۶٪ افت ۹۲٪

۱۰ ارز بزرگ هوش مصنوعی در آبان ۱۴۰۵؛ ارزش بازار و تغییر قیمت

بررسی بهترین ارزهای هوش مصنوعی

ترتیب زیر بر اساس ارزش بازار و اهمیت در اکوسیستم است، نه پیشنهاد خرید.

۱. بیت‌تنسور (TAO)؛ بازار غیرمتمرکز یادگیری ماشین

بیت‌تنسور شبکه‌ای است که در آن «ماینر»ها به‌جای حل معادله، مدل و خروجی هوش مصنوعی تحویل می‌دهند و «ولیدیتور»ها کیفیتشان را می‌سنجند. شبکه به ده‌ها «سابنت» تقسیم شده که هر کدام روی یک کار تخصص دارند؛ از تولید متن تا پیش‌بینی قیمت. از بهمن ۱۴۰۳ با به‌روزرسانی dTAO هر سابنت توکن خودش را دارد و بازار تعیین می‌کند کدام سابنت سهم بیشتری از پاداش بگیرد.

عرضه TAO مثل بیت کوین به ۲۱ میلیون محدود است. اولین هاوینگ آن ۲۳ آذر ۱۴۰۴ انجام شد و انتشار روزانه از ۷,۲۰۰ به ۳,۶۰۰ توکن رسید. گری‌اسکیل در آبان ۱۴۰۵ درخواست تبدیل صندوق بیت‌تنسور خود به ETF را به‌روز کرد، اما این صندوق هنوز تایید نشده است. با این حال TAO در یک سال گذشته ۵۵ درصد افت داشته و حدود ۶۹ درصد پایین‌تر از سقف ۷۵۷ دلاری اسفند ۱۴۰۲ است. پیچیدگی سازوکار پاداش و کیفیت ناهمگون سابنت‌ها، ریسک‌های اصلی آن است.

۲. نیر (NEAR)؛ لایه یکی که روی ایجنت‌ها شرط بسته

نیر یک بلاک‌چین لایه یک است که در یکی دو سال اخیر خودش را «بلاک‌چین هوش مصنوعیِ متعلق به کاربر» معرفی کرده. مهم‌ترین محصول آن NEAR Intents است: کاربر یا ایجنت هوش مصنوعی فقط «نیت» خود را اعلام می‌کند (مثلا تبدیل یک دارایی در زنجیره‌ای دیگر) و حل‌کننده‌ها بهترین مسیر را اجرا می‌کنند. تا خرداد ۱۴۰۵ بیش از ۱۹ میلیارد دلار حجم از این مسیر عبور کرده بود. نیر تنها ارز بزرگ این فهرست است که در یک سال گذشته رشد مثبت قابل توجه (حدود ۱۰۵ درصد) داشته، ولی هنوز حدود ۷۹ درصد زیر سقف دی ۱۴۰۰ است. بیشتر در مطلب نیر پروتکل چیست؟ بخوانید.

۳. رندر (RENDER)؛ بازار GPU برای رندر و هوش مصنوعی

رندر شبکه‌ای است که صاحبان کارت گرافیک بیکار را به کسانی وصل می‌کند که به رندر سه‌بعدی یا پردازش هوش مصنوعی نیاز دارند. پشت آن شرکت OTOY در لس‌آنجلس است و در سال ۲۰۲۳ از اتریوم به سولانا مهاجرت کرد. مدل کسب‌وکارش قابل فهم است، اما قیمت توکن حدود ۸۸ درصد زیر سقف اسفند ۱۴۰۲ است.

۴. ونیس (VVV)؛ پرسروصداترین ارز هوش مصنوعی ۱۴۰۵

ونیس یک پلتفرم هوش مصنوعی با تمرکز بر حریم خصوصی است که اریک وورهیز، بنیان‌گذار شیپ‌شیفت، آن را ساخته. مدل اختصاصی ندارد و درخواست‌ها را به مدل‌های متن‌باز می‌فرستد. دارندگان VVV با استیک کردن توکن سهمی از ظرفیت API می‌گیرند و بخشی از درآمد صرف خرید و سوزاندن توکن می‌شود. طبق گزارش‌ها، ونیس تیر ۱۴۰۵ با ارزش‌گذاری یک میلیارد دلاری ۶۵ میلیون دلار جذب سرمایه کرد و نرخ درآمد سالانه‌اش در مرداد به حدود ۱۰۰ میلیون دلار رسید.

VVV در یک سال گذشته حدود ۱,۳۹۵ درصد رشد کرده و ۳۰ شهریور ۱۴۰۵ سقف ۳۴.۵ دلار را ثبت کرد. ریسکش هم به همان اندازه بزرگ است: حدود ۴۲ درصد عرضه تا بهمن ۱۴۰۵ قفل است و گزارش‌ها از تمرکز بسیار بالای توکن در چند کیف پول خبر می‌دهند.

۵. ورلد کوین (WLD)؛ هویت انسانی در دنیای ربات‌ها

ورلد کوین پروژه شرکت Tools for Humanity است که سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، از بنیان‌گذاران آن است. با دستگاهی به نام Orb عنبیه چشم را اسکن می‌کند تا ثابت کند کاربر انسان است، نه ربات. این مدل در چند کشور با مشکل قانونی حریم خصوصی روبه‌رو شده و Orb در ایران در دسترس نیست. قیمت WLD حدود ۹۷ درصد پایین‌تر از سقف تاریخی است.

۶. اینترنت کامپیوتر (ICP)

بلاک‌چین بنیاد دفینیتی که اجرای کامل اپلیکیشن و حتی مدل‌های هوش مصنوعی را روی خود زنجیره ممکن می‌کند. فناوری جاه‌طلبانه‌ای دارد، اما توکن از عرضه پرسروصدای ۱۴۰۰ تاکنون بیش از ۹۹ درصد ارزش از دست داده است.

۷. ویرچوالز (VIRTUAL)؛ لانچ‌پد ایجنت‌های هوش مصنوعی

ویرچوالز پلتفرمی روی شبکه بیس است که ساخت و توکنیزه کردن ایجنت هوش مصنوعی را ساده می‌کند. نماد موج ایجنت‌ها در زمستان ۱۴۰۳ بود و دی ۱۴۰۳ به ۵.۰۷ دلار رسید؛ امروز حدود ۸۸ درصد پایین‌تر است. این افت نشان می‌دهد بخش بزرگی از آن موج، هیجان بود نه درآمد.

۸. فچ و اتحاد ASI (FET)

فچ‌ای‌آی در سال ۲۰۲۴ با سینگولاریتی‌نت و اوشن پروتکل در «اتحاد ابرهوش مصنوعی» (ASI) ادغام شد تا یک توکن مشترک داشته باشند. مهر ۱۴۰۴ اوشن پروتکل از این اتحاد خارج شد. فچ روی ایجنت‌های خودکار تمرکز دارد، اما قیمت توکن حدود ۹۵ درصد زیر سقف فروردین ۱۴۰۳ است.

۹. گرس (GRASS) و آکاش (AKT)

گرس به کاربران اجازه می‌دهد اینترنت بلااستفاده خود را در اختیار شبکه بگذارند تا داده وب برای آموزش مدل‌ها جمع شود؛ یکی از معدود ارزهای این دسته با رشد مثبت یک‌ساله (حدود ۷۹ درصد). آکاش هم بازار غیرمتمرکز اجاره سرور و GPU است. فایل کوین و گراف هم معمولا در این دسته قرار می‌گیرند، اما ارتباطشان با هوش مصنوعی غیرمستقیم است و هر دو حدود ۹۹ درصد زیر سقف تاریخی‌اند.

هوش مصنوعی چه تاثیری بر بازار رمزارز گذاشته؟

ارزهای هوش مصنوعی تا امروز بیشتر از روایت تغذیه کرده‌اند تا از درآمد. سه موج مشخص داشته‌ایم: موج اول بعد از عرضه ChatGPT در آذر ۱۴۰۱ که توکن‌هایی مثل فچ و سینگولاریتی‌نت چند برابر شدند؛ موج دوم در زمستان ۱۴۰۲ هم‌زمان با رکوردهای انویدیا که بیت‌تنسور و رندر سقف زدند؛ و موج ایجنت‌ها در زمستان ۱۴۰۳ که ویرچوالز و توکن‌های ایجنت را بالا برد. بعد از هر موج، بیشتر این توکن‌ها بخش بزرگی از رشد خود را پس دادند.

در ۱۴۰۵ تصویر کمی متفاوت شده است. پروژه‌هایی که درآمد یا کاربر قابل اندازه‌گیری دارند، مثل ونیس با درآمد اعلام‌شده و نیر با حجم Intents، از بقیه جدا شده‌اند. این یعنی بازار کم‌کم بین برچسب AI و محصول واقعی فرق می‌گذارد.

معیارهای انتخاب ارز هوش مصنوعی

نکات مهم برای سرمایه‌گذاری در ارزهای دیجیتال هوش مصنوعی

  1. درآمد یا کاربر واقعی: پروژه پول درمی‌آورد یا فقط وعده می‌دهد؟ عدد درآمد، کاربر فعال یا حجم شبکه را پیدا کنید.
  2. کاربرد توکن: اگر محصول موفق شود، آیا تقاضا برای توکن هم بالا می‌رود؟ در بسیاری از پروژه‌ها جواب منفی است.
  3. برنامه آزادسازی: درصد عرضه قفل‌شده و زمان باز شدن آن را بدانید. آزادسازی بزرگ معمولا فشار فروش می‌آورد.
  4. تمرکز مالکیت: اگر چند کیف پول بخش بزرگی از عرضه را دارند، ریسک ریزش ناگهانی بالاست.
  5. نقدشوندگی: حجم معاملات روزانه و وجود بازار تومانی در صرافی داخلی را چک کنید.
  6. فاصله از سقف و چرخه: خرید در اوج یک روایت داغ، بیشترین زیان‌ها را در این دسته ساخته است.

ریسک‌های سرمایه‌گذاری در ارزهای هوش مصنوعی

  • نوسان شدید: افت ۹۰ درصدی از سقف در این دسته استثنا نیست، قاعده است.
  • رقابت با غول‌ها: OpenAI، گوگل و انویدیا با بودجه‌های میلیارد دلاری کار می‌کنند. بیشتر پروژه‌های کریپتویی در رقابت مستقیم شانس کمی دارند و باید در حاشیه‌ای که غول‌ها پوشش نمی‌دهند جا پیدا کنند.
  • توکن بی‌کاربرد: محصول ممکن است موفق شود، بی‌آنکه توکن از آن سودی ببرد.
  • مقررات: پروژه‌هایی مثل ورلد کوین با ممنوعیت در برخی کشورها روبه‌رو شده‌اند.
  • هوش مصنوعی برای ترید با ارز هوش مصنوعی فرق دارد: اگر دنبال «ارز دیجیتال برای سود روزانه با هوش مصنوعی» هستید، احتمالا منظورتان ابزارها و ربات‌های ترید است، نه این توکن‌ها.

خرید ارزهای هوش مصنوعی از بیت‌پین

همه ارزهای جدول بالا در بیت‌پین با تومان و تتر معامله می‌شوند. قیمت لحظه‌ای هر کدام را در صفحه همان ارز ببینید؛ مثلا قیمت بیت‌تنسور یا قیمت نیر. اگر تازه شروع کرده‌اید، سهم ارزهای هوش مصنوعی را بخش کوچکی از سبد خود نگه دارید.

جمع‌بندی

ارزهای هوش مصنوعی یک دسته واحد نیستند؛ از شبکه آموزش مدل مثل بیت‌تنسور تا اپلیکیشنی مثل ونیس و بلاک‌چینی مثل نیر را شامل می‌شوند. عددهای ۱۴۰۵ نشان می‌دهد بیشتر این توکن‌ها هنوز فاصله زیادی تا سقف خود دارند و فقط پروژه‌هایی که درآمد یا کاربر واقعی نشان داده‌اند از بقیه جدا شده‌اند. «بهترین ارز هوش مصنوعی» وجود ندارد؛ بهترین انتخاب، پروژه‌ای است که معیارهای بالا را پاس کند و اندازه سرمایه‌گذاری روی آن با ریسکش جور باشد.