تجارت زمینی ایران و پاکستان با محدودیت تازه‌ای مواجه شده است.
تصمیم اسلام‌آباد برای توقف موقت مبادلات تجاری از دو گذرگاه مرزی مهم، در کنار مشکلات بانکی ناشی از تحریم‌ها، نگرانی‌هایی درباره صادرات ایران و بازگشت ارز حاصل از تجارت ایجاد کرده است.
این اتفاق در شرایطی رخ می‌دهد که فعالان اقتصادی برای انجام مبادلات خارجی همچنان با محدودیت‌های نقل‌وانتقال پول و افزایش هزینه‌های تجارت روبه‌رو هستند.
بر اساس گزارش روزنامه پاکستانی «داون» و خبرگزاری تسنیم، وزارت بازرگانی پاکستان روز جمعه ۲۵ مهر، دستور پیشین خود درباره تجارت با ایران را با اثر فوری لغو کرد.
در نتیجه، فعالیت تجاری از گذرگاه‌های گبد–ریمدان و تفتان متوقف شد. مقام‌های پاکستانی هدف از این اقدام را رسیدگی به نگرانی‌های امنیتی، مقابله با قاچاق و بهبود مدیریت مرزی عنوان کرده‌اند.
با این حال، مقام‌های دو کشور برای حل مسائل اداری و ازسرگیری فعالیت گذرگاه‌ها در تماس هستند و هنوز زمان قطعی برای بازگشت تجارت به شرایط عادی اعلام نشده است.
همچنین گزارش‌ها حاکی از آن است که توقف فعالیت تجاری لزوما به معنای بسته‌شدن کامل مرز برای تردد مسافران نیست.
توقف کامیون‌ها و افزایش هزینه تجارت
محدودیت‌های جدید، فعالیت بازرگانان دو کشور را تحت تاثیر قرار داده است.
طبق گزارش‌های منتشرشده، صدها کامیون حامل کالاهایی مانند گاز مایع، برنج، میوه تازه و سایر محصولات در دو سوی مرز متوقف شده‌اند.
در صورت طولانی‌شدن این وضعیت، هزینه حمل‌ونقل و نگهداری کالا افزایش می‌یابد و صادرکنندگان و واردکنندگان با تاخیر در تحویل محموله‌ها و تسویه معاملات مواجه خواهند شد.
گذرگاه گبد–ریمدان در ماه‌های اخیر به یکی از مسیرهای مهم تامین انرژی پاکستان تبدیل شده بود و گزارش‌ها از انتقال روزانه بیش از چهار هزار تن گاز مایع از این مسیر حکایت دارند.
خریدوفروش طلای دیجیتال با واریز سریع تومان
مشکل اصلی صادرات ایران؛ محدودیت‌های بانکی
در کنار توقف موقت فعالیت مرزی، مشکلات بانکی نیز به یکی از موانع اصلی تجارت ایران و پاکستان تبدیل شده است.
بر اساس گزارش اقتصاد۲۴، پیمان سنندجی، رئیس کمیسیون حمل‌ونقل اتاق بازرگانی تهران، اعلام کرد:
الزامات جدید بانکی پاکستان برای ثبت اطلاعات واردات، در کنار محدودیت‌های ناشی از تحریم بانک‌های ایرانی، انجام معاملات را دشوار کرده است.
آیا توقف تجارت با پاکستان قیمت دلار را بالا می‌برد؟
یکی از پیامدهای احتمالی این اتفاق برای اقتصاد ایران، اثرگذاری بر عرضه ارز در بازار است.
اگر محدودیت‌های تجاری ادامه پیدا کند، بخشی از درآمدهای صادراتی ممکن است دیرتر وصول شود و بازگشت ارز حاصل از معاملات با تاخیر مواجه شود.
با این حال، توقف تجارت با پاکستان به‌تنهایی برای افزایش قیمت دلار کافی نیست.
اثر واقعی این اتفاق به حجم مبادلات متوقف‌شده، مدت اختلال و میزان ارز حاصل از صادرات به این کشور بستگی دارد.
درآمدهای نفتی، دسترسی به منابع ارزی، سیاست‌های بانک مرکزی و انتظارات سیاسی و تورمی همچنان عوامل مهم‌تری در تعیین مسیر نرخ ارز هستند.
داده‌های بازار نیز نشان می‌دهد دلار آزاد در روز دوشنبه ۲۷ مهر در محدوده ۲۶۲ تا ۲۶۴ هزار تومان معامله می‌شد.
این سطح قیمتی به‌تنهایی اثبات نمی‌کند که اختلال مرزی عامل تغییر نرخ ارز بوده است.
در صورت کوتاه‌بودن توقف تجارت، اثر مستقیم آن بر بازار دلار احتمالا محدود خواهد بود؛ اما تداوم اختلال و سرایت آن به دیگر مسیرهای صادراتی می‌تواند انتظارات منفی را تشدید کند.
