دولت وعده داده منابع حاصل از صرفه‌جویی در واردات بنزین را به یارانه و کالابرگ اختصاص دهد.
این وعده در حالی مطرح شده که اعتبار کالابرگ گروهی از خانوارها به یک میلیون و ۵۰۰ هزار تومان رسیده، ولی این مبلغ تنها حدود ۳۶ درصد هزینه سبد غذایی بررسی‌شده را پوشش می‌دهد.
حالا سوال این است که آیا پول بنزین به افزایش دوباره کالابرگ کمک می‌کند یا رشد هزینه‌های زندگی اثر این حمایت را کاهش می‌دهد؟
کالابرگ ۱.۵ میلیونی چقدر از خرج خوراک را پوشش می‌دهد؟
هزینه خرید سبدی شامل ۱۱ قلم کالای اساسی برای هر نفر به حدود ۴ میلیون و ۱۲۷ هزار تومان رسیده است. در این سبد مواد غذایی پرمصرف مثل برنج، گوشت، مرغ، تخم‌مرغ، لبنیات و روغن قرار دارند.
یعنی حتی با افزایش ۵۰۰ هزار تومانی کالابرگ، هر نفر برای خرید تمام اقلام این سبد باید حدود ۲ میلیون و ۶۲۷ هزار تومان دیگر از جیب خود پرداخت کند.
البته این محاسبات مربوط به یک سبد مشخص با قیمت‌های نیمه مهر است و هزینه واقعی خوراک خانوارها بسته به مقدار مصرف و محل خرید متفاوت خواهد بود.
پول بنزین قرار است به کالابرگ مردم برسد؟
محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، روز ۲۳ مهر اعلام کرد دولت در سال جاری واردات بنزین نخواهد داشت و منابع حاصل از صرفه‌جویی در این بخش را به پرداخت یارانه و تامین کالابرگ اختصاص می‌دهد.
پیش از این هم دولت وعده داده بود درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین را صرف حمایت معیشتی از خانوارها کند.
ولی هنوز مشخص نیست چه مبلغی از محل درآمد یا صرفه‌جویی بنزین به کالابرگ اختصاص پیدا می‌کند و آیا این منابع برای افزایش اعتبار خانوارها استفاده می‌شود یا تامین هزینه پرداخت‌های فعلی.
بنابراین فعلا نمی‌توان گفت اعتبار کالابرگ همه خانوارها افزایش پیدا می‌کند یا مبلغ جدیدی از محل درآمد بنزین به حساب آن‌ها اضافه خواهد شد.
آیا تجربه بنزین سال ۱۳۹۸ تکرار می‌شود؟
در آبان ۱۳۹۸ هم دولت پس از افزایش قیمت بنزین وعده داد درآمد اضافی را میان خانوارها توزیع کند. آن زمان قرار بود حدود ۲۹ تا ۳۰ هزار میلیارد تومان درآمد حاصل از افزایش قیمت بنزین برای حمایت معیشتی از بیش از ۶۰ میلیون نفر استفاده شود.
ولی با ادامه تورم، ارزش واقعی کمک‌های معیشتی کاهش پیدا کرد. مبلغ ثابت یارانه به این معنی بود که خانوارها به‌مرور می‌توانستند کالاهای کمتری با همان پول بخرند.
این تجربه یک سوال مهم درباره وعده جدید دولت ایجاد می‌کند. اگر افزایش هزینه سوخت به رشد هزینه حمل‌ونقل و توزیع مواد غذایی برسد، آیا اعتبار کالابرگ برای جبران آن کافی خواهد بود؟
پاسخ به این سوال به میزان افزایش واقعی قیمت‌ها و مبلغ حمایت بستگی دارد. هنوز نمی‌توان هزینه احتمالی این تغییر را برای هر خانوار محاسبه کرد.
در نتیجه، افزایش کالابرگ زمانی به قدرت خرید مردم کمک می‌کند که مبلغ آن با هزینه واقعی خوراک تناسب داشته باشد. تا زمانی که دولت جزئیات منابع حاصل از بنزین و برنامه پرداخت‌ها را اعلام نکند، افزایش دوباره اعتبار کالابرگ از محل این منابع قطعی نیست.
